Eletson: Το Εφετείο Πειραιά αναγνωρίζει τη νομιμότητα της νέας διοίκησης – Ακόμη μία ήττα για τους παλαιούς μετόχους

Μια νέα δικαστική εξέλιξη έρχεται να προστεθεί στην πολυετή διαμάχη για τον έλεγχο της ναυτιλιακής Eletson, η οποία έχει εξελιχθεί σε έναν περίπλοκο δικαστικό πόλεμο μεταξύ των παλαιών μετόχων της και των αμερικανικών επενδυτικών κεφαλαίων που απέκτησαν τον έλεγχο της εταιρείας μέσω της διαδικασίας πτωχευτικής αναδιάρθρωσης στις ΗΠΑ.

Με νέα απόφασή του, το Μονομελές Εφετείο Πειραιά απέρριψε την αίτηση διορισμού προσωρινής διοίκησης στη ναυτιλιακή, κρίνοντας ότι η εταιρεία διαθέτει νόμιμα εκλεγμένο διοικητικό συμβούλιο και ότι δεν αποδείχθηκε πως οι παλαιοί μέτοχοι εξακολουθούν να διατηρούν τα μετοχικά δικαιώματα που επικαλούνται.

Το ιδιαίτερο ενδιαφέρον της απόφασης βρίσκεται στο γεγονός ότι το Εφετείο δεν θεώρησε καθοριστική την αμφισβήτηση της αναγνώρισης της αμερικανικής πτωχευτικής διαδικασίας στην Ελλάδα. Αντίθετα, εξέτασε τις μεταβολές στη μετοχική σύνθεση και στη διοίκηση της Eletson υπό το πρίσμα του δικαίου των χωρών όπου ήταν καταχωρισμένη η εταιρεία και των σχετικών αποφάσεων και καταχωρίσεων των αρμόδιων αρχών.

Μάλιστα, η νέα αυτή δικαστική απόφαση μνημονεύεται ήδη και στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, σε δικαστήριο της Νέας Υόρκης, όπου επιδικάστηκε η παράδοση εταιρικών εγγράφων από την αμερικανική δικηγορική εταιρεία Reed Smith.

Από τις ελληνικές εφοπλιστικές οικογένειες στους Αμερικανούς πιστωτές

Η Eletson αποτελούσε επί δεκαετίες μια ναυτιλιακή επιχείρηση ελληνικών συμφερόντων, με εταιρική δομή στο εξωτερικό και ουσιαστικό κέντρο διοίκησης στον Πειραιά. Στο μετοχικό της κεφάλαιο συμμετείχαν πέντε εφοπλιστικές οικογένειες, με τους βασικούς μετόχους να είναι οι οικογένειες Χατζηελευθεριάδη, Κερτσίκωφ και Καρασταμάτη.

Η οικονομική και εταιρική ισορροπία ανατράπηκε όταν, τον Μάρτιο του 2023, πιστώτριες εταιρείες με απαιτήσεις που υπερέβαιναν τα 180 εκατ. δολάρια προσέφυγαν στο αρμόδιο πτωχευτικό δικαστήριο της Νέας Υόρκης, ζητώντας την υπαγωγή της Eletson σε διαδικασία ακούσιας πτώχευσης.

Η αναδιάρθρωση προέβλεπε την κεφαλαιοποίηση απαιτήσεων των πιστωτών, την ακύρωση των παλαιών μετοχών και τη μεταβίβαση του εταιρικού ελέγχου στους νέους μετόχους, οι οποίοι εξέλεξαν νέο διοικητικό συμβούλιο.

Οι παλαιοί μέτοχοι αμφισβήτησαν την ισχύ των μεταβολών αυτών, με αποτέλεσμα η αντιπαράθεση να επεκταθεί πέρα από τα αμερικανικά δικαστήρια, στην Ελλάδα και σε άλλες δικαιοδοσίες όπου είχε εταιρική παρουσία η ναυτιλιακή, ενώ παράλληλα πριν λίγους μήνες είχε διαταχθεί η σύλληψη των Ελλήνων παλαιών μετόχων για περιφρόνηση δικαστηρίου.

Η απόφαση του Εφετείου που δικαιώνει τη νέα διοίκηση

Η αντιπαράθεση για τον έλεγχο της Eletson μεταφέρθηκε στα ελληνικά δικαστήρια τον Νοέμβριο του 2024, την περίοδο ακριβώς που ολοκληρωνόταν η αμερικανική πτωχευτική αναδιάρθρωση και οι πιστωτές ετοιμάζονταν να αναλάβουν τον έλεγχο της ναυτιλιακής.

