Reed Smith: Πώς η μεγαλύτερη δικηγορική εταιρεία στις ΗΠΑ βρέθηκε κατηγορούμενη για οργανωμένο παράνομο σχέδιο μαζί τους Έλληνες της Eletson

Κλιμακώνεται η δικαστική μάχη της Eletson στις ΗΠΑ, αφού το δικαστήριο απέρριψε την προσπάθεια της Reed Smith να απαλλαγεί από τις βαριές αξιώσεις εναντίον της, με τη διεθνή δικηγορική εταιρεία να βρίσκεται πλέον αντιμέτωπη με δικαστική διερεύνηση για τον ρόλο που φέρεται να διαδραμάτισε στο πλευρό των Ελλήνων πρώην μετόχων για παρεμπόδιση της αναδιοργάνωσης της εταιρείας.

Μια νέα, ιδιαίτερα σοβαρή τροπή λαμβάνει στις ΗΠΑ η πολυετής δικαστική διαμάχη γύρω από την Eletson. Η σύγκρουση που ξεκίνησε ως επιχειρηματική και μετοχική διαφορά, εξελίχθηκε σε μάχη για τον έλεγχο της ναυτιλιακής και πλέον αγγίζει ευθέως ακόμη και τους δικηγόρους που βρέθηκαν στην πρώτη γραμμή της.

Η Reed Smith, μία από τις μεγαλύτερες διεθνείς δικηγορικές εταιρείες, δεν κατάφερε να αποκρούσει τις αξιώσεις που έχει εγείρει εναντίον της η αναδιοργανωμένη Eletson Holdings, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται ιδιαίτερα βαριές κατηγορίες βάσει του αμερικανικού νόμου RICO, του νομοθετικού πλαισίου που επιτρέπει, μεταξύ άλλων, την άσκηση αστικών αξιώσεων για οργανωμένη παράνομη δραστηριότητα.

Η Reed Smith και ο δικηγόρος Louis Solomon δεν εμφανίζονται σε μια αυτοτελή υπόθεση άσχετη με όσα έχουν συμβεί τα τελευταία χρόνια στην Eletson. Οι αξιώσεις εναντίον τους εντάσσονται στην ευρύτερη δικαστική σύγκρουση στην οποία βρίσκονται αντιμέτωποι η Eletson, όπως αναδιοργανώθηκε στο πλαίσιο της αμερικανικής πτωχευτικής διαδικασίας, με τους Έλληνες πρώην μετόχους και στελέχη της.

Η αναδιοργανωμένη Eletson υποστηρίζει ότι οι ενέργειες που αποδίδει στους πρώην ανθρώπους της εταιρείας και εκείνες που καταλογίζει σε νομικούς συμβούλους δεν αποτελούσαν μεμονωμένες κινήσεις, αλλά τμήματα μιας ευρύτερης προσπάθειας να εμποδιστεί η εφαρμογή του δικαστικά εγκεκριμένου σχεδίου αναδιοργάνωσης.

Η Reed Smith δεν κατάφερε να αφαιρεθούν οι βαριές κατηγορίες από τη δίκη

Η νέα εξέλιξη δεν προέκυψε φυσικά σε μια αυτοτελή διαφορά αποκλειστικά μεταξύ της Eletson και της Reed Smith. Εντάσσεται σε μια πολύ ευρύτερη δικαστική διαδικασία, την οποία έχει κινήσει η αναδιοργανωμένη Eletson Holdings κατά πρώην μετόχων, στελεχών, συνδεδεμένων εταιρειών και νομικών συμβούλων, με βασικό ισχυρισμό ότι μετά την ολοκλήρωση της αμερικανικής αναδιοργάνωσης υπήρξε συντονισμένη προσπάθεια να εμποδιστεί η εφαρμογή της και να διατηρηθεί στην πράξη ο έλεγχος περιουσιακών στοιχείων και εταιρικών δικαιωμάτων από την προηγούμενη πλευρά της εταιρείας.

