Θέμις Ζουγανέλη: Η δημιουργός του Themis Z μιλά για τη ζωή της, την έμπνευση, και ένα όραμα μεγαλύτερο από εκείνη

Η συζήτησή μας ανοίγει με το πώς βρέθηκε το φλιτζάνι εσπρέσο Kyma by Themis Z, με το πιατάκι του, στη δεξίωση αρραβώνων του Donald Trump Jr. στο Mar-a-Lago. Έπρεπε, όμως, κάπως να το πάρουμε από την αρχή και τη ρωτώ πώς ξεκίνησαν όλα.

«Δεν υπήρχε σχέδιο», μου απαντά με μια αφοπλιστική ειλικρίνεια. Η ζωή την οδήγησε εκεί που έπρεπε να βρεθεί, και ο δρόμος αυτός πέρασε μέσα από διάφορες ηπείρους και πόλεις, ξεκινώντας από μια οικογενειακή ιστορία που μοιάζει με μυθιστόρημα.

Ο Κώστας Ζουγανέλης και η γέννηση του ελληνικού nightlife glamour

Ο πατέρας της, Κώστας Ζουγανέλης, ήταν μια από τις πιο καθοριστικές μορφές που διαμόρφωσαν την ελληνική νυχτερινή ζωή στο δεύτερο μισό του 20ού αιώνα. Από τη δεκαετία του 1960 και για περισσότερα από σαράντα χρόνια, δημιούργησε χώρους που δεν ήταν απλώς κλαμπ ή νυχτερινά κέντρα διασκέδασης.

«Ήταν κάτι κοντινότερο σε αυτό που σήμερα αποκαλούμε private members clubs». Πίστα χορού, εξαιρετική κουζίνα, πάρτι, μια αίσθηση εκλεκτικής ελευθερίας που δεν υπήρχε τότε στην Ελλάδα. Οι «9 Μούσες» στην Ακαδημίας, το «Dolly’s» στην πλατεία Κολωνακίου, το «Εννέα + Εννέα» δίπλα στο Καλλιμάρμαρο και, φυσικά, το θρυλικό «9 Μούσες» στη Μύκονο. Στον Αστέρα, στην Αθήνα, στο νησί, ο Ζουγανέλης ήταν παντού όπου η ελληνική νυχτερινή ζωή έγραφε ιστορία.

Παρατήρησε κάτι που δεν έβλεπαν οι άλλοι. «Ήταν τελείως αντισυμβατικός», λέει η Θέμις για εκείνον. «Δεν πήγαινε με το κατεστημένο και έφερε ένα glamour στην ελληνική νυχτερινή ζωή το οποίο δεν υπήρχε.»

Η Μύκονος, εκείνα τα χρόνια, ήταν ακόμη μια κοινότητα ψαράδων αλλά είχε μια μυρωδιά αυθεντικότητας. Ο Ζουγανέλης ήταν ένας από τους πρώτους που είδαν το πώς θα μπορούσε να μετατραπεί σε διεθνή προορισμό χωρίς να χάσει την αύρα της.

H Άννα Μιχάλσκι και η έννοια της απλής κομψότητας

Σε αυτόν τον κόσμο εμφανίζεται η μητέρα της, η Άννα Μιχάλσκι, από ένα πολύ διαφορετικό υπόβαθρο. Πολωνή, μέλος μιας οικογένειας που ανήκε στην ευρύτερη βασιλική οικογένεια της Πολωνίας.

Ο πατέρας της Άννας, ο παππούς της Θέμιδος δηλαδή, ήταν διοικητικό στέλεχος της Τράπεζας της Πολωνίας. Ήταν ο άνθρωπος που μετέφερε τον χρυσό της Πολωνίας στην Αγγλία. Όταν εισήλθαν οι Ρώσοι, η οικογένεια εκδιώχθηκε.

Στη φυγή προς τη Σιβηρία, η μητέρα της Άννας, η γιαγιά της Θέμιδος, πέθανε. Η Άννα ήταν τότε δύο ετών, η μικρότερη από επτά παιδιά. Μεγάλωσε στην Αγγλία και έπειτα στη Νέα Υόρκη, σε μια εποχή όπου, όπως λέει η Θέμις, «τα παιδιά έπρεπε να φαίνονται και όχι να ακούγονται».

Έγινε στιλίστρια και μοντέλο, εργάστηκε σε περιοδικά και ανακηρύχθηκε από το αμερικανικό Harper’s Bazaar μία από τις πιο καλοντυμένες γυναίκες της Νέας Υόρκης τις δεκαετίες του 1960 και του 1970. «Ήταν πολύ ιδιαίτερη. Πάρα πολύ όμορφη. Πολύ understated όμως. Κομψή.»

