Κάποια projects δεν προσπαθούν να επιβληθούν στο τοπίο. Προτιμούν να γίνουν μέρος του, σχεδόν να εξαφανιστούν μέσα του. Εκεί ακριβώς τοποθετείται η νέα παρέμβαση του BIG – Bjarke Ingels Group στην Ιαπωνία, ένα έργο που ισορροπεί ανάμεσα στην αρχιτεκτονική χειρονομία και την απόλυτη ένταξη.

1

Βεβαίως, ο Bjarke Ingels δεν είναι απλώς ένας ακόμη αρχιτέκτονας με στόφα ροκσταρ. Είναι από εκείνους που κατάφεραν να επαναφέρουν την αρχιτεκτονική στη συζήτηση, όχι μόνο μέσα στα γραφεία και τα περιοδικά, αλλά στον πραγματικό κόσμο. Με μια σπάνια ικανότητα να μεταφράζει σύνθετες ιδέες σε καθαρές, σχεδόν αυτονόητες μορφές, η δουλειά του μας αφορά πολύ περισσότερο απ’ όσο νομίζουμε. Γιατί, σε μια χώρα σαν την Ελλάδα, όπου το τοπίο είναι πάντα ο πρωταγωνιστής και η αρχιτεκτονική συχνά παλεύει να σταθεί δίπλα του, κάθε νέα του παρέμβαση λειτουργεί σαν υπενθύμιση ότι υπάρχει τρόπος να συνομιλείς με το περιβάλλον χωρίς να το ανταγωνίζεσαι. Ακόμη κι αν αυτό συμβαίνει σε ένα απομακρυσμένο νησί της Ιαπωνίας.

Και επιστρέφουμε στο απομονωμένο νησί Sagishima, στο αρχιπέλαγος της Seto Inland Sea, όπου η BIG ολοκλήρωσε τα πρώτα της κτίρια στη χώρα, σχεδιάζοντας το Not A Hotel Setouchi για τον ξενοδοχειακό οργανισμό Not A Hotel.

Το project που ήδη απασχολεί τον διεθνή τύπο, αποτελείται από τρεις κατοικίες κατασκευασμένες με την τεχνική του rammed earth, πλαισιωμένες από ένα pavilion εστιατορίου και με άμεση πρόσβαση σε ιδιωτική παραλία. Το σύνολο αναπτύσσεται σε ένα παραθαλάσσιο οικόπεδο 30.000 τετραγωνικών μέτρων, όπου η αρχιτεκτονική δεν επιδιώκει να ξεχωρίσει, αλλά να συνεχίσει τη μορφολογία του εδάφους.

Η βασική ιδέα, όπως την περιγράφει ο ιδρυτής της BIG Bjarke Ingels, είναι σαφής: οι κατοικίες λειτουργούν ως «προεκτάσεις της δραματικής τοπογραφίας». Το ίδιο το τοπίο, με τους έντονους λόφους και την πυκνή βλάστηση που αναδύεται από τη γαλήνη της θάλασσας, θυμίζει, όπως λέει, ιαπωνική ζωγραφική τοπίου.

Οι τρεις βίλες, μαζί με το pavilion, ακολουθούν ακριβώς αυτή τη λογική. Από τη μία πλευρά είναι ανοιχτές και εξωστρεφείς. Από την άλλη, οι επιμήκεις «ραχοκοκαλιές» των τοίχων τους οριοθετούν προστατευμένους ιδιωτικούς χώρους, ανοιχτούς μόνο προς τον ουρανό.

Η επιλογή του rammed earth δεν είναι απλώς αισθητική. Το χώμα που χρησιμοποιήθηκε προέρχεται απευθείας από το ίδιο το οικόπεδο, ενισχύοντας τη σύνδεση του έργου με τον τόπο.

Οι κατοικίες τοποθετούνται έτσι ώστε να «ανεβαίνουν» την πλαγιά σαν μια συνεχής κορδέλα, μια κίνηση που ταυτόχρονα τις εντάσσει στο ανάγλυφο και μεγιστοποιεί τις οπτικές φυγές. Κάθε βίλα ανταποκρίνεται στη δική της θέση, αποκτώντας ξεχωριστή σχέση με το τοπίο.