Πρόκειται για τη γνωστή αγωγή που στρέφεται, μεταξύ άλλων, κατά των Βασίλη Κερτσίκωφ, Βασίλη Χατζηελευθεριάδη και Λασκαρίνας Καρασταμάτη, αλλά και κατά εταιρειών και προσώπων που, σύμφωνα με την ενάγουσα πλευρά, συνδέονται με τις ενέργειες της προηγούμενης διοίκησης. Στο ίδιο δικαστικό μέτωπο εντάσσονται και η Reed Smith και ο δικηγόρος Louis Solomon.

Το βασικό αντικείμενο της διαδικασίας είναι επομένως ευρύτερο από την επαγγελματική ευθύνη μιας δικηγορικής εταιρείας. Η αναδιοργανωμένη Eletson επιχειρεί να αποδείξει ότι, μετά την έγκριση του σχεδίου αναδιοργάνωσης και την αλλαγή του εταιρικού ελέγχου, ακολούθησε σειρά ενεργειών που είχαν ως αποτέλεσμα να αμφισβητείται ή να υπονομεύεται η εφαρμογή του σχεδίου σε διαφορετικές δικαιοδοσίες. Μέσα σε αυτή την αφήγηση εντάσσονται οι ενέργειες των πρώην μετόχων και στελεχών, οι παράλληλες εταιρικές κινήσεις, οι δικαστικές ενέργειες εκτός ΗΠΑ και, κατά τους ισχυρισμούς της ενάγουσας, ο ρόλος συγκεκριμένων νομικών συμβούλων.

Η Reed Smith εμπλέκεται ακριβώς σε αυτό το σημείο. Η αναδιοργανωμένη Eletson δεν της αποδίδει απλώς ότι παρείχε νομικές υπηρεσίες στους πρώην ανθρώπους της εταιρείας. Υποστηρίζει ότι ορισμένες ενέργειες της δικηγορικής εταιρείας και του ειδικά του Solomon αποτέλεσαν μέρος της ευρύτερης προσπάθειας να παρεμποδιστεί η εφαρμογή της αναδιοργάνωσης.

Επομένως, το ερώτημα δεν είναι μόνο αν οι πρώην μέτοχοι και στελέχη ενήργησαν κατά παράβαση των δικαστικών αποφάσεων, αλλά και αν οι δικηγόροι που τους εκπροσώπησαν παρέμειναν μέσα στα όρια της νόμιμης και σθεναρής εκπροσώπησης ή αν, όπως ισχυρίζεται η ενάγουσα, συμμετείχαν ενεργότερα στη συμπεριφορά που καταγγέλλεται.

Αυτό είναι και το σημείο στο οποίο αποκτά σημασία η νέα απόφαση. Η Reed Smith και ο Solomon επιχείρησαν να σταματήσουν τη διαδικασία ως προς τις αξιώσεις εναντίον τους, ζητώντας είτε να παραπεμφθεί η διαφορά σε διαιτησία είτε, εναλλακτικά, να απορριφθούν οι σχετικές αξιώσεις πριν η υπόθεση προχωρήσει σε πλήρη διερεύνηση. Παράλληλα, είχαν ζητήσει να ανασταλεί η συλλογή και ανταλλαγή αποδεικτικού υλικού μέχρι να κριθούν τα αιτήματά τους.

Το δικαστήριο δεν έκανε δεκτή την προσπάθεια να τεθούν εκτός διαδικασίας οι κρίσιμες αξιώσεις, κάτι που σημαίνει ότι στην ίδια δίκη θα κριθούν τόσο οι κατηγορίες κατά των πρώην μετόχων όσο και κατά της διεθνούς δικηγορικής εταιρείας.

Έτσι, η Reed Smith περνά πλέον από τον ρόλο του νομικού συμβούλου μιας από τις αντιμαχόμενες πλευρές στον ρόλο της εναγόμενης μέσα στην ίδια ευρύτερη σύγκρουση. Έτσι, η δικαστική διαμάχη δεν περιορίζεται πια στο ποιος ελέγχει την Eletson και αν οι πρώην μέτοχοι συμμορφώθηκαν με την αναδιοργάνωση, αλλά επεκτείνεται και στο κατά πόσο οι ίδιοι οι νομικοί σύμβουλοι μπορεί να φέρουν προσωπική ευθύνη για τον τρόπο με τον οποίο ενήργησαν στο πλαίσιο αυτής της σύγκρουσης.

