Σαουδική Αραβία: Οι Χούθι ενισχύονται στο Μπαμπ ελ Μάντεμπ – Νέος πονοκέφαλος για τις εξαγωγές πετρελαίου

Καθώς οι υποστηριζόμενοι από το Ιράν Χούθι κερδίζουν έδαφος στην Υεμένη και πλήττουν τις πετρελαϊκές υποδομές της Σαουδικής Αραβίας, το βασίλειο βρίσκεται αντιμέτωπο με ένα δύσκολο δίλημμα: είτε να κλιμακώσει μια στρατιωτική εκστρατεία που επί χρόνια δεν κατάφερε να εξουδετερώσει τους αντάρτες είτε να ανεχθεί την ενίσχυση της επιρροής τους σε μια κρίσιμη θαλάσσια οδό της Ερυθράς Θάλασσας, η οποία έχει αποκτήσει ολοένα μεγαλύτερη σημασία για τις σαουδαραβικές εξαγωγές πετρελαίου.

Οι δυνάμεις των Χούθι προωθούνται προς νότο κατά μήκος της ακτής της Υεμένης στην Ερυθρά Θάλασσα, με κατεύθυνση το Στενό Μπαμπ ελ Μάντεμπ, κερδίζοντας έδαφος γύρω από τη Μόχα και το νησί Μαϊούν, στο κέντρο του στενού. Την ίδια ώρα συνεχίζουν τις επιθέσεις με πυραύλους και drones εναντίον της Σαουδικής Αραβίας, αναγκάζοντας το Ριάντ να αναστείλει τη λειτουργία ορισμένων ενεργειακών εγκαταστάσεων.

Η προέλαση των Χούθι συμπίπτει με τον περιορισμό της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ από το Ιράν, μετά το ξέσπασμα του πολέμου με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ. Η εξέλιξη αυτή καθιστά την Ερυθρά Θάλασσα ακόμη πιο σημαντική για τις εξαγωγές σαουδαραβικού πετρελαίου, οι οποίες τον Αύγουστο μειώθηκαν κατά περίπου ένα τρίτο σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα, στα περίπου 3 εκατ. βαρέλια ημερησίως.

Η μεγαλύτερη παρουσία των Χούθι κοντά στο Μπαμπ ελ Μάντεμπ θα μπορούσε να τους προσφέρει περισσότερες δυνατότητες να διαταράξουν τη ναυσιπλοΐα και σε ένα δεύτερο κρίσιμο ενεργειακό πέρασμα, να ασκήσουν επιπλέον ανοδικές πιέσεις στις ήδη αυξημένες τιμές του πετρελαίου και να δυσκολέψουν τις προσπάθειες της Σαουδικής Αραβίας να προστατεύσει την οικονομία της από τις επιπτώσεις της περιφερειακής σύγκρουσης.

Το γραφείο Τύπου της σαουδαραβικής κυβέρνησης δεν απάντησε άμεσα σε αίτημα για σχόλιο που εστάλη την Παρασκευή, ημέρα αργίας στο βασίλειο.

Σύστημα πετρελαιαγωγών στη Σαουδική Αραβία επλήγη την Πέμπτη από βλήματα, σύμφωνα με το CNN, το οποίο επικαλέστηκε δύο Αμερικανούς αξιωματούχους. Αντλιοστάσια κοντά στον αγωγό βρέθηκαν στο στόχαστρο, ενώ ο αγωγός τέθηκε εκτός λειτουργίας προληπτικά.

Η ρήξη με τα ΗΑΕ περιπλέκει την κατάσταση

Η κατάσταση επιδεινώνεται από τη ρήξη μεταξύ της Σαουδικής Αραβίας και των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων. Οι δύο χώρες είχαν πολεμήσει από κοινού τους Χούθι, ωστόσο τα τελευταία χρόνια βρίσκονται όλο και συχνότερα σε αντίπαλα στρατόπεδα σε περιφερειακές συγκρούσεις.

