Το παράδοξο των ομολόγων στις αναδυόμενες αγορές: «Βουτιά» 41% παρά την ισχυρή ζήτηση και την υπεραπόδοση έναντι των αμερικανικών

Σημαντική υποχώρηση καταγράφουν οι νέες εκδόσεις κρατικών ομολόγων των αναδυόμενων αγορών κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2026, παρά το ισχυρό ενδιαφέρον των διεθνών επενδυτών. Η αβεβαιότητα γύρω από τον πόλεμο στο Ιράν, οι διακυμάνσεις στις τιμές του πετρελαίου και η έντονη μεταβλητότητα των αποδόσεων των αμερικανικών κρατικών τίτλων έχουν οδηγήσει πολλές χώρες στην αναβολή των σχεδίων δανεισμού τους, δημιουργώντας έλλειψη νέων τίτλων που λειτουργεί υποστηρικτικά για τις τιμές στη δευτερογενή αγορά.

Σύμφωνα με στοιχεία που συγκέντρωσε το Bloomberg, οι εκδόσεις χρέους σε ισχυρά ξένα νομίσματα, όπως το δολάριο και το ευρώ, από χώρες των αναδυόμενων αγορών έχουν περιοριστεί στα 69 δισ. δολάρια κατά το δεύτερο εξάμηνο μέχρι στιγμής, σημειώνοντας πτώση 41% σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του προηγούμενου έτους.

Η επιβράδυνση είναι ακόμη εντονότερη από τις αρχές Σεπτεμβρίου, όταν οι νέες εκδόσεις κρατικών ομολόγων μειώθηκαν κατά το ήμισυ.

Εφόσον η δραστηριότητα δεν ανακάμψει τις τελευταίες εβδομάδες του έτους, το 2026 θα είναι η πρώτη χρονιά από το 2022 κατά την οποία οι συνολικές ετήσιες εκδόσεις ομολόγων αναδυόμενων αγορών σε ξένο νόμισμα θα παρουσιάσουν μείωση.

Πόλεμος στο Ιράν και αμερικανικά επιτόκια «παγώνουν» τις εκδόσεις

Οι διαχειριστές κεφαλαίων αποδίδουν τη σημαντική υποχώρηση των εκδόσεων κυρίως στην απόφαση των κυβερνήσεων να περιμένουν ευνοϊκότερες συνθήκες στις διεθνείς αγορές, προτού προχωρήσουν σε νέο δανεισμό.

Η μεταβλητότητα των τιμών του πετρελαίου, εξαιτίας του πολέμου στο Ιράν, σε συνδυασμό με τις απότομες μεταβολές στις αποδόσεις των αμερικανικών κρατικών ομολόγων, έχει καταστήσει δυσκολότερο τον προσδιορισμό του κατάλληλου χρόνου για μια νέα έκδοση.

«Οι δύο βασικοί παράγοντες είναι τα υψηλότερα αμερικανικά επιτόκια και ο γεωπολιτικός κίνδυνος», δήλωσε ο Ρεζά Καρίμ, ανώτερος διαχειριστής επενδύσεων της Pictet Asset Management στο Λονδίνο, επισημαίνοντας ότι και οι δύο παράγοντες παρουσίασαν ιδιαίτερα έντονες διακυμάνσεις.

«Τόσο οι αγοραστές όσο και οι εκδότες προσπαθούσαν να εντοπίσουν το κατάλληλο χρονικό παράθυρο, το οποίο τελικά δεν εμφανίστηκε ποτέ», ανέφερε.

Χαρακτηριστική της αβεβαιότητας είναι η πορεία της απόδοσης του δεκαετούς αμερικανικού κρατικού ομολόγου, η οποία από περίπου 4,8% στις αρχές Σεπτεμβρίου αυξήθηκε κοντά στο 5,4% στις αρχές Οκτωβρίου, προτού υποχωρήσει εκ νέου κάτω από το 4,9% τον Νοέμβριο.

Η διακύμανση αυτή, που αντιστοιχεί σε περίπου 60 μονάδες βάσης μεταξύ των δύο επιπέδων, δυσκολεύει τους εκδότες να εξασφαλίσουν προβλέψιμο κόστος δανεισμού.

Γιατί η περιορισμένη προσφορά ενισχύει τις τιμές

Η έντονη μεταβλητότητα δεν επηρεάζει μόνο τις κυβερνήσεις που επιθυμούν να αντλήσουν κεφάλαια, αλλά και τις τράπεζες που αναλαμβάνουν την οργάνωση των εκδόσεων.

Ο Κρις Σέλιο, επικεφαλής οικονομολόγος και στρατηγικής της Promeritum Investment Management στο Λονδίνο, εξήγησε ότι οι απότομες κινήσεις των αποδόσεων καθιστούν ιδιαίτερα δύσκολη τη διαδικασία συγκέντρωσης προσφορών από επενδυτές, καθώς δεν υπάρχει επαρκής βεβαιότητα ότι μια συναλλαγή θα ολοκληρωθεί επιτυχώς.