Ο γάμος με τον Κώστα Ζουγανέλη ήταν ο δεύτερος γάμος της. Γνωρίστηκαν σε ένα πάρτι στη Νέα Υόρκη και η Άννα έκανε κάτι που σίγουρα απαιτούσε τόλμη. Ήρθε στην Αθήνα να ζήσει με έναν άντρα που είχε νυχτερινά κέντρα.

Δεν ήταν απλά μια γεωγραφική μετάβαση. Ήταν πολιτισμική μεταφορά σε μια Ελλάδα όπου οι ξένοι ήταν τότε λιγοστοί. Στάθηκε δίπλα του και τον βοήθησε στη δουλειά του, ενώ αργότερα ασχολήθηκε και με τον σχεδιασμό των εσωτερικών των ίδιων των κλαμπ και των χώρων φιλοξενίας.

Αθήνα, Σχολή Μωραΐτη και μια «μερικώς ελληνική» ανατροφή

Η Θέμις γεννήθηκε στην Αθήνα και φοίτησε στη Σχολή Μωραΐτη. Όταν οι γονείς της χώρισαν, περνούσε πολύ χρόνο με τη μητέρα της. Αν και πήγε σε ελληνικό σχολείο, στην Ελλάδα, η ανατροφή της, λέει, δεν ήταν πλήρως ελληνική. Όχι με την έννοια της απουσίας, αλλά με την έννοια ενός παράλληλου σύμπαντος.

Ένας άλλος τρόπος να ντύνεσαι, να φτιάχνεις το σπίτι σου, να κρατιέσαι, να μιλάς για τους ανθρώπους γύρω σου. Κάτι που εγώ βρίσκω απολύτως λογικό έχοντας ακούσει την ιστορία των ανθρώπων από τους οποίους προέρχεται η ιδρύτρια του Themis Z.

Και από τους δύο γονείς κράτησε κάτι και χωρίς να το έχει καταλάβει, το brand της είναι εμπνευσμένο και από τους δύο.

Από τον πατέρα της, την αίσθηση της φιλοξενίας ως πράξης, τη γνώση ότι ένας χώρος μπορεί να αλλάξει τη διάθεση, την παρατήρηση ότι το glamour δεν είναι θόρυβος αλλά ατμόσφαιρα. Από τη μητέρα της, το understated, την παγκόσμια ματιά στα πράγματα, την κομψή απλότητα, τη γνώση ότι το σπίτι είναι ζωντανός οργανισμός.

Μύκονος: η επιρροή της αισθητική της ελευθερίας

Η παιδική της ηλικία μοιράστηκε ανάμεσα στην Αθήνα και τη Μύκονο. Τρεις μήνες κάθε καλοκαίρι, και το Πάσχα στο νησί. «Η Μύκονος ήταν το σπίτι μας. Η αισθητική της τότε Μυκόνου είχε μια αίσθηση ελευθερίας που δεν έχουν πολλά νησιά.» Bohème chic. Όχι το chic της σύγχρονης εκδοχής, αλλά μια ελευθερία πιο γνήσια, πιο ανεπιτήδευτη.

Το φως, οι αντιθέσεις, οι γεωμετρίες των κυκλαδίτικων όγκων, οι σκιές πάνω στο λευκό, στο μπεζ. Όλα αυτά αποτυπώνονται μέσα της, και θα τα ανακαλύψει ξανά αργότερα.

Ο bon vivant πατέρας της, αν και μποέμης, μαζί της ήταν αυστηρός. Μέχρι τα δεκαοκτώ της δεν μπορούσε να μπει πουθενά. Στα δεκαέξι της μπήκε σε ένα κλαμπ του στις δέκα το βράδυ με τις φίλες της και στις δώδεκα και πέντε έπρεπε να φύγει. «Όταν κάνεις αυτή τη ζωή, ξέρεις τι σημαίνει», μου αναφέρει.

Από τη Βοστόνη στο Λονδίνο: σπουδές και καριέρα στα media

Όταν τελείωσε το σχολείο στην Αθήνα, έφυγε για τις ΗΠΑ. Σπούδασε στο Tufts University της Βοστόνης. Ξεκίνησε Ψυχολογία αλλά άλλαξε την κατεύθυνσή της σε Πολιτικές Επιστήμες, καθώς το Tufts ήταν κορυφαίο σε αυτό τον τομέα. Στην Αμερική δεν χρειάζεται από την αρχή να επιλέξεις τι θα σπουδάσεις, και αυτή η ελευθερία μάλλον της ταίριαξε.

Αν και οι ΗΠΑ δεν ήταν κάτι εντελώς ξένο για αυτή, επειδή είχε πάει αρκετές φορές με τον μπαμπά της, και άκουγε ιστορίες από τη μαμά της, επέστρεψε στην Ελλάδα για ένα διάστημα και εργάστηκε για τέσσερις μήνες στην εφημερίδα «Τα Νέα», πουλώντας διαφημιστικό χώρο.

