Μετά από πολύμηνη καθυστέρηση, μέσα στους πρώτους μήνες του έτους αναμένεται να προκηρυχθεί ο διεθνής διαγωνισμός για την πρόσληψη ιδιωτικής εταιρείας ή και κοινοπραξίας ιδιωτών συμβούλων, με αντικείμενο τη διαχείριση και υποστήριξη της είσπραξης των ληξιπρόθεσμων ασφαλιστικών οφειλών, οι οποίες έχουν πλέον υπερβεί το όριο των 50 δισ. ευρώ.

Το ύψος του χρέους αποτυπώνεται στη γ’ τριμηνιαία έκθεση του Κέντρου Είσπραξης Ασφαλιστικών Οφειλών, επιβεβαιώνοντας τη συνεχή ανοδική πορεία των οφειλών προς το ασφαλιστικό σύστημα.

1

Σύμφωνα με πληροφορίες, μέχρι στιγμής δεν έχουν οριστικοποιηθεί όλες οι τεχνικές και θεσμικές λεπτομέρειες της προκήρυξης, προκειμένου να επιλεγούν οι ιδιώτες σύμβουλοι που θα κληθούν να συμβάλουν στον περιορισμό του διαρκώς διογκούμενου χρέους προς τον Εθνικό Φορέα Κοινωνικής Ασφάλισης. Με τη συμμετοχή τους, το ΚΕΑΟ θα αποκτήσει τη δυνατότητα να προχωρά σε πιο στοχευμένες και εξατομικευμένες ρυθμίσεις ληξιπρόθεσμων ασφαλιστικών οφειλών, στο πλαίσιο της ενεργοποίησης του νέου θεσμικού πλαισίου που προβλέπει την ένταξη ιδιωτών στη διαχείριση των χρεών προς τα ασφαλιστικά ταμεία.

Την ίδια στιγμή, τα στοιχεία της γ’ τριμηνιαίας έκθεσης του ΚΕΑΟ καταγράφουν συνολικές οφειλές ύψους 50,7 δισ. ευρώ, αποτυπώνοντας το μέγεθος και τη δυναμική του προβλήματος. Από το σύνολο αυτό, περίπου 11 δισ. ευρώ αφορούν χρέη που χαρακτηρίζονται ανεπίδεκτα είσπραξης. Παρότι παραμένουν εγγεγραμμένα στη λίστα οφειλών του ΚΕΑΟ, δεν είναι δυνατόν να εισπραχθούν, είτε λόγω οικονομικής αδυναμίας των οφειλετών είτε για λόγους νομικής φύσης. Μάλιστα, εκτιμάται ότι μεσοπρόθεσμα το ποσό των ανεπίδεκτων είσπραξης οφειλών ενδέχεται να ξεπεράσει τα 15 δισ. ευρώ.

Στη συγκεκριμένη κατηγορία εντάσσονται οφειλές για τις οποίες έχουν ληφθεί κατ’ επανάληψη αναγκαστικά μέτρα είσπραξης χωρίς αποτέλεσμα, καθώς και χρέη προσώπων που έχουν αποβιώσει και οι κληρονόμοι τους έχουν αποποιηθεί την κληρονομιά. Στην ίδια ομάδα περιλαμβάνονται και οφειλές επιχειρήσεων που έχουν πτωχεύσει ή έχουν τεθεί σε καθεστώς αδράνειας.

Οι ιδιώτες σύμβουλοι που θα επιλεγούν θα έχουν τη δυνατότητα να εισηγούνται προς τον ΕΦΚΑ ρυθμίσεις χρεών τόσο σε ατομικό επίπεδο όσο και για ομάδες οφειλετών με κοινά χαρακτηριστικά, όπως το ύψος της οφειλής, ο χρόνος δημιουργίας της ή η προηγούμενη ένταξη σε ρυθμίσεις. Δεν θα έχουν, ωστόσο, καμία εμπλοκή στην ίδια την είσπραξη των οφειλών, αρμοδιότητα που παραμένει αποκλειστικά στο Κέντρο Είσπραξης Ασφαλιστικών Οφειλών. Ο ρόλος τους θα είναι υποστηρικτικός, με την παροχή τεχνογνωσίας, προτάσεων και εξατομικευμένων σχημάτων ρύθμισης, κυρίως για μικροοφειλέτες.

