Πολεοδομίες: Πυκνώνουν οι επαφές Παπασταύρου με δημάρχους – Εξελίξεις μέχρι τον Ιανουάριο για την ενοποίηση

Πυκνώνουν οι επαφές ανάμεσα στο υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας και την Τοπική Αυτοδιοίκηση για τη μεγάλη αλλαγή στις πολεοδομίες, με τις πληροφορίες να αναφέρουν ότι μέσα σε μόλις 15 ημέρες έχουν πραγματοποιηθεί πέντε συναντήσεις εργασίας.

Στο τραπέζι βρίσκεται η μεταφορά των Υπηρεσιών Δόμησης από τους δήμους στο Κτηματολόγιο, μια μεταρρύθμιση που έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις, αλλά πλέον φαίνεται να περνά σε μια πιο ουσιαστική φάση διαλόγου.

Στις επαφές συμμετέχει η πολιτική ηγεσία του ΥΠΕΝ, με τον υπουργό Σταύρο Παπασταύρου, την υφυπουργό Μαριλένα Σούκουλη-Βιλιάλη, τον υφυπουργό Νίκο Τσάφο, τη γενική γραμματέα Δέσποινα Παληαρούτα και άλλους παράγοντες του υπουργείου, καθώς και εκπροσώπους της ΚΕΔΕ και των δήμων.

Μάλιστα, σύμφωνα με πληροφορίες, δεν αποκλείεται το επόμενο διάστημα να υπάρξει ακόμη και «λευκός καπνός» σε ορισμένα από τα ανοιχτά ζητήματα, με τον Ιανουάριο του 2027 να θεωρείται κρίσιμος για τις εξελίξεις.

Αυτό, πάντως, δεν σημαίνει ότι έχουν υποχωρήσει οι αντιδράσεις της αυτοδιοίκησης, καθώς η ΚΕΔΕ φαίνεται να επιμένει στις βασικές θέσεις της για τη διατήρηση των πολεοδομικών αρμοδιοτήτων στους δήμους, παρότι η απόφαση θεωρείται ειλημμένη από τον Πρωθυπουργό.

Ο διάλογος εξελίσσεται σε μια περίοδο κατά την οποία οι αλλεπάλληλες αποκαλύψεις για κυκλώματα διαφθοράς στις πολεοδομίες, με τελευταία την υπόθεση της Κατερίνης, ενισχύουν την επιχειρηματολογία της κυβέρνησης για την ανάγκη αλλαγών.

Η επιλογή του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη και της ηγεσίας του ΥΠΕΝ να προχωρήσουν στην αναδιοργάνωση των Υπηρεσιών Δόμησης αποκτά νέα επιχειρήματα, χωρίς όμως να έχει απαντηθεί ακόμη το βασικό ερώτημα: αν η μεταφορά τους σε έναν ενιαίο οργανισμό θα αντιμετωπίσει τις χρόνιες παθογένειες ή απλώς θα αλλάξει ο φορέας που θα τις διαχειρίζεται.

Τι προβλέπει το σχέδιο

Στην πράξη, οι πολεοδομίες που σήμερα λειτουργούν υπό την ευθύνη των δήμων, προβλέπεται να περάσουν σε έναν νέο οργανισμό που θα συνδέεται με το Ελληνικό Κτηματολόγιο.

Με απλά λόγια, οι βασικές αρμοδιότητες για την έκδοση οικοδομικών αδειών και τον έλεγχο των κατασκευών θα μεταφερθούν από τις δημοτικές Υπηρεσίες Δόμησης σε έναν ενιαίο φορέα με πανελλαδική οργάνωση.

Σήμερα, όποιος θέλει να χτίσει ένα σπίτι ή να προχωρήσει σε οικοδομικές εργασίες απευθύνεται, μέσω του μηχανικού του, στο ηλεκτρονικό σύστημα αδειοδότησης, με αρμόδια την Υπηρεσία Δόμησης του δήμου ή άλλου δήμου που τον εξυπηρετεί.

Παρότι μεγάλο μέρος της διαδικασίας γίνεται ηλεκτρονικά, εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικές διαφορές στη λειτουργία των υπηρεσιών. Ορισμένες διαθέτουν επαρκές προσωπικό, ενώ άλλες αντιμετωπίζουν σοβαρές ελλείψεις, με αποτέλεσμα καθυστερήσεις και διαφορετικούς χρόνους εξυπηρέτησης.

