Κατασκευαστές: Ανάσα η αναθεώρηση τιμών στα δημόσια έργα – Παραμένει ο φόβος νέων αυξήσεων λόγω Μέσης Ανατολής

Μια πρώτη «ανάσα» για τις κατασκευαστικές εταιρείες φέρνει η νέα ρύθμιση για την αναθεώρηση τιμών στα δημόσια έργα.

Το νομοσχέδιο του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, και συγκεκριμένα το άρθρο 113, επιχειρεί να περιορίσει τις επιπτώσεις της εκρηκτικής αύξησης του κόστους κατασκευής που έχει επηρεάσει τον κλάδο.

Ωστόσο, οι εκπρόσωποι των εργοληπτικών οργανώσεων προειδοποιούν ότι οι έντονες γεωπολιτικές εξελίξεις και οι ανατιμήσεις στην ενέργεια συνεχίζουν να δημιουργούν σοβαρούς κινδύνους για τη βιωσιμότητα των έργων.

Ήδη οι οργανώσεις του κλάδου, όπως η Πανελλήνια Ένωση Συνδέσμων Εργοληπτών Δημοσίων Έργων, η Πανελλήνια Ένωση Διπλωματούχων Μηχανικών Εργοληπτών Δημοσίων Έργων και ο Σύνδεσμος Ανωνύμων Τεχνικών Εταιρειών, είχαν επισημάνει με επιστολή τους προς τον αρμόδιο Υπουργό ότι η θεσμοθέτηση οριστικών συντελεστών αναθεώρησης τιμών αποτελεί ένα σημαντικό βήμα προς την κατεύθυνση της σταθεροποίησης των συμβάσεων δημοσίων έργων, ιδιαίτερα μετά την περίοδο έντονης αβεβαιότητας που προκάλεσε η ενεργειακή κρίση των τελευταίων ετών.

Τι αλλάζει με το άρθρο 113

Ειδικότερα, με τη νέα διάταξη καθίστανται οριστικοί οι προσωρινοί συντελεστές αναθεώρησης τιμών που είχαν καθοριστεί με υπουργικές αποφάσεις την περίοδο 2021–2022, στο πλαίσιο εφαρμογής του Νόμου 4412/2016 για τις δημόσιες συμβάσεις έργων.

Οι συντελεστές αυτοί, που αφορούν βασικά στοιχεία κόστους όπως υλικά, ημερομίσθια, μισθώματα και μηχανήματα έργων, εφαρμόζονται πλέον οριστικά για τα τρίμηνα όπου είχαν ήδη χρησιμοποιηθεί και θα συνεχίσουν να εφαρμόζονται και στα επόμενα αναθεωρητικά τρίμηνα.

Η ρύθμιση καλύπτει τόσο τις υφιστάμενες συμβάσεις έργων για τις οποίες δεν έχει εκδοθεί ακόμη βεβαίωση περαίωσης, όσο και νέες συμβάσεις που θα συναφθούν μέχρι την εφαρμογή του νέου ενιαίου συστήματος τεχνικών προδιαγραφών και τιμολόγησης έργων.

Παράγοντες του κλάδου εκτιμούν ότι η εξέλιξη αυτή συμβάλλει στη μεγαλύτερη προβλεψιμότητα των οικονομικών δεδομένων των συμβάσεων, μειώνοντας την αβεβαιότητα που επικρατούσε γύρω από τον τρόπο υπολογισμού της αναθεώρησης τιμών.

Συγκρατημένη ικανοποίηση από τον κλάδο

Ο πρόεδρος του ΣΤΕΑΤ, Γιώργος Συριανός μιλώντας στο mononews.gr, χαρακτήρισε σημαντικό βήμα τη ρύθμιση του Άρθρου 113 για την αναθεώρηση των τιμών στις δημόσιες συμβάσεις, επισημαίνοντας ότι αντιμετωπίζει ένα πρόβλημα που ταλαιπωρούσε τον κλάδο των κατασκευών τα τελευταία χρόνια.