Την ίδια στιγμή, όμως, η περιορισμένη προσφορά νέων ομολόγων δημιουργεί ευνοϊκές τεχνικές συνθήκες για τους τίτλους που ήδη διαπραγματεύονται.

Όπως σημείωσε ο Σέλιο, τα επενδυτικά κεφάλαια που επιθυμούν να αυξήσουν την έκθεσή τους στις αναδυόμενες αγορές έχουν ουσιαστικά δύο επιλογές: είτε να διακρατήσουν προσωρινά μεγαλύτερα ποσά σε μετρητά είτε να αγοράσουν υφιστάμενα ομόλογα στη δευτερογενή αγορά.

Η δεύτερη επιλογή ενισχύει τη ζήτηση για τους ήδη εκδοθέντες τίτλους και λειτουργεί υποστηρικτικά για τις τιμές τους.

Καλύτερη επίδοση από τα αμερικανικά ομόλογα

Παρά τις απώλειες που καταγράφει φέτος η κατηγορία, τα ομόλογα των αναδυόμενων αγορών εμφανίζουν καλύτερη απόδοση σε σύγκριση με βασικές κατηγορίες αμερικανικού χρέους.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του Bloomberg, τα ομόλογα των αναδυόμενων αγορών καταγράφουν από την αρχή του έτους απώλειες 0,5%, έναντι 1,5% για τα αμερικανικά κρατικά ομόλογα και 1,8% για τα εταιρικά ομόλογα των ΗΠΑ.

Η εικόνα αυτή ακολουθεί μια περίοδο σημαντικών κερδών, καθώς το 2025 τα ομόλογα των αναδυόμενων αγορών είχαν ενισχυθεί κατά 11%, ολοκληρώνοντας την τρίτη συνεχόμενη χρονιά θετικών αποδόσεων.

Ο Ζαν-Σαρλ Σαμπόρ, επικεφαλής επενδύσεων σε χρέος αναδυόμενων αγορών της TT International Asset Management στο Λονδίνο, εκτιμά ότι η συγκεκριμένη κατηγορία θα συνεχίσει να υπεραποδίδει, ιδίως σε σύγκριση με τα αμερικανικά ομόλογα υψηλής απόδοσης.

«Πιστεύουμε ότι τα ομόλογα των αναδυόμενων αγορών θα συνεχίσουν να υπεραποδίδουν», δήλωσε, εξηγώντας ότι οι τεχνικές συνθήκες της αγοράς παραμένουν ισχυρότερες, ο κίνδυνος από την προσφορά νέων τίτλων είναι χαμηλότερος και τα θεμελιώδη μεγέθη συνεχίζουν να βελτιώνονται.

Περού, Ινδονησία και Ρουμανία δείχνουν ότι η ζήτηση παραμένει ισχυρή

Παρά τη μείωση των εκδόσεων, οι συναλλαγές που πραγματοποιήθηκαν το τελευταίο διάστημα αποκαλύπτουν ότι η διάθεση των επενδυτών για τοποθετήσεις σε χρέος αναδυόμενων αγορών παραμένει υψηλή.

Η Ιβέτ Μπαμπ, διαχειρίστρια χαρτοφυλακίου της William Blair BV στο Άμστερνταμ, επικαλέστηκε τις πρόσφατες εκδόσεις του Περού και της κολομβιανής ενεργειακής εταιρείας Ecopetrol, οι οποίες συγκέντρωσαν προσφορές περίπου πέντε φορές και τρεις φορές, αντίστοιχα, μεγαλύτερες από τα ποσά που διατέθηκαν.

Ισχυρή ζήτηση καταγράφηκε και σε έκδοση ισλαμικών ομολόγων sukuk της Ινδονησίας, η οποία υπερκαλύφθηκε κατά τρεις φορές.

Το ενδιαφέρον των επενδυτών επέτρεψε στον εκδότη να περιορίσει την απόδοση κατά 25 έως 30 μονάδες βάσης σε σχέση με την αρχική καθοδήγηση προς την αγορά, εξασφαλίζοντας ευνοϊκότερους όρους χρηματοδότησης.

Αντίστοιχα, η Ρουμανία πραγματοποίησε έκδοση ύψους 4,5 δισ. ευρώ, η οποία προσέλκυσε εντολές άνω των 7,6 δισ. ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί σε περίπου 8,4 δισ. δολάρια.

«Η επιβράδυνση των εκδόσεων στις αναδυόμενες αγορές είναι πρωτίστως ζήτημα προσφοράς και όχι ένδειξη εξασθένησης της επενδυτικής ζήτησης», ανέφερε η Μπαμπ.

Όπως εξήγησε, η έλλειψη νέων τίτλων στηρίζει τις τεχνικές συνθήκες της αγοράς, ιδιαίτερα σε μια περίοδο κατά την οποία οι επενδυτές εξακολουθούν να διαθέτουν κεφάλαια προς τοποθέτηση.

