Στη Φιλοθέη, σε μια κατάφυτη πλαγιά που διατηρεί ακόμη τον χαρακτήρα της προαστιακής ανάπτυξης των δεκαετιών του 1920, το γραφείο Kallos Turin διαμορφώνει το “Art House” ως μια άσκηση ισορροπίας ανάμεσα σε περιορισμούς και πρόθεση. Οι αυστηροί πολεοδομικοί όροι, που στόχευαν στη διατήρηση του πρασίνου, περιόρισαν τόσο το αποτύπωμα, όσο και την κάτοψη του κτιρίου. Η απάντηση των Stephania Kallos και Abigail Turin ήταν η ενίσχυση της ιδέας ενός πυκνού, συμπαγούς όγκου, ο οποίος αναδύεται μέσα από έναν κήπο σχεδιασμένο να έχει αντίστοιχη ένταση και συγκέντρωση.

1

Η κατοικία αναπτύσσεται σε τέσσερα επίπεδα, εκ των οποίων τα δύο είναι υπόγεια. Η κατασκευή τους κατέστη δυνατή λόγω της πρόβλεψης που επιτρέπει υπόγειους χώρους, υπό την προϋπόθεση ότι δεν εκτείνονται πέρα από τα όρια των εξωτερικών τοίχων. Οι χώροι αυτοί δεν λειτουργούν ως βοηθητικοί, αλλά ως πλήρως ενταγμένα επίπεδα κατοίκησης, χάρη στα γενναιόδωρα ανοίγματα που φέρνουν το φυσικό φως στο εσωτερικό.

Η προσέγγιση γίνεται από το επίπεδο του δρόμου, όπου μια καμπύλη τοιχοποιία από εμφανές σκυρόδεμα οδηγεί τον επισκέπτη σε μια διαδρομή με κλιμακωτή πορεία μέσα στο φυτεμένο τοπίο. Η οποία και καταλήγει σε μια διάτρητη είσοδο από μπρούτζο και ορείχαλκο και λειτουργεί ως μεταβατικό στοιχείο ανάμεσα στο εξωτερικό και το εσωτερικό.

Εξωτερικά, το σπίτι διαβάζεται ως ένας αυστηρός κυβικός όγκος. Εσωτερικά, αυτή η γεωμετρία υπονομεύεται συνειδητά. Μια προβολοειδής (περιπλανώμενη σχεδόν, μαγική) σκάλα διατρέχει και τα τέσσερα επίπεδα, λειτουργώντας ως βασικός άξονας κίνησης και ως κεντρική συνθετική χειρονομία. «Δεν θέλαμε η αίσθηση του σπιτιού να είναι άκαμπτη», σημειώνουν οι αρχιτέκτονες. «Μας ενδιέφερε η κίνηση μέσα στον όγκο να εξελίσσεται ως μια ρευστή γραμμή, που με τη σειρά της διαμορφώνει το ίδιο το σκυρόδεμα». Η κατοίκηση, έτσι, οργανώνεται ως μια συνεχής, σχεδόν αφηγηματική διαδρομή.

Στην κορυφή της κατοικίας τοποθετείται ο κυρίως χώρος διημέρευσης, μαζί με μια κουζίνα από ανοξείδωτο ατσάλι. Μεγάλες γυάλινες επιφάνειες από το δάπεδο έως την οροφή ανοίγονται προς μια βεράντα που λειτουργεί ως επέκταση του εσωτερικού, με τραπεζαρία και ενσωματωμένο barbeque. Ένα επίπεδο χαμηλότερα, ένας χώρος τύπου γκαλερί φιλοξενεί το μεγαλύτερο μέρος της συλλογής έργων τέχνης των ιδιοκτητών, με έργα ζωγραφικής σε έντονα χρώματα να αιωρούνται πάνω στις επιφάνειες του σκυροδέματος.

Ο επόμενος όροφος περιλαμβάνει την κυρίως σουίτα, έναν ξενώνα και ένα γυμναστήριο, ενώ η παρουσία της τέχνης συνεχίζεται και εδώ, ενσωματωμένη στο σύνολο. Πάνω από όλα, η ταράτσα, προσβάσιμη μέσω εξωτερικής σκάλας από σκυρόδεμα, προσφέρει πανοραμική θέα προς την Αθήνα, φιλοξενεί πισίνα και διαμορφώνεται σχεδόν ως πράσινο δώμα.

Η σχέση όμως ανάμεσα στο κτίριο και τον κήπο δεν είναι διακοσμητική, αλλά δυναμική. «Το σπίτι και ο κήπος μοιάζουν να ανταγωνίζονται για κυριαρχία στο οικόπεδο», σημειώνουν οι Kallos και Turin, περιγράφοντας μια συνθήκη, όπου το φυσικό και το δομημένο στοιχείο συνυπάρχουν σε ένταση.

Η περιβαλλοντική στρατηγική του έργου ενσωματώνεται στην αρχιτεκτονική του. Η ένταξη της κατοικίας στην πλαγιά προσφέρει φυσική σκίαση, ενώ οι νοτιοδυτικοί χώροι αξιοποιούν τη μέγιστη ηλιακή ακτινοβολία κατά τους χειμερινούς μήνες. Προεξοχές και σκίαστρα στις βόρειες όψεις περιορίζουν τη θερμική επιβάρυνση, ενώ μεγάλα ανοίγματα και συρόμενα κουφώματα ενισχύουν τον διαμπερή αερισμό. «Η αρχιτεκτονική του κτιρίου λειτουργεί ως φυσικός μηχανισμός περιορισμού της ενεργειακής κατανάλωσης», εξηγούν οι αρχιτέκτονες, επισημαίνοντας παράλληλα ότι το πράσινο δώμα συμβάλλει στη μείωση του φαινομένου της αστικής θερμικής νησίδας. Το αποτέλεσμα είναι μια κατοικία που δεν απαιτεί κλιματισμό, ακόμη και σε θερμοκρασίες άνω των 30°C για μεγάλο μέρος του έτους.

Στο εσωτερικό, η παλέτα παραμένει ελεγχόμενη, με σκούρα μπλε, camel και μαύρα μεταλλικά στοιχεία να λειτουργούν ως υπόβαθρο για τα αντικείμενα. Καρέκλες του Gaetano Pesce και το τραπέζι Eros του Angelo Mangiarotti εντάσσονται σε έναν χώρο που αντιμετωπίζεται ως εκθεσιακό περιβάλλον, ενώ τα μπάνια επενδύονται με μεγάλες πλάκες μαρμάρου σε ανοιχτές πράσινες αποχρώσεις.

Το εμφανές σκυρόδεμα λειτουργεί ως ουδέτερο κέλυφος. Όχι ως κυρίαρχο στοιχείο, αλλά ως βάση, σχεδόν σαν τον λευκό τοίχο μιας γκαλερί. Ένα πλαίσιο που επιτρέπει στην τέχνη, στο φως και στην κίνηση να αναδειχθούν χωρίς περισπασμούς. Και τελικά, αυτό είναι που δίνει στο “Art House” τη δύναμή του: η διαφορετικότητα. Βεβαίως και δεν επιδιώκει να επιβληθεί, δεν χρειάζεται. Το κάνει έτσι κι αλλιώς.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Διαβάστε επίσης:

Villa Beliha: Αρχιτεκτονική σε άμεση σχέση με το τοπίο της Κέρκυρας

Lumen residence: Ένα σύγχρονο duplex στου Παπάγου θέτει νέους κανόνες για την αστική κατοίκηση

Ένα σπίτι στραμμένο στον Μεσσηνιακό κόλπο