Αυτό δεν κράτησε πολύ, μάλλον γιατί επέστρεψε στην Ελλάδα για τους λάθος λόγους κι έτσι έφυγε για την Αγγλία, στο Λονδίνο που της άρεσε πολύ.

Εκεί εργάστηκε για ένα συνδρομητικό περιοδικό lifestyle, με ύλη που κάλυπτε πολιτική, και σχεδιασμό εσωτερικών χώρων. Συνέχισε να δουλεύει στα media αναλαμβάνοντας διάφορους ρόλους.

Όλα αυτά είχαν να κάνουν με την εικόνα και την επικοινωνία. Δεν ήταν σχεδιασμένο ή συνειδητό, όπως λέει η ίδια, αλλά κάπως όλα μετέπειτα συνδέθηκαν.

MBA, γάμος, οικογένεια και μια ζωή μεταξύ χωρών

Ακολούθησε το MBA στο Cranfield University στην Αγγλία. Αυτή η περίοδος της έδωσε δομή, στρατηγική σκέψη, την ικανότητα να λειτουργεί μέσα σε πλαίσια. Στο Λονδίνο, σε ένα nightclub, γνώρισε τον Τάκη Κανελλόπουλο. Παντρεύτηκαν.

Με τον Τάκη απέκτησαν δύο κόρες. Η μεγαλύτερη μόλις έκλεισε τα δεκαεννέα, η μικρότερη πλησιάζει τα δεκαέξι. Η οικογένεια ζει σε καθεστώς διπλής, σχεδόν τριπλής βάσης. Η Θέμις μεταξύ Ελλάδας και Ελβετίας, ο Τάκης κυρίως στην Αθήνα όπου τον κρατά η δουλειά του, επισκεπτόμενος συχνά το Gstaad για την οικογένειά του.

Gstaad: η απόφαση που άλλαξε τα πάντα

Ρωτάω γιατί Gstaad και πώς μπήκε στη ζωή τους. Η Θέμις εξηγεί πως μετά τον γάμο τους πέρασαν εκεί τις Χριστουγεννιάτικες διακοπές και τους άρεσε πολύ. Όταν γεννήθηκε η δεύτερη κόρη, η Θέμις ήθελε τα παιδιά να έχουν και μια διαφορετική εμπειρία, να μεγαλώσουν ίσως λίγο όπως και αυτή.

Μια φίλη της από το πανεπιστήμιο που ζούσε στο Gstaad της ανέφερε ένα σχολείο που δέχεται παιδιά μόνο για ένα τρίμηνο. «Δεν το είχα ξανακούσει ποτέ αυτό το πράγμα.» Πήγαν, το είδαν, και όπως αναμενόμενο, ήταν εκπληκτικό.

Όλα ξύλινα, σαν από χριστουγεννιάτικο παραμύθι. Τα παιδιά κάνουν σκι, κάνουν εξερευνητικές εκδρομές, ζουν σε ένα εξωστρεφές περιβάλλον. Ξεκίνησαν τότε να ζουν εκεί τρεις μήνες τον χειμώνα, από Δεκέμβριο μέχρι Απρίλιο. Τα παιδιά ήταν τριών και έξι.

Με την έλευση του Covid, έμειναν εκεί μέχρι το καλοκαίρι. Όταν η μεγάλη κόρη έφτασε τα δεκατρία, ήρθε η στιγμή της απόφασης. Ή Ελλάδα ή Gstaad. Επέλεξαν το Gstaad. Έκτοτε, η Θέμις μοιράζει τη ζωή της ανάμεσα στην Ελβετία και την Ελλάδα, με σταθερή βάση το ελληνικό σπίτι, ιδίως αυτό της Μυκόνου, που λειτουργεί ως φυσική προέκταση της αισθητικής της.

Γήινοι τόνοι, μπεζ και λευκό, υλικά που αναπνέουν. Το Gstaad όμως έμελλε να αποτελέσει βασικό παράγοντα στη διεθνή εκτόξευση και αναγνώριση του brand Themis Z, χωρίς να το γνωρίζει τότε.

Από το real estate στη διακοσμητική εσωτερικών χώρων

Κι ενώ οι επιλογές για την παιδεία των παιδιών εξηγούν το Gstaad, δεν εξηγούν την ίδρυση του brand. Η Θέμις φαίνεται να έχει πετύχει σημαντικά επαγγελματικά ορόσημα παράλληλα με τα προσωπικά. Όταν παντρεύτηκε και έκανε παιδιά, αποφάσισε να ξεκινήσει, το 2013, ένα γραφείο ενοικίασης εξοχικών κατοικιών πολυτελείας στην Ελλάδα.