Η διαδρομή της Reed Smith από νομικός σύμβουλος σε εναγόμενη

Η Reed Smith δεν βρέθηκε ξαφνικά στο επίκεντρο της υπόθεσης Eletson. Για χρόνια ήταν η διεθνής δικηγορική εταιρεία που εκπροσωπούσε την πλευρά της τότε διοίκησης και των μετόχων σε μια ιδιαίτερα σύνθετη επιχειρηματική σύγκρουση με τη Levona. Η σημερινή θέση της ως εναγόμενης είναι το αποτέλεσμα μιας μακράς αλληλουχίας γεγονότων, κατά την οποία η ίδια διαφορά άλλαξε χαρακτήρα πολλές φορές, καθώς από από εταιρική αντιδικία έγινε διαιτητική μάχη, στη συνέχεια πτωχευτική αναδιοργάνωση, έπειτα σύγκρουση για το ποιος ελέγχει την εταιρεία και τελικά διαμάχη για το αν οι δικηγόροι περιορίστηκαν στον ρόλο της νομικής εκπροσώπησης.

Η Reed Smith εμφανίζεται αρχικά στην υπόθεση ως νομικός σύμβουλος της παλιάς πλευράς της Eletson στη διαφορά με τη Levona για τα εταιρικά δικαιώματα στην Eletson Gas. Η σύγκρουση κατέληξε σε διαιτησία και το 2023 η Eletson πέτυχε μια σημαντική νίκη. Η Reed Smith και ο Louis Solomon είχαν κεντρικό ρόλο στην εκπροσώπησή της, σε μια περίοδο κατά την οποία η βασική αντιπαράθεση ήταν ακόμη σχετικά απλά και αφορούσε τα προνομιούχα εταιρικά δικαιώματα της Levona και του επενδυτικού σχήματος Murchinson.

Το σκηνικό, όμως, άλλαξε ριζικά όταν παράλληλα με τη διαιτητική διαφορά άνοιξε στις ΗΠΑ η πτωχευτική διαδικασία της Eletson Holdings. Η εταιρεία εντάχθηκε τελικά σε διαδικασία αναδιοργάνωσης βάσει του Κεφαλαίου 11 του αμερικανικού Πτωχευτικού Κώδικα, με αποτέλεσμα να εγκριθεί σχέδιο που άλλαζε τον εταιρικό έλεγχο και οδηγούσε στην εγκατάσταση νέας διοίκησης.

Από εκείνο το σημείο γεννήθηκε ένα πολύ πιο δύσκολο νομικό πρόβλημα και για τη Reed Smith. Η δικηγορική εταιρεία είχε μέχρι τότε εντολές από ανθρώπους που διοικούσαν την Eletson, όμως μετά την αναδιοργάνωση η νέα πλευρά της εταιρείας υποστήριξε ότι εκείνοι δεν είχαν πλέον εξουσία να ενεργούν για λογαριασμό της.

Η σύγκρουση δεν ήταν πλέον απλώς μεταξύ δύο επιχειρηματικών στρατοπέδων, αλλά μεταφέρθηκε και μέσα στην ίδια την έννοια της εταιρικής εκπροσώπησης. Ποιος μπορούσε πλέον να εμφανίζεται ως Eletson, ποιος είχε δικαίωμα να δίνει οδηγίες στους δικηγόρους της και ποιος είχε τον έλεγχο των εταιρικών εγγράφων και των εμπιστευτικών επικοινωνιών που είχαν δημιουργηθεί τα προηγούμενα χρόνια;

Η Reed Smith συνέχισε να εκπροσωπεί την πλευρά που αμφισβητούσε την έκταση και τα αποτελέσματα της αμερικανικής αναδιοργάνωσης. Αυτό την έφερε σταδιακά σε ευθεία σύγκρουση με τη νέα διοίκηση της Eletson, η οποία θεωρούσε ότι η εταιρεία είχε πλέον αλλάξει νόμιμα χέρια και ότι οι πρώην μέτοχοι και στελέχη δεν μπορούσαν να συνεχίζουν να ενεργούν σαν να εξακολουθούσαν να την ελέγχουν.