Οι σχέσεις τους επιδεινώθηκαν ανοιχτά στα τέλη του περασμένου έτους λόγω της υποστήριξης των ΗΑΕ προς τους αυτονομιστές της νότιας Υεμένης, εξέλιξη που οδήγησε σε σαουδαραβική επιχείρηση η οποία τους απώθησε από εδάφη που είχαν υπό τον έλεγχό τους.

Η Σαουδική Αραβία προσπάθησε να ενισχύσει την ασφάλειά της μέσω της Κοινής Αμυντικής Συμφωνίας της Μέκκας με την Τουρκία και το Πακιστάν, η οποία υπογράφηκε τον Αύγουστο και προβλέπει ότι επίθεση σε ένα μέλος θεωρείται επίθεση σε όλα.

Το Πακιστάν έχει αφήσει να εννοηθεί ότι επιθέσεις των Χούθι θα μπορούσαν να ενεργοποιήσουν τη ρήτρα αμοιβαίας άμυνας, ωστόσο μέχρι στιγμής καμία από τις τρεις χώρες δεν έχει ζητήσει την εφαρμογή της λόγω των πρόσφατων επιθέσεων.

«Η Σαουδική Αραβία μπορεί να προσφέρει περισσότερη στρατιωτική και οικονομική στήριξη στην κυβέρνηση της Υεμένης και να επιχειρήσει να ενισχύσει τις δυνάμεις που πολεμούν τους Χούθι, όμως οι τελευταίες εξελίξεις έδειξαν ότι η σαουδαραβική υποστήριξη από μόνη της ενδέχεται να μην είναι αρκετή για να ανατρέψει την κατάσταση επί του πεδίου», δήλωσε ο Αχμέντ Νάγκι, ανώτερος αναλυτής για την Υεμένη στο International Crisis Group.

Η Σαουδική Αραβία ηγήθηκε επί χρόνια αεροπορικών επιδρομών και στρατιωτικών επιχειρήσεων κατά των Χούθι μετά την επέμβασή της στην Υεμένη το 2015, χωρίς ωστόσο να καταφέρει να εκδιώξει την οργάνωση ή να περιορίσει τον έλεγχό της. Το 2022, ο διάδοχος του σαουδαραβικού θρόνου Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν επιχείρησε να αποκλιμακώσει τη σύγκρουση και να αποκαταστήσει τις σχέσεις με το Ιράν.

Ο Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, γνωστός και ως MBS, τηλεφώνησε δύο φορές την Πέμπτη στον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ και τον προέτρεψε να πλήξει τους Χούθι, σύμφωνα με το Axios, που επικαλέστηκε δύο Αμερικανούς αξιωματούχους. Η Ουάσιγκτον μέχρι στιγμής έχει αποφύγει να εμπλακεί άμεσα στη σύγκρουση.

Επιφυλακτική η Ουάσιγκτον

Ο Τραμπ έχει λόγους να εμφανίζεται επιφυλακτικός ως προς μια νέα στρατιωτική επέμβαση. Οι ΗΠΑ βρίσκονται ήδη σε έναν μη δημοφιλή πόλεμο με το Ιράν και άμεσες επιθέσεις κατά των Χούθι —όπως είχε επιχειρηθεί το 2024 και πέρυσι— θα μπορούσαν να ανοίξουν ένα ακόμη μέτωπο, σε μια περίοδο κατά την οποία η Ουάσιγκτον προσπαθεί να περιορίσει τις οικονομικές και πολιτικές συνέπειες της σύγκρουσης.

«Οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να παρέμβουν με αεροπορικά πλήγματα αν οι Σαουδάραβες τους πείσουν, όμως οι αεροπορικές επιδρομές από μόνες τους δεν θα αλλάξουν πολλά», δήλωσε η Νάντβα αλ-Νταουάρσι, ερευνήτρια και αναλύτρια συγκρούσεων στο Middle East Institute. «Οι ΗΠΑ βομβάρδιζαν τους Χούθι για μήνες και παρ’ όλα αυτά βρισκόμαστε εδώ».

