Al Jazeera: Ο πόλεμος στο Ιράν εκτόξευσε τα κέρδη των Big Oil – Oι καταναλωτές πληρώνουν το τίμημα

Η αναταραχή στη Μέση Ανατολή και η παρατεταμένη κρίση γύρω από τα Στενά του Ορμούζ έχουν προκαλέσει σοβαρές αναταράξεις στις παγκόσμιες ενεργειακές αγορές, με τις τιμές του πετρελαίου να παραμένουν σε υψηλά επίπεδα και τις μεγαλύτερες πετρελαϊκές εταιρείες του κόσμου να καταγράφουν εντυπωσιακά κέρδη.

Η διακοπή ή ο περιορισμός της ροής ενεργειακών φορτίων από μία από τις σημαντικότερες θαλάσσιες διόδους για το παγκόσμιο εμπόριο πετρελαίου έχει επηρεάσει τις αγορές χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά από τον Περσικό Κόλπο. Στις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ευρώπη, οι καταναλωτές έχουν βρεθεί αντιμέτωποι με αυξημένες τιμές καυσίμων, την ώρα που οι ενεργειακοί κολοσσοί αποκομίζουν δισεκατομμύρια από την άνοδο των τιμών.

Εταιρείες όπως η ExxonMobil, η Chevron, η Shell και η BP ενίσχυσαν σημαντικά τα οικονομικά τους αποτελέσματα, καθώς η σύγκρουση με το Ιράν συνεχίστηκε και οι γεωπολιτικές εντάσεις επεκτάθηκαν μέχρι την περιοχή της Ερυθράς Θάλασσας.

Ιστορικά κέρδη για τους μεγάλους πετρελαϊκούς ομίλους

Η ExxonMobil, η μεγαλύτερη αμερικανική πετρελαϊκή εταιρεία, ανακοίνωσε κέρδη δεύτερου τριμήνου ύψους 14,5 δισεκατομμυρίων δολαρίων, ενώ τα προσαρμοσμένα κέρδη διαμορφώθηκαν στα 14,7 δισεκατομμύρια δολάρια. Πρόκειται για την καλύτερη τριμηνιαία επίδοση της εταιρείας εδώ και τέσσερα χρόνια.

Τα αποτελέσματα ενισχύθηκαν από τις υψηλότερες τιμές πετρελαίου και τα αυξημένα περιθώρια διύλισης, αν και παρέμειναν χαμηλότερα από τις προβλέψεις της Wall Street λόγω προβλημάτων στην παραγωγή στο Κατάρ.

Η Chevron, η δεύτερη μεγαλύτερη αμερικανική εταιρεία του κλάδου, ανακοίνωσε κέρδη 12 δισεκατομμυρίων δολαρίων στο δεύτερο τρίμηνο, το υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων έξι ετών.

Η άνοδος των διεθνών τιμών ενίσχυσε τόσο την παραγωγή όσο και τη διύλιση. Τα κέρδη από την παραγωγή πετρελαίου και φυσικού αερίου αυξήθηκαν κατά περίπου 200% σε ετήσια βάση, φτάνοντας τα 8,2 δισεκατομμύρια δολάρια, ενώ τα κέρδη από τη διύλιση ανήλθαν στα 4,9 δισεκατομμύρια δολάρια.

Η Shell, ο μεγαλύτερος ευρωπαϊκός ενεργειακός όμιλος, υπερδιπλασίασε τα κέρδη της στο δεύτερο τρίμηνο, φτάνοντας σχεδόν τα 10 δισεκατομμύρια δολάρια, επωφελούμενη από τις αυξημένες τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου, αλλά και από την ανθεκτικότητα των δραστηριοτήτων υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG).

Η γαλλική TotalEnergies κατέγραψε αύξηση κερδών κατά 67%, σημειώνοντας το καλύτερο τρίμηνό της εδώ και σχεδόν τρία χρόνια, ενώ η BP ανακοίνωσε κέρδη 5,73 δισεκατομμυρίων δολαρίων, υπερδιπλάσια σε σχέση με τα 2,35 δισεκατομμύρια δολάρια της αντίστοιχης περσινής περιόδου.

Το κύμα κερδοφορίας δεν περιορίστηκε στις δυτικές εταιρείες. Η Saudi Aramco, ο μεγαλύτερος κρατικός πετρελαϊκός όμιλος στον κόσμο, ανακοίνωσε αύξηση κερδών κατά 44% σε ετήσια βάση, φτάνοντας τα 32,69 δισεκατομμύρια δολάρια.