Για τη Reed Smith, η κρίσιμη καμπή ήρθε όταν η δικαστική αντιπαράθεση άρχισε να αφορά όχι μόνο τις θέσεις που υποστήριζε ως συνήγορος, αλλά και τις ίδιες τις επικοινωνίες της με τους πελάτες της. Η αναδιοργανωμένη Eletson και η Levona ζήτησαν πρόσβαση σε έγγραφα και μηνύματα που μέχρι τότε καλύπτονταν από το δικηγορικό απόρρητο. Το αμερικανικό δικαστήριο δέχθηκε, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, ότι μπορούσε να εφαρμοστεί η εξαίρεση που επιτρέπει την άρση της προστασίας όταν υπάρχουν επαρκείς ενδείξεις ότι η επικοινωνία μεταξύ δικηγόρου-εντολέα χρησιμοποιήθηκε για την διενέργεια απάτης ή άλλης παράνομης ενέργειας.

Από εκεί και πέρα, η θέση της Reed Smith άρχισε να χειροτερεύει ραγδαία, καθώς δεν ήταν πλέον μόνο εκείνη που διατύπωνε νομικές θέσεις για λογαριασμό ενός πελάτη. Τα δικά της μηνύματα, οι συμβουλές της και η εσωτερική αλληλογραφία με τους ανθρώπους της Eletson άρχισαν να αποτελούν αντικείμενο δικαστικής διερεύνησης.

Γιατί οι κατηγορίες κατά της Reed Smith είναι τόσο σοβαρές

Στο επίκεντρο των κατηγοριών κατά των πρώην μετόχων της Eletson αλλά και της δικηγορικής εταιρείας που τους εκπροσωπούσε βρίσκεται ο RICO, ένα από τα πιο ιδιαίτερα εργαλεία του αμερικανικού δικαίου.

Ο νόμος για τις οργανώσεις που επηρεάζονται από οργανωμένη παράνομη δραστηριότητα (Racketeer Influenced and Corrupt Organizations Act) θεσπίστηκε στις ΗΠΑ το 1970 και συνδέθηκε ιστορικά με την αντιμετώπιση του οργανωμένου εγκλήματος.

Ωστόσο, το πεδίο του είναι ευρύτερο, καθώς δεν αφορά μόνο εγκληματικές οργανώσεις με τη συνηθισμένη έννοια του όρου, αλλά επιτρέπει υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις και την άσκηση αστικών αξιώσεων, όταν πρόκειται για πρόσωπα που συμμετείχαν μέσω ενός οργανωμένου σχήματος σε επαναλαμβανόμενες συγκεκριμένες παράνομες πράξεις.

Για να ευδοκιμήσει τελικά μια τέτοια αξίωση δεν αρκεί να αποδειχθεί ότι ένας δικηγόρος έδωσε λανθασμένη συμβουλή ή υπερασπίστηκε επιθετικά έναν πελάτη. Απαιτείται η απόδειξη των ειδικών προϋποθέσεων που θέτει ο αμερικανικός νόμος, μεταξύ άλλων ως προς την ύπαρξη του οργανωμένου σχήματος, τη συμμετοχή του συγκεκριμένου εναγομένου στη λειτουργία του και την απαιτούμενη επαναλαμβανόμενη παράνομη δραστηριότητα.