Όπως εκτιμά, οι δυνάμεις που συνδέονται με τη διεθνώς αναγνωρισμένη κυβέρνηση της Υεμένης θα πρέπει να ανακαταλάβουν και να διατηρήσουν εδάφη, προκειμένου να περιοριστεί ουσιαστικά η απειλή των Χούθι.

Οι υποστηριζόμενες από τη Σαουδική Αραβία υεμενίτικες δυνάμεις που μάχονται τους Χούθι στο έδαφος παραμένουν διαιρεμένες και δυσκολεύονται να ανακόψουν την τελευταία προέλαση, εντείνοντας τα ερωτήματα για το τι μπορούν να πετύχουν χωρίς αυξημένη σαουδαραβική αεροπορική υποστήριξη και πρόσθετη βοήθεια.

«Κανείς δεν θα πρέπει να περιμένει από τους Νοτίους να πεθάνουν υπερασπιζόμενοι τον Βορρά για μια κυβέρνηση που δεν τους έχει δώσει κανέναν ρόλο στο δικό τους μέλλον», δήλωσε ο Αμρ ελ-Μπιντ, ειδικός εκπρόσωπος του Southern Transitional Council, του αυτονομιστικού κινήματος της νότιας Υεμένης.

Πρόσθεσε ότι οι Σαουδάραβες έχασαν ένα στρατηγικό πλεονέκτημα τον Ιανουάριο, όταν διέλυσαν το υποστηριζόμενο από τα ΗΑΕ STC και «δεν έβαλαν τίποτα στη θέση του».

Έτσι, η Σαουδική Αραβία βρίσκεται πλέον σε μεγάλο βαθμό μόνη απέναντι σε έναν ενισχυμένο αντίπαλο.

Το Μπαμπ ελ Μάντεμπ στο επίκεντρο

Η Μόχα προσφέρει στους Χούθι «ένα δεύτερο σημείο από το οποίο μπορούν να εξαπολύσουν νέες πιθανές επιθέσεις κατά της ναυσιπλοΐας στην περιοχή», δήλωσε ο Μπιορν Μπέιρενς, σύμβουλος θαλάσσιας ασφάλειας. Παράλληλα, τους δίνει «ένα προγεφύρωμα από το οποίο θα μπορούσαν να κινηθούν νοτιότερα, με στόχο να αποκτήσουν σχεδόν πλήρη έλεγχο του στενού».

Η προέλαση των Χούθι ενισχύει παράλληλα τη συνολική θέση του Ιράν στον περιφερειακό πόλεμο. Ο μεγαλύτερος έλεγχος στην ακτή της Ερυθράς Θάλασσας προσφέρει σε έναν σύμμαχο της Τεχεράνης αυξημένη επιρροή στο Μπαμπ ελ Μάντεμπ, την ώρα που το Ιράν ήδη πλήττει πλοία τα οποία διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ.

«Η χρονική στιγμή της κλιμάκωσης από τους Χούθι δεν μπορεί να αποσυνδεθεί από τον πόλεμο εναντίον του Ιράν. Δεν είναι σύμπτωση», δήλωσε ο Νάγκι. «Δεν πρόκειται για πόλεμο μόνο εναντίον του Ιράν, αλλά για πόλεμο εναντίον ολόκληρου του Άξονα της Αντίστασης».

Διαβάστε επίσης 

Σαουδική Αραβία: Έκλεισε ο πετρελαιαγωγός Ανατολής-Δύσης μετά από πολλαπλές επιθέσεις

ΗΠΑ: Στα 1,96 τρισ. δολάρια το δημοσιονομικό έλλειμμα – Προς ιστορικά επίπεδα το χρέος

Fed: Στο 85% οι πιθανότητες αύξησης επιτοκίων – Σε στενό κλοιό ο Γουόρς