«Οι επενδυτές έχουν χρήματα» – Τι έδειξε η έκδοση του Περού

Στην ισχυρή ζήτηση για την έκδοση του Περού στάθηκε και ο Τόμας Κρίστιανσεν, επικεφαλής επενδύσεων και χρέους αναδυόμενων αγορών της Union Bancaire Privée στο Λονδίνο.

Σύμφωνα με τον ίδιο, το ιδιαίτερα μεγάλο βιβλίο προσφορών απέδειξε ότι οι επενδυτές διαθέτουν σημαντική ρευστότητα και είναι πρόθυμοι να την κατευθύνουν σε ομόλογα αναδυόμενων οικονομιών, όταν οι συνθήκες το επιτρέπουν.

«Το τεράστιο βιβλίο προσφορών του Περού έδειξε ότι οι επενδυτές διαθέτουν ξεκάθαρα κεφάλαια», σημείωσε.

Εκτίμησε, μάλιστα, ότι μια αποκλιμάκωση των επιτοκίων θα μπορούσε να οδηγήσει περισσότερους εκδότες να επιστρέψουν στις αγορές, αξιοποιώντας το ενδιαφέρον των επενδυτών.

Η εξέλιξη αυτή θα μπορούσε να μεταβάλει τη σημερινή εικόνα περιορισμένης προσφοράς, ιδιαίτερα εφόσον οι συνθήκες χρηματοδότησης γίνουν πιο σταθερές.

Οι αναδυόμενες αγορές παραμένουν υποεκπροσωπούμενες στα χαρτοφυλάκια

Παρά τη βελτίωση της πιστοληπτικής εικόνας πολλών αναδυόμενων οικονομιών, οι τοποθετήσεις των διεθνών επενδυτών στην κατηγορία παραμένουν σχετικά περιορισμένες.

Η Ελίνα Θεοδωρακοπούλου, διαχειρίστρια χαρτοφυλακίων χρέους αναδυόμενων αγορών της Manulife Investment Management, εκτιμά ότι η συγκεκριμένη κατηγορία εξακολουθεί να είναι διαρθρωτικά υποεκπροσωπούμενη στα διεθνή επενδυτικά χαρτοφυλάκια.

Όπως επισημαίνει, η αγορά έχει ωριμάσει σημαντικά τα τελευταία χρόνια, με ισχυρότερους θεσμούς, μεγαλύτερο βάθος και ρευστότητα, καθώς και βελτιωμένα πιστωτικά θεμελιώδη μεγέθη.

Ωστόσο, η κατανομή κεφαλαίων από τους διεθνείς επενδυτές δεν έχει ακόμη προσαρμοστεί πλήρως σε αυτές τις αλλαγές.

Η διαφορά ανάμεσα στη βελτίωση των οικονομικών χαρακτηριστικών των εκδοτών και στη σχετικά χαμηλή συμμετοχή τους στα παγκόσμια χαρτοφυλάκια αποτελεί, σύμφωνα με την εκτίμησή της, ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά της αγοράς.

Πιθανή μαζική επιστροφή των εκδόσεων στις αρχές του 2027

Παρότι η περιορισμένη προσφορά στηρίζει σήμερα τις τιμές των ομολόγων, οι διαχειριστές κεφαλαίων αναμένουν ότι η εικόνα μπορεί να αλλάξει σημαντικά στις αρχές του επόμενου έτους.

Ο Ρεζά Καρίμ της Pictet Asset Management εκτιμά ότι η υποχώρηση του γεωπολιτικού κινδύνου σε σύγκριση με τα υψηλότερα επίπεδα που καταγράφηκαν νωρίτερα μέσα στο 2026 θα μπορούσε να οδηγήσει σε μαζική επιστροφή των εκδόσεων στις αρχές του 2027.

Η σταθεροποίηση των αποδόσεων των αμερικανικών κρατικών ομολόγων θα μπορούσε επίσης να διευκολύνει τις κυβερνήσεις των αναδυόμενων οικονομιών να προχωρήσουν σε δανεισμό με μεγαλύτερη προβλεψιμότητα ως προς το κόστος.

Σύμφωνα με τον ίδιο, η πιστοληπτική ποιότητα των εκδοτών αναδυόμενων αγορών βρίσκεται σήμερα «μεταξύ των καλύτερων επιπέδων που έχουν καταγραφεί ποτέ», γεγονός που δημιουργεί προϋποθέσεις για διατήρηση του επενδυτικού ενδιαφέροντος όταν επανέλθει η προσφορά νέων τίτλων.

Η εκτίμησή του είναι ότι, ακόμη και αν οι εκδόσεις ανακάμψουν σημαντικά το 2027, η βελτίωση των θεμελιωδών μεγεθών θα εξακολουθήσει να στηρίζει τη ζήτηση από τους διεθνείς επενδυτές.