Γιατί αυξήθηκαν τόσο πολύ τα κέρδη

Η αναλύτρια Μούγιου Ξου, εξηγεί στο Al Jazeera ότι η εκτίναξη των κερδών οφείλεται κυρίως στην άνοδο των διεθνών τιμών του αργού πετρελαίου.

Η μέση τιμή του παγκόσμιου δείκτη αναφοράς πετρελαίου στο δεύτερο εξάμηνο του 2026 διαμορφώθηκε στα 96,68 δολάρια το βαρέλι, σημαντικά υψηλότερα από τα 78,38 δολάρια το πρώτο τρίμηνο και τα 66,71 δολάρια το δεύτερο τρίμηνο του 2025.

Όπως επισημαίνουν ειδικοί της αγοράς, πολλές μεγάλες πετρελαϊκές εταιρείες δεν επηρεάστηκαν άμεσα από τους περιορισμούς στη ναυσιπλοΐα μέσω του Ορμούζ, καθώς μεγάλο μέρος της παραγωγής τους βρίσκεται εκτός της περιοχής. Αντίθετα, επωφελήθηκαν από τις υψηλότερες τιμές και από τη μεγαλύτερη ζήτηση για εναλλακτικές πηγές προμήθειας.

Παράλληλα, οι εταιρείες με ισχυρές δραστηριότητες διύλισης επωφελήθηκαν από τα αυξημένα περιθώρια κέρδους, καθώς οι περιορισμένες προμήθειες από τη Μέση Ανατολή αύξησαν τις τιμές των τελικών προϊόντων.

Στις ΗΠΑ, η μέση τιμή κλεισίματος των συμβολαίων αργού πετρελαίου από τον Απρίλιο έως τον Ιούνιο ήταν περίπου 92 δολάρια το βαρέλι, αυξημένη κατά 27% σε σχέση με το πρώτο τρίμηνο.

Η ενεργειακή βιομηχανία αποτέλεσε τον ισχυρότερο κλάδο στον δείκτη S&P 500, καταγράφοντας αύξηση κερδών 135,3% σε ετήσια βάση.

Οι καταναλωτές πληρώνουν το κόστος

Την ίδια στιγμή, οι υψηλές τιμές ενέργειας έχουν επιβαρύνει σημαντικά τα νοικοκυριά.

Στις Ηνωμένες Πολιτείες, η μέση τιμή της βενζίνης ξεπέρασε τα 4 δολάρια ανά γαλόνι, αυξημένη σχεδόν κατά 40% σε σχέση με τα επίπεδα πριν από τον πόλεμο.

Στη Βρετανία, οι τιμές καυσίμων σημείωσαν νέο ρεκόρ, με τη βενζίνη να φτάνει τις 160,85 πένες ανά λίτρο και το πετρέλαιο κίνησης να ξεπερνά τις 180 πένες.

Οικονομολόγοι προειδοποιούν ότι η βρετανική οικονομία θα μπορούσε να εισέλθει σε ύφεση το 2027 εάν τα Στενά του Ορμούζ δεν επανέλθουν σε κανονική λειτουργία.

Η αντίδραση Τραμπ στα υπερκέρδη

Η εκτόξευση των κερδών των μεγάλων πετρελαϊκών εταιρειών προκάλεσε την έντονη αντίδραση του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ.

Ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε ότι εταιρείες όπως η ExxonMobil και η Chevron «βγάζουν υπερβολικά πολλά χρήματα λόγω της έλλειψης προσφοράς» και κάλεσε τους ενεργειακούς ομίλους να μεταφέρουν μέρος αυτών των κερδών στους καταναλωτές μέσω χαμηλότερων τιμών.

«Chevron, πάρα πολλά χρήματα. ExxonMobil, πάρα πολλά χρήματα», ανέφερε χαρακτηριστικά, υποστηρίζοντας ότι οι εταιρείες θα πρέπει να μειώσουν τις τιμές στη λιανική αγορά.

Η αντιπαράθεση αναδεικνύει το βασικό δίλημμα που έχει δημιουργηθεί από την ενεργειακή κρίση: ενώ οι πετρελαϊκοί κολοσσοί καταγράφουν ιστορικά κέρδη, εκατομμύρια καταναλωτές συνεχίζουν να αντιμετωπίζουν αυξημένο κόστος ζωής λόγω των ακριβότερων καυσίμων.