Με το νέο μοντέλο, η κυβέρνηση επιδιώκει να δημιουργήσει ένα ενιαίο σύστημα, με κοινούς κανόνες και καλύτερη σύνδεση των πολεοδομικών πληροφοριών με τα στοιχεία των ακινήτων.

Ο σχεδιασμός που έχει παρουσιαστεί από την υφυπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας Μαριλένα Σούκουλη-Βιλιάλη προβλέπει 20 Περιφερειακά Κέντρα Δόμησης και 77 Τοπικά Κέντρα Δόμησης, αξιοποιώντας το υφιστάμενο δίκτυο του Κτηματολογίου.

Στον νέο οργανισμό σχεδιάζεται να περάσουν η έκδοση οικοδομικών αδειών, οι προεγκρίσεις, οι βεβαιώσεις όρων δόμησης και οι έλεγχοι κατασκευών.

Στόχος είναι να περιοριστούν οι διαφορετικές διοικητικές διαδικασίες και να υπάρχει καλύτερη παρακολούθηση των υποθέσεων.

Η ΚΕΔΕ επιμένει στις θέσεις της  – Πού εντοπίζονται οι διαφωνίες

Παρά τις συχνές συναντήσεις, η πλευρά της ΚΕΔΕ φαίνεται να παραμένει σταθερή στις βασικές της αντιρρήσεις για τη μεταφορά των πολεοδομιών.

Η Τοπική Αυτοδιοίκηση υποστηρίζει ότι οι Υπηρεσίες Δόμησης δεν αποτελούν απλώς έναν μηχανισμό έκδοσης αδειών, αλλά συνδέονται άμεσα με τον χωρικό σχεδιασμό, τις χρήσεις γης και την ανάπτυξη κάθε περιοχής.

Οι δήμαρχοι επισημαίνουν επίσης ότι τα προβλήματα των πολεοδομιών δεν οφείλονται αποκλειστικά στον τρόπο διοίκησής τους, αλλά κυρίως στην υποστελέχωση, στην πολυπλοκότητα της νομοθεσίας και στις συνεχείς αλλαγές του θεσμικού πλαισίου.

Η ΚΕΔΕ έχει εκφράσει ακόμη και την πρόθεση να εξετάσει νομικές κινήσεις απέναντι στη μεταφορά των αρμοδιοτήτων, ενώ έχει προειδοποιήσει ότι ένα περισσότερο συγκεντρωτικό σύστημα ενδέχεται να απομακρύνει τις υπηρεσίες από τις ανάγκες των τοπικών κοινωνιών.

Ανοιχτά παραμένουν επίσης τα ζητήματα του προσωπικού, της μεταφοράς των εργαζομένων και της διαχείρισης των εκκρεμών οικοδομικών αδειών.
Αυτά είναι και τα θέματα που βρίσκονται πλέον στο επίκεντρο των συναντήσεων με το ΥΠΕΝ.

Τα σκάνδαλα και η πίεση για αλλαγές

Την ίδια ώρα, οι συνεχείς αποκαλύψεις για υποθέσεις διαφθοράς επαναφέρουν στο προσκήνιο τις αδυναμίες του σημερινού συστήματος.

Τελευταίο παράδειγμα αποτελεί η υπόθεση της Κατερίνης, όπου πραγματοποιήθηκε αστυνομική επιχείρηση στην Πολεοδομία και συνελήφθησαν ο διευθυντής και ο προϊστάμενος της υπηρεσίας.

Είχαν προηγηθεί οι αποκαλύψεις στη Ρόδο για φερόμενο κύκλωμα παράνομων εξυπηρετήσεων γύρω από οικοδομικές άδειες, αλλά και η μεγάλη υπόθεση στη Χαλκιδική, όπου τον Δεκέμβριο του 2024 πραγματοποιήθηκαν 21 συλλήψεις.

Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσονται και οι αποκαλύψεις για φερόμενο κύκλωμα στην Αττική το καλοκαίρι του 2026.

Διαβάστε επίσης:

Πολεοδομία Κατερίνης: 11 συλλήψεις από τους «Αδιάφθορους» ύστερα από καταγγελία για υποθέσεις αυθαίρετης δόμησης

Πολεοδομίες: Στο τραπέζι η προαιρετική συνένωσή τους – «Ειλημμένη η απόφαση Μητσοτάκη» για το κτηματολόγιο