Οι ατομικές ρυθμίσεις αναμένεται να εφαρμοστούν κατά κύριο λόγο σε μικρούς οφειλέτες, με στόχο να αποτραπεί η περαιτέρω συσσώρευση χρεών, καθώς όσο διογκώνονται οι οφειλές τόσο δυσκολότερη καθίσταται η ανάκτησή τους. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η αποπληρωμή θα μπορεί να φτάνει έως και τις 120 δόσεις, ιδίως όταν παρέχονται αντίστοιχες εξασφαλίσεις, όπως ακίνητα, για μέρος ή και για το σύνολο της οφειλής.

Για τους μεγάλους οφειλέτες, η βασική επιλογή παραμένει ο εξωδικαστικός μηχανισμός ρύθμισης οφειλών, ο οποίος προβλέπει μεγάλο αριθμό δόσεων και θεωρείται η πλέον ενδεδειγμένη λύση για περιπτώσεις χρεών που, υπό διαφορετικές συνθήκες, θα ήταν πρακτικά αδύνατο να εξοφληθούν.

Ποιοι θα αναλάβουν – ποιοι εξαιρούνται

Σύμφωνα με τις έως τώρα πληροφορίες, οι ιδιωτικές εταιρείες που θα συμμετάσχουν στον διαγωνισμό θα πρέπει να πληρούν αυστηρά κριτήρια εμπειρίας, τεχνογνωσίας και διαφάνειας.

 Η επιλογή δεν θα αφορά εισπρακτικές εταιρείες ή δικηγορικά γραφεία που ασκούν πίεση για είσπραξη οφειλών, αλλά συμβουλευτικές ή τεχνικές εταιρείες, με εμπειρία σε θέματα διαχείρισης χαρτοφυλακίων, αξιολόγησης κινδύνου και σχεδιασμού αποδοτικών μηχανισμών είσπραξης.

 Επιπλέον, προβλέπεται η αυστηρή εποπτεία από τον ΕΦΚΑ και το υπουργείο Εργασίας, με συγκεκριμένους στόχους απόδοσης, αξιολόγηση και ρήτρες μη συμμόρφωσης, ώστε να εξασφαλιστεί η νομιμότητα και η κοινωνική αποδοχή του εγχειρήματος.

Τέλος η οριζόντια αντιμετώπιση

Σήμερα ούτε ο ΕΦΚΑ ούτε το ΚΕΑΟ έχουν τη δυνατότητα να εφαρμόσουν ρυθμίσεις χρεών σε ατομικό επίπεδο, γιατί υπάρχει το γενικό πλαίσιο των ρυθμίσεων του κράτους που πρέπει να είναι ίδιες για όλους και, εν προκειμένω, για χρέη προς τα ασφαλιστικά ταμεία είναι έως 24 δόσεις.

Με το νέο πλαίσιο, οι ιδιώτες θα μπορούν να εισηγούνται εξατομικευμένες ρυθμίσεις χρεών, με κριτήρια τη συναλλακτική συμπεριφορά του οφειλέτη, τα οικονομικά στοιχεία της επιχείρησής του, την προοπτική βιωσιμότητας μετά την ελάφρυνση των χρεών κ.λπ.

Μεταξύ των ενεργειών στις οποίες θα μπορούν να προβούν οι ιδιώτες θα είναι η εκκαθάριση του χαρτοφυλακίου οφειλετών, η αποτύπωση της πραγματικής οικονομικής κατάστασης των αξιώσεων του ΕΦΚΑ, η έγκαιρη ανίχνευση καθυστερήσεων, η αξιολόγηση της πιστοληπτικής ικανότητας αλλά και ο σχεδιασμός στρατηγικών είσπραξης.

Αύξηση οφειλών

Οι ληξιπρόθεσμες οφειλές προς τον ΕΦΚΑ στο τέλος του Σεπτεμβρίου ανήλθαν σε 50,68 δισ. ευρώ, παρουσιάζοντας αύξηση κατά 360,2 εκατ. ευρώ, σε σύγκριση με τα 50,29 δισ. ευρώ που ήταν τα χρέη το β’ τρίμηνο του 2025.

Σε ετήσια βάση, τα ληξιπρόθεσμα χρέη προς τον ΕΦΚΑ τον Σεπτέμβριο είναι αυξημένα κατά 1,84 δισ. ευρώ σε σχέση με τον Σεπτέμβριο του 2024.