Στις 8 Νοεμβρίου 2024, λίγες ημέρες πριν τεθεί σε ισχύ το σχέδιο αναδιοργάνωσης, τέσσερα από τα οκτώ μέλη του τότε διοικητικού συμβουλίου υπέβαλαν την παραίτησή τους. Τρεις ημέρες αργότερα, στις 11 Νοεμβρίου, εταιρεία που κατείχε ποσοστό 3,92% στο παλαιό μετοχικό κεφάλαιο της Eletson προσέφυγε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Πειραιά, ζητώντας τον διορισμό προσωρινής διοίκησης. Το επιχείρημά της ήταν ότι, εξαιτίας των παραιτήσεων, η εταιρεία είχε μείνει χωρίς διοικητικό συμβούλιο ικανό να ασκήσει νόμιμα τα καθήκοντά του. Επομένως, έπρεπε να παρέμβει το δικαστήριο και να ορίσει προσωρινή διοίκηση, σύμφωνα με το άρθρο 69 του Αστικού Κώδικα.

Ωστόσο, στο μεταξύ είχε μεσολαβήσει μια καθοριστική εξέλιξη, καθώς στις 19 Νοεμβρίου 2024 τέθηκε σε ισχύ το αμερικανικό σχέδιο αναδιοργάνωσης, το οποίο προέβλεπε την ακύρωση των παλαιών μετοχών και τη μεταβίβαση του εταιρικού ελέγχου στους πιστωτές. Με βάση τη νέα μετοχική σύνθεση, εξελέγη καινούργιο διοικητικό συμβούλιο.

Έτσι, η διαφορά που κλήθηκαν να επιλύσουν τα ελληνικά δικαστήρια δεν περιοριζόταν πλέον στο αν οι παραιτήσεις του Νοεμβρίου είχαν αφήσει ακέφαλη την εταιρεία. Το ουσιαστικό ερώτημα ήταν αν οι παλαιοί μέτοχοι μπορούσαν να εξακολουθούν να επικαλούνται την έλλειψη διοίκησης, παρά το γεγονός ότι στο μεταξύ είχε ολοκληρωθεί η αναδιάρθρωση και είχε αναλάβει νέο διοικητικό συμβούλιο.

Το Πρωτοδικείο Πειραιά δεν μπήκε στην ουσία αυτής της αντιπαράθεσης, καθώς απέρριψε την αίτηση ως απαράδεκτη, κρίνοντας ότι δεν είχε διεθνή δικαιοδοσία, λαμβάνοντας υπόψη τη μεταφορά της πραγματικής έδρας της εταιρείας εκτός Ελλάδας.

Η υπόθεση οδηγήθηκε στο Εφετείο Πειραιά, το οποίο διαφοροποιήθηκε ως προς το ζήτημα της δικαιοδοσίας, κρίνοντας ότι κρίσιμος ήταν ο χρόνος κατάθεσης της αίτησης, δηλαδή η 11η Νοεμβρίου 2024, όταν η Eletson εξακολουθούσε να διατηρεί την πραγματική της έδρα στον Πειραιά. Συνεπώς, τα ελληνικά δικαστήρια είχαν δικαιοδοσία να εξετάσουν τη διαφορά.

Η παραδοχή αυτή, όμως, δεν σήμαινε και δικαίωση των παλαιών μετόχων. Εξετάζοντας την ουσία της υπόθεσης, το Εφετείο έλαβε υπόψη τις εταιρικές μεταβολές που είχαν πραγματοποιηθεί μετά την εφαρμογή του αμερικανικού σχεδίου αναδιοργάνωσης, καθώς και την εκλογή και καταχώριση της νέας διοίκησης σύμφωνα με το εφαρμοστέο εταιρικό δίκαιο. Έτσι, κατέληξε ότι η Eletson δεν στερούνταν νόμιμης διοίκησης, αφού είχε ήδη συγκροτηθεί νέο διοικητικό συμβούλιο. Επιπλέον, δεν αποδείχθηκε ότι η αιτούσα εταιρεία εξακολουθούσε να διαθέτει τη μετοχική ιδιότητα που επικαλούνταν, δεδομένου ότι οι παλαιές μετοχές είχαν ακυρωθεί στο πλαίσιο της αναδιάρθρωσης.

Γιατί η μη αναγνώριση της αμερικανικής πτώχευσης δεν ανέτρεψε τη νέα διοίκηση

Το σημαντικότερο νομικό ζήτημα που εξέτασε το Εφετείο ήταν κατά πόσον η αμφισβήτηση της αναγνώρισης της αμερικανικής πτωχευτικής απόφασης στην Ελλάδα μπορούσε να επηρεάσει τη νομιμότητα των εταιρικών μεταβολών που πραγματοποιήθηκαν στο εξωτερικό. Η πλευρά των παλαιών μετόχων υποστήριζε ότι η απόφαση επικύρωσης του σχεδίου αναδιοργάνωσης έπασχε ακυρότητας και δεν μπορούσε να αναγνωριστεί στην ελληνική έννομη τάξη, ούτε στις υπόλοιπες εμπλεκόμενες δικαιοδοσίες.