Όπως ανέφερε, το προηγούμενο διάστημα είχαν προκύψει σοβαρές δυσλειτουργίες στην εφαρμογή των αναθεωρήσεων τιμών, με διαφορετικές ερμηνείες από υπηρεσίες που δημιούργησαν προβλήματα σε έργα και κατασκευαστικές εταιρείες. Η συμφωνία μεταξύ των υπουργείων Υποδομών και Μεταφορών και Οικονομικών, όπως σημείωσε, συμβάλλει στην αποκατάσταση της ισορροπίας και στη διευκόλυνση της ομαλής εξέλιξης των έργων.

Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η οριστική λύση για τον κλάδο θα προκύψει με την πλήρη εφαρμογή του Εθνικού Συστήματος Τεχνικών Προδιαγραφών και Τιμολόγησης Έργων.

Από την πλευρά του, την εκτίμηση ότι η πρόσφατη ρύθμιση για την αναθεώρηση τιμών στα δημόσια έργα δίνει μια «ανάσα» στον κλάδο, εξέφρασε ο πρόεδρος του ΣΑΤΕ, Ζαχαρίας Αθουσάκης, επισημαίνοντας ότι οι συνεχιζόμενες αυξήσεις στο κόστος των υλικών και της ενέργειας εξακολουθούν να δημιουργούν σοβαρές πιέσεις.

Όπως ανέφερε, τα τελευταία τρία χρόνια επικράτησε μεγάλη ασάφεια γύρω από το καθεστώς της αναθεώρησης τιμών. «Υπήρξε ένα μπέρδεμα, άλλοι λάμβαναν αναθεώρηση με προσωρινούς συντελεστές και άλλοι όχι», σημείωσε, εξηγώντας ότι στη συνέχεια απόφαση Εφετείου έκρινε πως η εφαρμογή αυτών των συντελεστών δεν ήταν ορθή.

Τελικά, σύμφωνα με τον ίδιο, επιλέχθηκε η νομιμοποίηση των προσωρινών συντελεστών του πρώτου τριμήνου του 2022 για τα έργα που είχαν συμβασιοποιηθεί μέχρι την έκδοση του σχετικού ΦΕΚ. «Αποδεχθήκαμε αυτή τη λύση, έστω κι αν πρόκειται για ένα περιορισμένο ποσό, γιατί μετά από τρία χρόνια καθυστερήσεων δεν υπήρχαν πολλά περιθώρια», ανέφερε χαρακτηριστικά επισημαίνοντας πως αυξήσεις σε εργατικά, καύσιμα και μηχανήματα έργου μένουν εκτός.

Η ανησυχία του κλάδου για τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή

Την ίδια στιγμή, η ανησυχία του κλάδου ενισχύεται από τις τελευταίες εξελίξεις στην αγορά των ασφαλτικών υλικών. Σύμφωνα με στοιχεία της Γενικής Γραμματείας Εμπορίου, η τιμή διυλιστηρίου της ασφάλτου αυξήθηκε από 381,64 ευρώ ανά τόνο στις 28 Φεβρουαρίου 2026 σε 511,34 ευρώ ανά τόνο στις 7 Μαρτίου 2026, καταγράφοντας άνοδο περίπου 34% μέσα σε μόλις μία εβδομάδα.

Η άσφαλτος αποτελεί βασικό υλικό για έργα οδοποιίας, συντήρησης οδικών δικτύων και άλλες τεχνικές παρεμβάσεις στις υποδομές. Κατά συνέπεια, τέτοιες αυξήσεις μεταφέρονται άμεσα στο συνολικό κόστος των έργων.

Σε αρκετά εργοτάξια, σύμφωνα με ανθρώπους της αγοράς, εργασίες που σχετίζονται με ασφαλτικά έχουν ήδη περιοριστεί ή διακοπεί προσωρινά, καθώς οι ανάδοχοι δυσκολεύονται να απορροφήσουν τις αυξήσεις.

Οι εξελίξεις αυτές συνδέονται άμεσα με τη μεταβλητότητα στις διεθνείς αγορές ενέργειας που προκαλεί η νέα πολεμική ένταση στη Μέση Ανατολή.

Η άνοδος στις τιμές πετρελαίου επηρεάζει τόσο το κόστος παραγωγής ασφαλτικών υλικών όσο και το κόστος λειτουργίας των εργοταξίων, καθώς αυξάνονται τα καύσιμα για μηχανήματα έργων και οι μεταφορές υλικών.

