Μια αλλαγή στον οικονομικό χάρτη της Υγείας συντελείται αθόρυβα, όσον αφορά στα ληξιπρόθεσμα χρέη των νοσοκομείων, παρά την εικόνα που εκ πρώτης όψεως αποτυπώνουν τα μηνιαία δελτία του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους (ΓΛΚ).

Σύμφωνα με πληροφορίες του Mononews, τα συγκεντρωτικά μεγέθη δείχνουν αύξηση στις ληξιπρόθεσμες οφειλές, αλλά η πραγματική «ακτινογραφία» των δημόσιων νοσοκομείων αποκαλύπτει μια δραστική μείωση των χρεών, που αγγίζει το 45,1% μέσα σε μόλις έναν χρόνο.

1

Πηγές της αγοράς εξηγούν ότι δεν πρόκειται απλώς για μια λογιστική σύμπτωση, αλλά για το αποτέλεσμα μιας στοχευμένης παρέμβασης εκκαθάρισης, που «μηδενίζει» τις εκκρεμότητες του παρελθόντος και βάζει φρένο στη δημιουργία νέων ελλειμμάτων.

Ληξιπρόθεσμα χρέη νοσοκομείων: Το restart του 2025

Παρά το γεγονός ότι στα μηνιαία δελτία του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους καταγράφεται αύξηση στα ληξιπρόθεσμα χρέη στον τομέα της υγείας, η εικόνα είναι διαφορετική για τα δημόσια νοσοκομεία.

Η αύξηση, που εμφανίζεται στα συνολικά μεγέθη, δεν αντανακλά επιδείνωση της κατάστασης στο ΕΣΥ. Αντιθέτως, κατά τη διάρκεια του 2025 υλοποιήθηκε μια στοχευμένη παρέμβαση εκκαθάρισης των οφειλών, η οποία συνοδεύτηκε από σημαντική ενίσχυση της χρηματοδότησης.

Μέσω έκτακτης επιχορήγησης, καθώς και μέσω ανακατανομής διαθέσιμων πόρων του Υπουργείου Υγείας, τα νοσοκομεία κατάφεραν να μειώσουν δραστικά τις ληξιπρόθεσμες οφειλές τους.

Οι ίδιες πηγές αναφέρουν ότι στις 31/12/2024 οι ληξιπρόθεσμες οφειλές των νοσοκομείων ανέρχονταν σε 1.038 εκατ. ευρώ, ενώ στις 31/12/2025 διαμορφώθηκαν σε 570 εκατ. ευρώ, παρουσιάζοντας μείωση κατά 45,1%.

Η εξέλιξη αυτή αποτελεί ουσιαστική πρόοδο, καθώς για πρώτη φορά μετά από πολλά χρόνια καταγράφεται τόσο σημαντική αποκλιμάκωση στα ληξιπρόθεσμα χρέη των νοσοκομείων.

«Φρένο» στη δημιουργία νέων χρεών

Παράλληλα έχει μεταβληθεί και ο ρυθμός δημιουργίας νέων ληξιπρόθεσμων οφειλών.

Συγκεκριμένα, ενώ κατά την περίοδο 2022–2023 ο ετήσιος ρυθμός δημιουργίας ανερχόταν σε περίπου 201 εκατ. ευρώ, το 2024 μειώθηκε στα 139 εκατ. ευρώ και το 2025 περιορίστηκε περαιτέρω στα 98 εκατ. ευρώ.

Η εξέλιξη αυτή καταδεικνύει ότι δεν αντιμετωπίζεται μόνο το σύμπτωμα (δηλαδή η συσσώρευση οφειλών), αλλά και οι αιτίες που το δημιουργούν.

Μέσω της συστηματικής παρακολούθησης της εκτέλεσης του προϋπολογισμού, των εσόδων και των απλήρωτων υποχρεώσεων, καθώς και με την εισαγωγή στοχοθεσίας στα νοσοκομεία, κατέστη δυνατή, τόσο η μείωση του ύψους των ληξιπρόθεσμων οφειλών, όσο και ο περιορισμός της δημιουργίας νέων.

«Προφανώς, η πλήρης εξάλειψη των στρεβλώσεων δεν μπορεί να επιτευχθεί σε ένα μόνο έτος, ωστόσο η κατεύθυνση είναι σαφής και η προσπάθεια συνεχίζεται και το 2026», εξηγούν οι ίδιες πηγές.