Σύμφωνα με την έκθεση του Γραφείου Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή, η αύξηση των συνολικών οφειλών, σε ετήσια βάση, ανέρχεται στα 1,84 δισ. ευρώ. Η μεταβολή αυτή οφείλεται κυρίως σε άνοδο του χρέους λόγω πρόσθετων τελών, τα οποία, σε σχέση με το γ’ τρίμηνο του 2024, έχουν ανέλθει στα 1,58 δισ. ευρώ. Τα υπόλοιπα 258,7 εκατ. ευρώ προκύπτουν από αντίστοιχη αύξηση των κύριων οφειλών.

Είναι χαρακτηριστικό ότι, ειδικά για τις κύριες ληξιπρόθεσμες οφειλές, δηλαδή για χρέος που υπερβαίνει τις 90 ημέρες για να αποπληρωθεί ή να ενταχθεί σε ρύθμιση, παρατηρείται αύξηση κατά 579,6 εκατ. ευρώ για κύριες οφειλές άνω των 10.000 ευρώ.

Μεγαλοοφειλέτες

Εντοπίστηκαν 506.336 ΑΦΜ με χρέος από 10.000 έως 100.000 ευρώ ανά περίπτωση, αριθμός που είναι μειωμένος κατά 10.035 οφειλέτες μέσα σε ένα έτος. Εντοπίστηκαν όμως και 93.963 μεγαλοοφειλέτες με χρέος από 100.000 ευρώ έως 1 εκατ. ευρώ έκαστος. Σε σχέση με πριν από ένα έτος, οι οφειλέτες αυτοί είναι περισσότεροι κατά 6.401 περιπτώσεις.

Σε ό,τι αφορά όσους χρωστούν προς τον e-ΕΦΚΑ ποσά άνω του 1 εκατ. ευρώ, υπολογίστηκαν σε 3.020, αριθμός αυξημένος κατά 189 περιπτώσεις σε ετήσια βάση.

Αντίθετα, για χρέος μικρότερο των 10.000 ευρώ ανά περίπτωση, διαπιστώνεται μείωση στις κύριες ληξιπρόθεσμες οφειλές κατά 320,9 εκατ. ευρώ.

Σύμφωνα με τους ΑΦΜ των οφειλετών, καταγράφηκαν 610.879 περιπτώσεις που χρωστούν από 500 έως 10.000 ευρώ, αριθμός που έχει μειωθεί κατά 44.885 οφειλέτες σε ένα 12μηνο. Επίσης, υπάρχουν 177.543 ΑΦΜ με χρέος από 50 έως 500 ευρώ, με τον αριθμό τους να έχει μειωθεί κατά 11.345 μέσα σε ένα έτος. Βρέθηκαν, ακόμη, 122.113 οφειλέτες με χρέος μικρότερο των 50 ευρώ έκαστος. Μάλιστα, ο αριθμός τους αυξήθηκε κατά 4.272 περιπτώσεις σε ετήσια βάση.

Οπως προκύπτει από την επεξεργασία των στοιχείων της έκθεσης του ΚΕΑΟ, από το ΓΠΚΒ καταγράφηκαν κατά το γ’ τρίμηνο της τρέχουσας χρονιάς 1.513.854 οφειλέτες (φυσικά και νομικά πρόσωπα) με ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις προς τα ασφαλιστικά ταμεία.

Από την άλλη πλευρά, οι εισπράξεις δεν είναι καθόλου αμελητέες, καθώς στο τρίμηνο ξεπέρασαν τα 500 εκατ. ευρώ, συνιστώντας νέο ρεκόρ από καταβολής του ΚΕΑΟ. Σημειώνεται ότι το προηγούμενο, β’ τρίμηνο, είχαν εισπραχθεί 466,7 εκατ. ευρώ, γεγονός που καταδεικνύει ότι η πορεία των εσόδων είναι ανοδική.

Διαβάστε επίσης

ΕΦΚΑ: Στην 5ετια η παραγραφή χρεών από σήμερα – Τι αλλάζει για επιχειρήσεις και ελεύθερους επαγγελματίες

Αναδρομικά συνταξιούχων: Ποιοι «βλέπουν» πληρωμές έως 16.500 ευρώ – Οι εκκρεμότητες και το στοίχημα του 2026

ΕΦΚΑ: 5ετής παραγραφή για νέα χρέη από το 2026 – Τι αλλάζει για οφειλέτες και εισπράξεις