Αυτό, λοιπόν, που κρίθηκε προ ολίγων ημερών δεν είναι (ακόμη) ότι η Reed Smith προχώρησε οργανωμένα σε παράνομες δραστηριότητες, αλλά ότι σε πρώτη φάση αυτές οι κατηγορίες μπορούν να σταθούν, με την επόμενη φάση της δίκης να είναι ιδιαίτερα κρίσιμη, αφού το δικαστήριο θα αποφανθεί τότε οριστικά αν οι εναγόμενοι -πρώην μέτοχοι και δικηγορική εταιρεία- λειτούργησαν ως οργανωμένο σχήμα για παράνομες δραστηριότητες.

Πάντως, οπωσδήποτε, προκαλεί εντύπωση το γεγονός ότι μια τόσο μεγάλη και επιδραστική δικηγορική εταιρεία δεν κατάφερε να βγάλει τον εαυτό της από το κάδρο των εναγομένων.

Πότε ο δικηγόρος παύει να είναι απλώς δικηγόρος;

Πίσω από την εντυπωσιακή αναφορά στο RICO κρύβεται ένα πολύ πιο θεμελιώδες νομικό ερώτημα. Μέχρι πού μπορεί να φτάσει ένας δικηγόρος για να προστατεύσει τον πελάτη του;

Η σθεναρή εκπροσώπηση αποτελεί αναπόσπαστο μέρος του δικηγορικού λειτουργήματος. Ο δικηγόρος δεν ευθύνεται επειδή υποστηρίζει μια επιθετική νομική θέση, επειδή αμφισβητεί μια δικαστική απόφαση με τα προβλεπόμενα ένδικα μέσα ή επειδή συμβουλεύει τον πελάτη του για τον τρόπο με τον οποίο μπορεί νόμιμα να προστατεύσει την περιουσία του.

Η διαχωριστική γραμμή βρίσκεται αλλού. Ένας δικηγόρος δεν προστατεύεται απλώς και μόνο από την ιδιότητά του, εάν αποδειχθεί ότι δεν περιορίστηκε στην παροχή νομικής συμβουλής αλλά συμμετείχε ο ίδιος σε παράνομη συμπεριφορά.

Και στην υπόθεση Eletson αυτή η διαχωριστική γραμμή γίνεται εξαιρετικά δυσδιάκριτη, επειδή υπάρχει ένα πρόσθετο ερώτημα. Ποιος ήταν ο πελάτης της Reed Smith μετά την αναδιοργάνωση;

Στο εταιρικό δίκαιο, όταν μια δικηγορική εταιρεία έχει αναλάβει την εκπροσώπηση μιας εταιρείας, πελάτης της είναι καταρχήν το ίδιο το νομικό πρόσωπο και όχι προσωπικά οι μέτοχοι ή τα στελέχη που το διοικούν σε μια συγκεκριμένη χρονική στιγμή.

Τι συμβαίνει, λοιπόν, όταν μέσω δικαστικά εγκεκριμένης αναδιοργάνωσης αλλάζει η διοίκηση της εταιρείας, αλλά οι προηγούμενοι άνθρωποί της αμφισβητούν τη νομιμότητα ή την εμβέλεια αυτής της αλλαγής; Ποιος μπορεί να δίνει πλέον εντολές στους δικηγόρους; Ποιος δικαιούται να έχει τον εταιρικό φάκελο; Και, ποιος αποφασίζει αν θα διατηρηθεί ή θα αρθεί η προστασία των εμπιστευτικών επικοινωνιών που είχαν δημιουργηθεί υπό την προηγούμενη διοίκηση;

Στην περίπτωση της Eletson, αυτά δεν έμειναν θεωρητικά ερωτήματα εταιρικού δικαίου, αλλά μετατράπηκαν σε αντικείμενο σκληρής δικαστικής αντιπαράθεσης.

Διαβάστε επίσης

Eletson: Όλη η αλήθεια για τις δικαστικές περιπέτειες στις ΗΠΑ

Ο περιπέτειες της Eletson: Στη δίνη του δικαστικού κυκλώνα η Λασκαρίνα Καρασταμάτη και οκτώ συνεργάτες της

Eletson: Εντάλματα σύλληψης για Καρασταμάτη, Χατζηελευθεριάδη και άλλους 7 Έλληνες