Η υψηλότερη κατοικία, με την ονομασία 360, σχεδιάστηκε ως ένας δακτυλιοειδής όγκος που περιβάλλει μια ιδιωτική εσωτερική αυλή, προσφέροντας πανοραμική θέα προς όλες τις κατευθύνσεις.

Η κεντρική βίλα, η 270, ανοίγεται προς τη θάλασσα με θέα 270 μοιρών και ενσωματώνει σάουνα και εξωτερικούς χώρους χαλάρωσης γύρω από μια πισίνα.

Η τρίτη κατοικία, η 180, τοποθετημένη κοντά στην ακτογραμμή, υιοθετεί μια καμπύλη μορφή που ακολουθεί το περίγραμμα της θάλασσας. Στο εσωτερικό της, μια αυλή με διαδρομές καλυμμένες με βρύα ενισχύει την αίσθηση γείωσης και ηρεμίας.

Όπως σημειώνει ο συνεργάτης της BIG Leon Rost, η ίδια η εμπειρία της κίνησης στο οικόπεδο καθόρισε τη μορφή: κάθε βήμα κατά μήκος των διαμορφωμένων επιπέδων του εδάφους μεταφράστηκε σε καμπύλες γραμμές και σε όψεις που ανοίγονται προς τον ορίζοντα.

Οι τρεις κατοικίες ενώνονται μέσα από κοινά στοιχεία. Οι μεγάλες γυάλινες επιφάνειες διαλύουν τα όρια ανάμεσα σε εσωτερικό και εξωτερικό χώρο, ενώ λεπτομέρειες αντλούν αναφορές από την ιαπωνική αρχιτεκτονική παράδοση.

Τα δάπεδα από μαύρη σχιστόπλακα παραπέμπουν στη λογική διάταξης των tatami, ενώ οι στέγες με ηλιακά πλακίδια ανακαλούν τις παραδοσιακές κεραμοσκεπές.

Στο εσωτερικό, οι χώροι οργανώνονται ως ένα ενιαίο περιβάλλον, με τα λουτρά και τους αποθηκευτικούς χώρους να ενσωματώνονται σε αυτόνομα «pods» φωτιζόμενα από φεγγίτες. Οι κατοικίες συμπληρώνονται από παραδοσιακά ιαπωνικά λουτρά, θερμαινόμενες infinity πισίνες και ήπιες χρωματικές παλέτες που ενισχύουν την αίσθηση ηρεμίας.

Το Not A Hotel Setouchi λειτουργεί τελικά ως σημείο σύγκλισης. Όπως επισημαίνει ο συνεργάτης της BIG Ryohei Koike, το έργο συνδυάζει τη δανέζικη σχεδιαστική σκέψη, την ιαπωνική αρχιτεκτονική παράδοση και την τεχνική ακρίβεια της σύγχρονης ιαπωνικής κατασκευής.

Η BIG εντάσσεται έτσι σε μια ευρύτερη στρατηγική του Not A Hotel, δίπλα σε ονόματα όπως η Zaha Hadid Architects, που σχεδιάζει ένα «ρέον» ξενοδοχείο στην Οκινάουα, και ο Sou Fujimoto, ο οποίος έχει ήδη ολοκληρώσει μια παραθαλάσσια κατοικία στο Ishigaki με πράσινη, επικλινή στέγη.

Και κάπου εδώ γίνεται σαφές πως το έργο δεν προσπαθεί να εντυπωσιάσει με μορφές. Επιλέγει κάτι πιο δύσκολο. Να σε πείσει ότι πάντα ανήκε εκεί.

Διαβάστε επίσης:

Το Resort που σχεδόν δεν υπάρχει – και αυτή είναι η αιτία που δεν μπορείς να το αγνοήσεις

Από τη γη στο φως: Η μεταμόρφωση ενός υπόσκαφου κελαριού στη Σαντορίνη

Ένα μαγικό κυβικό σπίτι στη Φιλοθέη σπάει τη γεωμετρία από μέσα