Η «ακτινογραφία» του ΓΛΚ και η ΕΚΑΠΥ

Πού οφείλεται, λοιπόν, η αύξηση, που αποτυπώνεται στα μηνιαία δελτία του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους;

Η αύξηση, που αποτυπώνεται στα συγκεντρωτικά στοιχεία, δεν προέρχεται από τα νοσοκομεία, αλλά από την ΕΚΑΠΥ (Εθνική Κεντρική Αρχή Προμηθειών Υγείας) , λένε οι πληροφορίες.

Συγκεκριμένα η ΕΚΑΠΥ, στις 31/12/2025, εμφάνισε ληξιπρόθεσμες οφειλές (φαρμάκου) ύψους περίπου 828 εκατ. ευρώ, ενώ ακριβώς την προηγούμενη χρονιά είχε 126 εκατ. ευρώ.

Υπενθυμίζεται ότι από τον Ιούλιο του 2024 η ΕΚΑΠΥ ανέλαβε την αγορά του νοσοκομειακού φαρμάκου, εις βάρος του προϋπολογισμού της, και προμηθεύει τα νοσοκομεία.

Ωστόσο η φαρμακευτική δαπάνη χαρακτηρίζεται από συγκεκριμένες ιδιαιτερότητες, κυρίως ως προς τον τρόπο χρηματοδότησής της.

Χρονικές ασυμμετρίες και clawback: Η εικόνα πίσω από τους αριθμούς

Στην ουσία το πρόβλημα φαίνεται να είναι οι χρονικές ασυμμετρίες μεταξύ της πραγματικής δαπάνης και της καταβολής της αντίστοιχης επιχορήγησης στον φορέα, καθώς και ο χρόνος υπολογισμού και συμψηφισμού του clawback.

Για παράδειγμα, μέρος της επιχορήγησης του φορέα για το έτος 2025 αναμένεται να εισπραχτεί εντός του 2026. Αυτό, όμως, σημαίνει προσωρινά αυξημένες ανεξόφλητες οφειλές.

Παράλληλα, το μέρος των εσόδων για το έτος 2025, που αναφέρεται στο clawback, αναμένεται να εισπραχθεί ή να συμψηφιστεί εντός του 2026.

Για την αντιμετώπιση του ζητήματος αυτού έχουν, ήδη, δρομολογηθεί παρεμβάσεις.

Ο προϋπολογισμός της ΕΚΑΠΥ για το 2026 προβλέπει αυξημένα έσοδα σε σχέση με τα έξοδα, ώστε να διευκολυνθεί η αποκλιμάκωση των ληξιπρόθεσμων οφειλών της.

Επιπλέον αναμένεται η είσπραξη σημαντικών πρόσθετων ποσών, ύψους περίπου 350 εκατ. ευρώ, που σχετίζονται με την προσαύξηση των ορίων φαρμακευτικής δαπάνης των ετών 2024 και 2025.

Μηδενικά χρέη, το ορόσημο του 2026

Ένα, ακόμη, κρίσιμο στοιχείο, που συχνά δεν αποτυπώνεται στα δημοσιευμένα μεγέθη, είναι ο εκκρεμής συμψηφισμός του clawback.

Εφόσον συνυπολογιστούν τα ποσά αυτά, η καθαρή εικόνα των ληξιπρόθεσμων οφειλών διαμορφώνεται σε σημαντικά χαμηλότερα επίπεδα, σε σχέση με εκείνα που εμφανίζονται στα μηνιαία δελτία.

Για παράδειγμα, τα καθαρά ληξιπρόθεσμα χρέη στα νοσοκομεία στις 31/12/2025 ήταν μηδενικά, ενώ της ΕΚΑΠΥ διαμορφώθηκαν στα 104 εκατ. ευρώ.

Τα στοιχεία δείχνουν βελτίωση στα δημόσια νοσοκομεία, τόσο ως προς το ύψος των οφειλών, όσο και ως προς τον ρυθμό δημιουργίας νέων.

Με τις παρεμβάσεις, που έχουν δρομολογηθεί, αναμένεται περαιτέρω αποκλιμάκωση των οφειλών εντός του 2026, οδηγώντας σε μια πιο σταθερή και διαφανή δημοσιονομική εικόνα για το σύστημα υγείας.

Δείτε επίσης

Ε. Αγαπηδάκη: Πώς η τεχνολογία «κλειδώνει» την πρόληψη στα παιδιά – Το σχέδιο για το Doom Scrolling και τη «φτώχεια της περιόδου»