Μέσα από αυτή τη δουλειά, οι φίλοι της άρχισαν να της ζητούν να τους διακοσμήσει τα σπίτια. Τους άρεσε το στιλ της, είχαν δει τα σπίτια του γραφείου της, και ήξεραν ότι έχει πάθος για το ντεκόρ. Δεν είχε σπουδάσει διακοσμητική. Ήταν κάτι ενστικτώδες, σχεδόν έμφυτο. Ξεκίνησε να αναλαμβάνει εσωτερικούς χώρους σε νησιά και στην Αθήνα.

Themis Z: μια ιστοσελίδα και δύο μαξιλάρια

Τον Μάιο του 2016, αποφάσισε να φτιάξει μια ιστοσελίδα που να δείχνει τη δουλειά της στη διακοσμητική. Σκέφτηκε ότι θα χρειαζόταν μια ταυτότητα και το «Themis Z» ήταν το αυτονόητο. Ταυτόχρονα με αυτό, λάνσαρε και τα μαξιλάρια με το μοτίβο «infinity», εμπνευσμένο από τον Μαίανδρο. Υπάρχουν ακόμη και σήμερα στη συλλογή.

Ακόμη τότε, όμως δεν υπήρχε συνειδητή πρόθεση να δημιουργήσει το brand. Ήταν απλώς δύο μαξιλάρια στην ιστοσελίδα, για να φανεί το στιλ.

Εκείνο το Πάσχα, στο Μαρόκο, παρατήρησε, ενώ περπατούσε στην αγορά, κάποια πολύ όμορφα πιάτα. «Είχα τρέλα με το art de la table». Συνέλεγε ποτήρια, πιάτα, αντικείμενα για το σπίτι, βάζα, από όπου περνούσε.

Σκέφτηκε ότι στην Ελλάδα, δεν υπήρχε ελληνικό brand για homeware. Υπήρχε η κεραμική, το έθνικ, το φολκλόρ. Δεν υπήρχε όμως κάτι που να μυρίζει Ελλάδα και ταυτόχρονα να μπορεί να παρουσιαστεί στη Νέα Υόρκη, στο Παρίσι, παντού. Κάτι που να ταξιδεύει, φέροντας ελληνική ταυτότητα.

Από τα πρώτα πιάτα στη γέννηση μιας σχεδιαστικής γλώσσας

Έτσι έφτιαξε τα πρώτα τρία πιάτα με τα μοτίβα Kyma, Serenity και ένα ακόμα που αργότερα καταργήθηκε. Σε καφέ χρώματα, γιατί αγαπούσε το μπεζ, την άμμο, το λευκό, που θύμιζαν Μύκονο. Το πρώτο πιάτο ήταν μεγάλο, τριανταένα εκατοστά. Λίγους μήνες αργότερα ήρθε το πρώτο μεγάλο βάζο. Έπειτα κάποιες τσάντες ως αξεσουάρ.

Όταν άρχισε να ζωγραφίζει η ίδια τα μοτίβα που χρησιμοποιεί μέχρι σήμερα στο brand, η μητέρα της την κοίταξε και τη ρώτησε: «But darling, can you draw?» Κι όμως, η Θέμις Ζουγανέλη, όταν ξεκίνησε το brand της ήταν σαράντα ετών. «Όχι είκοσι, όχι τριάντα. Σαράντα.» «Όταν κάτι έρθει αργότερα στη ζωή, είναι ΟΚ.»

Η κομβική στιγμή: το pop-up, η Cordelia de Castellane και το Maison Dior

Ενάμιση χρόνο μετά τη γέννηση του brand, η Θέμις έκανε ένα pop-up στο Gstaad. Το pop-up επισκέφθηκε μια γυναίκα που η Θέμις τότε δεν γνώριζε. Η σήμερα στενή φίλη της, Cordelia de Castellane, είχε σπίτι στο Gstaad. Αφού επισκέφθηκε το pop-up, αγόρασε όλα τα πιάτα, όλα όσα της άρεσαν για το σπίτι της, και της είπε: «Θέλω να μιλήσουμε.»

Συναντήθηκαν για καφέ. Η Cordelia της είπε ότι σε δύο μήνες θα αναλάμβανε ως Αrtistic Director του Maison Dior, καθώς μέχρι τότε ήταν στο Baby Dior. «Συγχαρητήρια, μπράβο σου!», της απάντησε η Θέμις, χωρίς να καταλαβαίνει εντελώς τι σήμαινε αυτό για το Themis Z. «Θα ήθελα εσύ να σχεδιάσεις για τον Dior», της είπε η Cordelia.

Η Θέμις θεώρησε ότι μάλλον δεν κατάλαβε κάτι καλά. «Οπότε είπα θα περιμένω το email», μου αναφέρει. Ήταν 2018 και το email ήρθε.

Η συνεργασία με τον οίκο Dior άλλαξε τα πάντα. Οι συλλογές Scorpios και Hydra ενσωμάτωσαν την ελληνική αρχιτεκτονική και το καλοκαιρινό φως στη γαλλική φινέτσα. Το σημαντικότερο ήταν ότι ο οίκος Dior δεν περιορίστηκε στο να αναθέσει μόνο τον σχεδιασμό, αλλά και την παραγωγή που έγινε στην Ελλάδα. «Ο Dior θεώρησε ότι η ποιότητα ήταν τόσο καλή ώστε να γίνει made in Greece.»

Swarovski, Barbara Sturm, Λαλαούνης

Ακολούθησε η συνεργασία με το Atelier Swarovski. Συγκεκριμένα, με τη Nadja Swarovski, που τότε εργαζόταν με εξωτερικούς συνεργάτες, εξειδικευμένους σχεδιαστές υψηλού επιπέδου. Η μόνη Ελληνίδα που είχε προηγηθεί ήταν η Mary Katrantzou.

Η Nadja Swarovski είδε το brand, της άρεσε, ήθελε να δημιουργήσουν μαζί. Η συλλογή για τα κοσμήματα Themis Z x Swarovski είναι η μόνη συλλογή κοσμημάτων που έχει υπογράψει η Θέμις μέχρι σήμερα, αν και κάτι μου λέει ότι θα υπάρξει σύντομα και κόσμημα Themis Z.

Στη συνέχεια, ήρθε η συνεργασία με την Barbara Sturm για προϊόντα περιποίησης προσώπου. Σχεδιάστηκαν ειδικά νεσεσέρ Themis Z μέσα στο οποία πωλήθηκαν τα διάσημα καλλυντικά της Sturm, και από τις δύο πλευρές. Μια διαφορετική συνεργασία, αλλά με τον ίδιο γεωμετρικό κώδικα και γεωγραφική εμβέλεια για την οποία πραγματοποιήθηκε ένα μεγάλο launch event στη Μύκονο.

Για τη συνεργασία με τον οίκο Λαλαούνη, αντιστρόφως από όλες τις προηγούμενες, η Θέμις χτύπησε την πόρτα πρώτη. Η τεχνογνωσία, η δεξιοτεχνία, ο τρόπος κατασκευής των δημιουργιών Λαλαούνη, αλλά και η ιστορία της οικογένειας, ήταν πολύ σημαντικά για εκείνη.

Η συν-δημιουργία με τη Μαρία Λαλαούνη υπήρξε μια αληθινά συνεργατική διαδικασία, με τη Μαρία να φέρνει τη γνώση του μετάλλου, του πώς συμπεριφέρεται, του τι μπορεί και τι δεν μπορεί να κάνει στα σχέδια. «Είναι μια φανταστική οικογένεια. Έχουν τρομερή παιδεία όλα τα κορίτσια», κάτι που έκανε τη συνεργασία εύκολη και ευχάριστη, μου αναφέρει.

Athénée και η έννοια του bespoke

Μια άλλη εμβληματική συνεργασία της, και ίσως ο τρόπος που έχει γίνει «προσβάσιμη» η αισθητική της ακόμη και στον μη-γνώστη της Αθήνας, είναι αυτή με το Athénée, του Χρυσάνθου Πανά.

Ο Χρυσάνθος γνώριζε τον πατέρα της που τον είχε βοηθήσει στα ξεκινήματά του και μεταξύ τους υπήρχε μια αλληλοεκτίμηση δεκαετιών. Η ίδια μιλάει για τον Χρυσάνθο με τον καλύτερο τρόπο, όπως ίσως θα μιλούσε και ο μπαμπάς της για αυτόν.

Όταν ξεκίνησε το homeware, της είπε ότι ήθελε Themis Z για το Athénée. Έτσι γεννήθηκε μια bespoke σειρά αποκλειστικά για το εστιατόριο. Η Θέμις εμπνεύστηκε τα πιάτα και τα φλιτζάνια που πλέον έχουν πολυφωτογραφηθεί και είναι σήμα-κατατεθέν στο Instagram, από τη σκάλα του διπλανού θεάτρου. Δεν την πουλάει αλλού. «Ό,τι κάνω bespoke είναι μόνο για τον χώρο για τον οποίο φτιάχτηκε.»

Δεν είναι η μοναδική σειρά που έχει σχεδιάσει για χώρο εστίασης και φιλοξενίας. Τα πιάτα για το Belvedere στη Μύκονο στα πρώτα της βήματα, για το Santa Marina, για το Blue Palace στην Κρήτη, για το Club de Luge στο Gstaad που είναι λέσχη μελών, για το εστιατόριο Αυλή στο Ντουμπάι, η πιο όμορφη όμως συνεργασία εστίασης, λέει, παραμένει εκείνη με τον Χρύσανθο.

Η πανδημία που εκτόξευσε το homeware

Όταν ξέσπασε η πανδημία, σκέφτηκε «τέλος, θα κλείσουμε την επιχείρηση». Κι όμως, συνέβη το αντίθετο. Το homeware εκτοξεύτηκε. Όταν ο κόσμος έμεινε σπίτι, ήθελε το σπίτι του να γίνει πιο όμορφο. Δεν ξόδευε σε ταξίδια, ξόδευε στο να κάνει τη ζωή στο σπίτι πιο ευχάριστη.

Έπειτα, καθώς ο κόσμος επέστρεψε στα ταξίδια, ήρθε η σειρά του resort wear να ανθίσει. Είχε ήδη δημιουργήσει ένα καφτάνι, για το καλοκαίρι πολύ πριν. Έπειτα πουκάμισα και κάπες, που έχουν γίνει πλέον τα πρώτα προϊόντα σε πωλήσεις στην κατηγορία ready-to-wear. Σήμερα η ισορροπία ανάμεσα σε είδη σπιτιού και ρούχα είναι σχεδόν 50-50, με το resort wear να παραμένει ένα τεράστιο κομμάτι.

Και κάπως έτσι ένα brand που ξεκίνησε από διακόσμηση και είδη σπιτιού, αναπτύχθηκε, εμπλουτίστηκε και σήμερα είναι μια ολοκληρωμένη πρόταση τρόπου ζωής.

Μοτίβα και φιλοσοφία: η αρχιτεκτονική της επανάληψης

Τα ονόματα και το σχεδιαστικό λεξιλόγιο της Θέμις γεννιούνται από συγκεκριμένες στιγμές της Αθήνας. Το Kyma είναι μια αφηρημένη απεικόνιση του Αιγαίου Πελάγους και των περίπλοκων κυματοειδών γραμμών που απεικονίζονται στις περίφημες μινωικές τοιχογραφίες.

Τολμηρή και γεμάτη ενέργεια, ήρεμη και απελευθερωτική, η θάλασσα στην παραλία του Αγίου Σώστη στη Μύκονο, όπου μεγάλωσε, αποτελεί την κύρια πηγή έμπνευσης για αυτό.

Κατά τη διάρκεια μιας επίσκεψης στο MET της Νέας Υόρκης, ένα σπάνιο μπουκάλι αρώματος από την ύστερη ελληνιστική περίοδο τράβηξε την προσοχή της. Με το εξωτερικό του σώμα να είναι άψογα διακοσμημένο με μωσαϊκό μοτίβο από χρυσές λωρίδες διαμορφωμένες σε παράλληλες κυματιστές γραμμές, το σχέδιό του άναψε τη φαντασία της και έτσι γεννήθηκε το μοτίβο Serenity.

Το Infinity αντλεί από τον μαίανδρο. Το Peacock, εμπνευσμένο από art déco σκάλες της Αθήνας, εισάγει μια πιο έντονη κίνηση. «Όλα τα εμπνέομαι όταν περπατάω και ανακαλύπτω και βλέπω κάτι, και συνήθως είναι όλα από κάτι ελληνικό, είναι εικόνες, αισθήματα, αναμνήσεις.»

Παρά τα ζωντανά χρώματα που πλημμυρίζουν τις συλλογές της, η ίδια, για το σπίτι της συνεχίζει να προτιμά τους γήινους τόνους. Στη Μύκονο μπεζ και λευκό. Στο Gstaad καφέ και μπεζ. Όμως, όταν ένα brand μεγαλώνει, χρειάζεται ποικιλία.

Εξηγεί ότι δεν πρόκειται για αντίθεση μεταξύ της προσωπικής της προτίμησης και της εικόνας του brand, αλλά για μια φυσιολογική εξέλιξη. «Πόσα καφέ πιάτα να έχω; Κάποια στιγμή θέλεις και ένα μπλε. Κάποια στιγμή ένα πράσινο, ένα ροζ. Όλα ταιριάζουν κάπου. Σκηνοθετούν τον χώρο τους.»

Το χαρακτηριστικό όμως της αισθητικής της είναι η γεωμετρική επανάληψη. «Τα μοτίβα δεν είναι τόσο πολύπλοκα ή σύνθετα. Είναι απλά. Η επανάληψη τα γεμίζει. Αυτή η επαναλαμβανόμενη αρχιτεκτονική δημιουργεί το στιλ, χωρίς να το παρακάνει.» Ένα αρχιτεκτονικό, σχεδόν δομημένο αποτύπωμα, όπου η ομορφιά γεννιέται από την απλότητα της επανάληψης και όχι από την υπερβολή.

Το ίδιο ισχύει και για το χρυσό. Αγαπά το χρυσό πολύ και λατρεύει τα μεγάλα κοσμήματα-δήλωση. Έτσι, και στις τσάντες και στα ρούχα, ο χρυσός λειτουργεί σχεδόν σαν κόσμημα, όντας παρών χωρίς να κραυγάζει.

Η Ελλάδα ως πυρήνας της δημιουργίας

Η αρχή του made in Greece είναι μη διαπραγματεύσιμη. Σχεδόν τα πάντα φτιάχνονται στην Ελλάδα, με εξαίρεση πράγματα για τα οποία δεν υπάρχει τοπικά η τεχνική. Η σειρά Iraka Palm, φτιάχνεται στην Κολομβία, εκεί που υπάρχει η συγκεκριμένη τεχνική αλλά και το υλικό. Όλα τα υπόλοιπα είναι made in Greece. Το brand δεν είναι μόνο σχεδιασμένο εδώ. Παράγεται εδώ.

Στα καφτάνια, και γενικά στο καθετί, τα σχέδια δεν παράγονται στον υπολογιστή, προκύπτουν από το χέρι της Θέμις που εξηγεί ότι για να περάσουν στο ύφασμα, ακόμη κι αν τυπώνονται, οι πινελιές μία-μία είναι εμφανείς. Υπάρχει ένα ανθρώπινο χέρι από πίσω.

Οι συλλογές είναι περιορισμένης έκδοσης. «Όταν τελειώσει κάτι, τελειώνει. Δεν φτιάχνω άπειρα μαζικά που μετά πρέπει κάπως να πουλήσω.» Είναι μια εντελώς διαφορετική προσέγγιση από αυτή που έχει επιβάλει η fast fashion ή ακόμη και η συμβατική παραγωγή προϊόντων πολυτελείας.

Επιχειρηματικότητα, αμερικανισμός, εξωστρεφής νοοτροπία

Όταν η συζήτηση φτάνει στην Ελλάδα, η Θέμις μιλά με προσοχή αλλά καθαρά. Έχει μεγαλώσει με τη μητέρα της σε ένα σπίτι όπου υπήρχε άλλος τρόπος σκέψης, πολύ ανοικτός. Και με έναν πατέρα πολύ μποέμ που, όπως λέει, «όλοι και όλα ήταν δεκτά».

Παρατηρεί ότι το brand αγαπήθηκε αμέσως και πιο εύκολα από φίλους της Έλληνες, και μη, στο εξωτερικό, παρά από αυτούς που βρίσκονται στην Ελλάδα. Δεν το διηγείται με παράπονο, αλλά ως δήλωση, ως παρατήρηση.

«Όταν βλέπω γυναίκες πετυχημένες, σκέφτομαι: πώς θα το καταφέρω κι εγώ αυτό;» την καταλαβαίνω απόλυτα και της αναφέρω ότι έχει έναν «αμερικανισμό» μέσα της, αυτή την αυτονόητη παραδοχή ότι η επιτυχία του άλλου δεν αφαιρεί τίποτα από τη δική σου. Ότι «ναι να το κάνουμε, κι εγώ μπορώ». Όντας θετική βλέπει ότι η νεότερη γενιά σκέφτεται διαφορετικά, καλύτερα.

Από την Anna Wintour στα Harrods και στο παλάτι της Ολλανδίας

Η Anna Wintour και η Βασίλισσα της Ολλανδίας έχουν αγοράσει αντικείμενά της. Γνωρίζει πολύ καλά ποιοι είναι οι πελάτες της, κάτι που προσδίδει μια ανθρωποκεντρική προσέγγιση στον τρόπο λειτουργίας της. Μάλιστα, αναφέρει με λεπτομέρεια πως η συλλογή Serenity σε μπεζ κοσμεί το σπίτι της Wintour στο Greenwich.

Ενώ, στο παλάτι της Ολλανδίας, το επίσημο μεσημεριανό σερβίρεται στα καφέ Peacock. Το Themis Z βρίσκεται στο Net-a-Porter, στα Harrods, σε high-end μαγαζιά της Μέσης Ανατολής, στις ΗΠΑ. Το brand είναι, παραδόξως, πιο γνωστό στο εξωτερικό απ’ ό,τι στην Ελλάδα. Εμένα θα μου φαινόταν δύσκολο αυτό, «παράξενο», μου λέει «γιατί εγώ είμαι από την Ελλάδα.»

Η εξήγηση που δίνει είναι ότι στο εξωτερικό υπάρχει ένας πιο ανοικτός τρόπος σκέψης. «Αν κάτι είναι ωραίο, είναι ωραίο. Δεν χρειάζεται να είναι ένα brand που όλοι ξέρουν. Οπτικά το brand αγαπήθηκε».

Μετά ήρθε η ιστορία. Η ιστορία ενός πιάτου που δεν είναι σαν τα άλλα πιάτα, ενός υφάσματος έχει σχεδιαστεί στο χέρι, μιας συλλογής που τελειώνει όταν τελειώνει. Η φιλοσοφία του brand όπου ο τρόπος κατασκευής είναι σημαντικός και την κάνει περήφανη.

Επιτυχία, σκληρή δουλειά, και το να ξεκινάς στα σαράντα

Μου εξομολογείται και αυτή, όπως και οι περισσότεροι πετυχημένοι σχεδιαστές και επιχειρηματίες, ότι τίποτα δεν έρχεται χωρίς δουλειά. «Όταν κάνεις όμως αυτό που σου αρέσει, δεν είναι δύσκολη η δουλειά και μπορεί να μην μοιάζει με δουλειά.»

Της θυμίζω, ωστόσο, ότι υπάρχει και κάτι επικίνδυνο σε αυτό: δεν σταματάς. Αυτή με μια αλλεργία, εγώ με μια ίωση κι όμως μιλάμε εδώ και πάνω από μία ώρα για το ταξίδι του Themis Z.

Kαι καθώς η συζήτησή μας πλησιάζει το τέλος της, της ζητώ να μοιραστεί τα μελλοντικά της σχέδια, το όραμά της. Αυτή τη στιγμή ετοιμάζεται για ένα δεκαήμερο tour για pop-ups στις ΗΠΑ. Νέα Υόρκη, Κονέκτικατ, Σικάγο, Χιούστον. Επιστρέφει και αναχωρεί και πάλι για το Μόντε Κάρλο.

Ένα όραμα για την Ελλάδα

Η Θέμις μιλά για κάτι ευρύτερο, κάτι μεγαλύτερο από αυτήν και από το brand. Μιλά για την Ελλάδα. Παρατηρεί ότι η Αθήνα ανεβαίνει, ότι η χώρα ανεβαίνει, αλλά ότι δεν δίνεται αρκετή σημασία στην πραγματική της διάσταση. «Η Αθήνα είναι σημαντική. Έχει κουλτούρα. Έχει σχέδιο, διάσταση, βάθος.»

Υπάρχει ο έντονος συσχετισμός με το folklore, τις διακοπές, στο φαγητό. Με την ιστορία της Ελλάδας, σίγουρα. «Όμως υπάρχει και μια άλλη Ελλάδα», λέει. Μια Ελλάδα με αίγλη. Μια αίγλη που δεν έχει βγει προς τα έξω.

Υπάρχει σε παλιά σπίτια, στο κέντρο της Αθήνας, σε αρχιτεκτονικά βάρη που δεν έχουν αναδειχθεί διεθνώς, σε ένα πολιτισμικό κεφάλαιο που μένει άγνωστο πέρα από τη γραφική εκδοχή του. Η ελληνικότητα στην πιο σύγχρονη έκφρασή της που ξεπερνά τα όρια του τυπικού και του αρχαίου ελληνικού.

«Χρειαζόμαστε μια Athens Design Week», λέω. «Μια εβδομάδα design της σύγχρονης Ελλάδας. Elevated. Όχι ταγάρια». Δεν είναι αρνητική η διεθνοποιημένη εικόνα της Ελλάδας στο μυαλό του μέσου, μη-ειδήμονος ανθρώπου, συμφωνεί, αλλά «η Ελλάδα είναι πολύ παραπάνω από αυτό».

Themis Z: ένα brand ως πολιτισμική πρόταση

Το όραμά της για το Themis Z λοιπόν είναι ακριβώς αυτό. Να φέρει τον κόσμο του brand, αυτόν τον ελληνικό κόσμο όπως τον βλέπει εκείνη, παντού. Ένα brand που ενώ έχει έντονη ελληνικότητα, δεν είναι έθνικ ή φολκλορ.

Αυτή την κομψή Ελλάδα που ζει στο μυαλό της, στα τραπέζια της παιδικής της ηλικίας, στα σπίτια της Μυκόνου, πριν γίνει αυτό που είναι σήμερα, στις σκάλες των αθηναϊκών θεάτρων και στα πλακάκια των παλιών σπιτιών. Μια Ελλάδα που δεν είναι κατάλοιπο, αλλά το παρόν.

Σε αυτή την ιδέα συνοψίζεται ολόκληρη η πορεία της. Από τις «Εννέα Μούσες» του πατέρα της στο Net-a-Porter, από τα μαξιλάρια της πρώτης ιστοσελίδας στις πορσελάνες του Dior, η Θέμις Ζουγανέλη χάραξε μια εντυπωσιακή διαδρομή χωρίς πλάνο. Επειδή, όπως λέει η ίδια «όταν κάτι είναι να γίνει, η ζωή σε πάει εκεί. Από μόνη της.»

Διαβάστε επίσης:

Θεόδωρος Φωτιάδης: Ποιος είναι ο δημιουργός των super yachts και ιδρυτής του ναυπηγείου Astra Nord στη Γερμανία

Myrτos by Asimakis: Ο Κεφαλονίτης σεφ άνοιξε δικό του εστιατόριο στο Λονδίνο και μας αποκαλύπτει το γαστρονομικό του ταξίδι

Αντωνία Καρρά: H Ελληνίδα σχεδιάστρια μιλάει στο Mononews και τα κοσμήματά της ταξιδεύουν