Το Εφετείο, ωστόσο, δεν υιοθέτησε την επιχειρηματολογία αυτή. Όπως προκύπτει από το σκεπτικό του, ανεξάρτητα από το αν η αμερικανική απόφαση αναγνωρίζεται στην Ελλάδα, οι συνέπειές της είχαν ήδη επέλθει στις χώρες των οποίων το δίκαιο ρυθμίζει τα εσωτερικά εταιρικά ζητήματα της Eletson.

Εξήγησε, επομένως, ότι άλλο ζήτημα είναι η αναγνώριση και η εκτέλεση μιας αλλοδαπής πτωχευτικής απόφασης στην Ελλάδα και άλλο η διαπίστωση της μετοχικής σύνθεσης και της νόμιμης εκπροσώπησης μιας εταιρείας που έχει συσταθεί και είναι καταχωρισμένη σε άλλη χώρα. Στην περίπτωση της Eletson, το Εφετείο έλαβε υπόψη ότι οι μεταβολές στη μετοχική σύνθεση και στη διοίκηση είχαν καταχωριστεί από τις αρμόδιες αρχές της Λιβερίας, ενώ είχαν ακολουθήσει και διαδικασίες ενώπιον δικαστηρίων των χωρών με τις οποίες συνδεόταν η εταιρεία.

Μάλιστα, το δικαστήριο επισήμανε ότι ακόμη και αν γινόταν δεκτός ο ισχυρισμός των παλαιών μετόχων σχετικά με την έκβαση ορισμένων αλλοδαπών δικαστικών διαδικασιών, αυτό δεν θα ανέτρεπε το γεγονός ότι οι εταιρικές μεταβολές είχαν αναγνωριστεί και καταχωριστεί από τις αρμόδιες διοικητικές αρχές.

Με βάση τα δεδομένα αυτά, έκρινε ότι η νέα διοίκηση είχε εκλεγεί νόμιμα και ότι δεν συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις του άρθρου 69 του Αστικού Κώδικα για τον διορισμό προσωρινής διοίκησης.

Η ελληνική απόφαση έφτασε ήδη στα δικαστήρια της Νέας Υόρκης

Η νέα κρίση του Εφετείου Πειραιά επέδρασε σχεδόν αμέσως και στην αμερικανική δικαστική αντιπαράθεση που εξακολουθεί να βρίσκεται σε εξέλιξη.

Στις 16 Οκτωβρίου 2026, το Ομοσπονδιακό Περιφερειακό Δικαστήριο της Νότιας Περιφέρειας της Νέας Υόρκης εξέδωσε απόφαση στη διαφορά μεταξύ της δικηγορικής εταιρείας Reed Smith και της Eletson Holdings. Αντικείμενο της συγκεκριμένης διαδικασίας ήταν η υποχρέωση παράδοσης εταιρικών και νομικών φακέλων της Eletson στη διοίκηση που ανέλαβε τον έλεγχο μετά την αναδιάρθρωση.

Η Reed Smith, η οποία είχε εκπροσωπήσει την εταιρεία κατά την προηγούμενη περίοδο, επιδίωξε την αναστολή της σχετικής εντολής παράδοσης, ενόσω εκκρεμούσε η δικαστική αμφισβήτησή της. Το αμερικανικό δικαστήριο απέρριψε το αίτημα αναστολής και έδωσε περιορισμένη παράταση για την ολοκλήρωση της παράδοσης των εγγράφων έως τις 30 Οκτωβρίου 2026.

Στο πλαίσιο της εξέτασης της υπόθεσης, η πρόσφατη απόφαση του Εφετείου Πειραιά αξιοποιήθηκε ως πρόσθετο στοιχείο σχετικά με τη νομιμότητα της νέας διοίκησης της Eletson.

Τι αλλάζει πλέον στον δικαστικό πόλεμο για την Eletson

Η απόφαση του Εφετείου Πειραιά δεν βάζει οριστικό τέλος στην πολυετή αντιδικία για τον έλεγχο της Eletson. Προσθέτει, όμως, μια σημαντική ελληνική δικαστική κρίση υπέρ της θέσης ότι η εταιρεία διαθέτει νόμιμη διοίκηση μετά την αναδιάρθρωσή της στις ΗΠΑ.

Έτσι, παρά την προηγούμενη αμφισβήτηση της αναγνώρισης της αμερικανικής πτώχευσης στην Ελλάδα, η νέα διοίκηση απέκτησε μια ευνοϊκή εφετειακή απόφαση ως προς τη νόμιμη συγκρότησή της. Το αποτέλεσμα αυτό ενισχύει τη θέση της στη συνεχιζόμενη αντιπαράθεση, χωρίς να προδικάζει την έκβαση των υπόλοιπων εκκρεμών διαδικασιών, στην Ελλάδα ή στο εξωτερικό.