Οι εργοληπτικές επιχειρήσεις προειδοποιούν ότι εάν η κατάσταση παραταθεί, ενδέχεται να δημιουργηθούν καθυστερήσεις στην υλοποίηση σημαντικών έργων υποδομής, πολλά από τα οποία συνδέονται με ευρωπαϊκές χρηματοδοτήσεις και αυστηρά χρονοδιαγράμματα.

Αναφερόμενος στο ενδεχόμενο νέων αυξήσεων στο κόστος των υλικών, λόγω των γεωπολιτικών εξελίξεων και του πολέμου στη Μέση Ανατολή, ο κ. Συριανός σημείωσε ότι σε ορισμένες περιπτώσεις οι αυξήσεις έχουν ήδη ξεπεράσει το 30%, γεγονός που επηρεάζει άμεσα το κόστος κατασκευής και τη βιωσιμότητα των έργων.

Τόνισε δε ότι το ζήτημα δεν αφορά μόνο μικρές ή μεγάλες εταιρείες, καθώς οι αυξήσεις επηρεάζουν συνολικά τον κατασκευαστικό κλάδο, την ποιότητα και τον χρόνο υλοποίησης των έργων, αλλά και την ευρύτερη αναπτυξιακή πορεία της χώρας. Όπως είπε, η αντιμετώπιση του προβλήματος θα πρέπει να γίνει συνολικά, μέσα από τις παρεμβάσεις που ενδεχομένως θα αποφασίσει η κυβέρνηση.

Ωστόσο, ο πρόεδρος του ΣΑΤΕ προειδοποίησε ότι το μεγαλύτερο πρόβλημα βρίσκεται στο μέλλον, καθώς το κόστος βασικών υλικών και καυσίμων συνεχίζει να αυξάνεται. «Τα ασφαλτικά έχουν αυξηθεί περίπου κατά 30%, το diesel σχεδόν κατά 40%, ενώ αυξήσεις καταγράφονται και στο τσιμέντο», τόνισε. Παράλληλα, επηρεάζονται και άλλα υλικά, όπως τα καλώδια για τα δίκτυα, καθώς η επικάλυψή τους είναι πλαστικό που προέρχεται από το πετρέλαιο.

Ο ίδιος επισήμανε ότι εάν οι αυξήσεις αυτές συνεχιστούν με τον ίδιο ρυθμό, θα καταστεί δύσκολη η συνέχιση πολλών έργων. «Σήμερα ελάχιστα έργα οδοποιίας προχωρούν, καθώς πολλοί περιμένουν να δουν πώς θα εξελιχθεί το θέμα της αναθεώρησης», είπε.

Παρότι η πρόσφατη ρύθμιση μπορεί να προσφέρει κάποια προσωρινή ανακούφιση, ο κλάδος εμφανίζεται επιφυλακτικός. «Είμαστε εν μέρει ικανοποιημένοι, αλλά όχι πλήρως ευχαριστημένοι», κατέληξε ο κ. Αθουσάκης.

Αναμονή για νέες παρεμβάσεις

Στο πλαίσιο αυτό, ο κατασκευαστικός κλάδος αναμένεται να επανέλθει το επόμενο διάστημα με νέα αιτήματα προς την κυβέρνηση, ζητώντας πρόσθετα μέτρα για την αντιμετώπιση της αύξησης του κόστους υλικών και καυσίμων.

Όπως τονίζουν εκπρόσωποι των εργοληπτικών οργανώσεων, η εμπειρία της ενεργειακής κρίσης μετά τον πόλεμο στην Ουκρανία δείχνει ότι χωρίς έγκαιρη προσαρμογή του θεσμικού πλαισίου οι πιέσεις στο κόστος μπορούν να οδηγήσουν σε καθυστερήσεις έργων και σε σοβαρά προβλήματα βιωσιμότητας για πολλές τεχνικές εταιρείες.

Η ψήφιση του άρθρου 113 θεωρείται ένα πρώτο θετικό βήμα, όμως η πορεία των τιμών ενέργειας και υλικών το επόμενο διάστημα θα καθορίσει σε μεγάλο βαθμό αν θα απαιτηθούν και νέες έκτακτες παρεμβάσεις για τη στήριξη του κατασκευαστικού τομέα.

Διαβάστε επίσης: