Σοφία Κουνενάκη Εφραίμογλου: Η νέα συμμαχία των ισχυρών του επιχειρείν για τις γυναίκες

Τέσσερις από τους ισχυρότερους θεσμικούς φορείς του ελληνικού επιχειρείν και μια ομάδα γνωστών στελεχών της αγοράς ενώνουν δυνάμεις σε μια νέα πρωτοβουλία με στόχο να αλλάξουν τους όρους του παιχνιδιού για τις γυναίκες που επιχειρούν και διεκδικούν θέσεις ηγεσίας. ΕΒΕΑ, ΕΕΝΕ, ΣΕΛΠΕ και Σύνδεσμος Ανωνύμων Εταιρειών και Επιχειρηματικότητας βρίσκονται πίσω από τον νεοσύστατο Οργανισμό Γυναικείας Επιχειρηματικότητας και Ηγεσίας (ΟΓΕΗ), με στόχο να περάσει από το networking στις θεσμικές παρεμβάσεις για χρηματοδότηση, ανάπτυξη και μεγαλύτερη συμμετοχή των γυναικών στις θέσεις ευθύνης.

Στο τιμόνι του νέου Οργανισμού βρίσκεται η Σοφία Κουνενάκη Εφραίμογλου, Α’ Αντιπρόεδρος του ΕΒΕΑ, Αντιπρόεδρος της ΕΕΝΕ και Πρόεδρος της Lavipharm, ενώ γύρω από το ίδιο τραπέζι κάθονται η Λίτσα Παναγιωτοπούλου, η Μαίρη Χατζάκου, η Ρεβέκκα Πιτσίκα, η Ναταλία Βαγιωνή, η Ροζίτα Κούρταλη και η Άντζελα Μαρία Ρουσογιαννάκη, με τον Ανδρέα Μπεκυρά στη θέση του ταμία.

Η πρώτη ατζέντα έχει ήδη διαμορφωθεί. Χρηματοδότηση, startups και καινοτομία, πανελλαδική δικτύωση και θεσμικές παρεμβάσεις βρίσκονται ψηλά στις προτεραιότητες, ενώ έχει ήδη υπογραφεί Μνημόνιο Συνεργασίας με το υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας.

«Δεν θέλουμε να δημιουργήσουμε απλώς ένα ακόμη δίκτυο networking», λέει στο Mononews η Σοφία Κουνενάκη Εφραίμογλου, περιγράφοντας τη φιλοσοφία του εγχειρήματος. Το ζητούμενο, όπως εξηγεί, είναι να εντοπιστούν τα πραγματικά εμπόδια που εξακολουθούν να συναντούν οι γυναίκες στο επιχειρείν και να μετατραπούν σε συγκεκριμένες προτάσεις και παρεμβάσεις.

Και ένα από αυτά παραμένει ιδιαίτερα δύσκολο να ξεπεραστεί και αφορά στη χρηματοδότηση. «Δεν αρκεί οι γυναίκες να ξεκινούν περισσότερες επιχειρήσεις. Πρέπει να μπορούν και να τις μεγαλώνουν», τονίζει, βάζοντας στο επίκεντρο όχι μόνο την είσοδο περισσότερων γυναικών στο επιχειρείν, αλλά τη δυνατότητά τους να δημιουργούν μεγαλύτερες, εξωστρεφείς και ανταγωνιστικές επιχειρήσεις.

Η Σοφία Κουνενάκη Εφραίμογλου έχει σήμερα παρουσία σε κομβικές θέσεις του επιχειρηματικού και θεσμικού χώρου. Εκτός από την προεδρία του νεοσύστατου ΟΓΕΗ, είναι Α’ Αντιπρόεδρος του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Αθηνών, Αντιπρόεδρος της Ελληνικής Ένωσης Επιχειρηματιών και Πρόεδρος του ΔΣ της Lavipharm. Παράλληλα, βρίσκεται στο τιμόνι του Κέντρου Πολιτισμού «Ελληνικός Κόσμος», συνεχίζοντας τη μακρά παρουσία της τόσο στο επιχειρείν όσο και στον χώρο του πολιτισμού.

Αναλυτικά η συνέντευξη:

 

«Δεν θέλουμε να δημιουργήσουμε ένα ακόμη δίκτυο networking»

 

Γιατί χρειαζόταν ένας νέος οργανισμός; Υπάρχουν ήδη δομές και δίκτυα που ασχολούνται με τη γυναικεία επιχειρηματικότητα. Ποιο κενό έρχεται να καλύψει ο ΟΓΕΗ;

Υπάρχουν πράγματι πρωτοβουλίες που έχουν συμβάλει στην ανάδειξη της γυναικείας επιχειρηματικότητας. Ο Οργανισμός Γυναικείας Επιχειρηματικότητας και Ηγεσίας (ΟΓΕΗ), όμως, δημιουργήθηκε με μια διαφορετική φιλοσοφία και έναν σαφώς θεσμικό προσανατολισμό.

Η βασική του διαφοροποίηση βρίσκεται, καταρχάς, στην ίδια τη σύνθεσή του. Ιδρύθηκε από τέσσερις σημαντικούς φορείς της επιχειρηματικής κοινότητας, με ισχυρή παρουσία στην ελληνική επιχειρηματική ζωή και εκτεταμένα δίκτυα συνεργασιών στο εξωτερικό. Αυτό δίνει στον Οργανισμό τη δυνατότητα να συνδέει τις γυναίκες επιχειρηματίες όχι μόνο μεταξύ τους, αλλά και με ένα ευρύτερο επιχειρηματικό οικοσύστημα στην Ελλάδα και διεθνώς.

Δεν θέλουμε να δημιουργήσουμε απλώς ένα ακόμη δίκτυο networking. Θέλουμε έναν οργανισμό που θα καταγράφει τα πραγματικά εμπόδια που αντιμετωπίζουν οι γυναίκες στην επιχειρηματική τους διαδρομή, θα επεξεργάζεται τεκμηριωμένες προτάσεις πολιτικής και θα συνεργάζεται θεσμικά με την Πολιτεία και την επιχειρηματική κοινότητα γύρω από συγκεκριμένους στόχους.

Παράλληλα, ο ΟΓΕΗ έχει πανελλαδική εμβέλεια και δίνει έμφαση στην πρακτική υποστήριξη των γυναικών σε κρίσιμα πεδία, όπως η πρόσβαση στη χρηματοδότηση, η ανάπτυξη δεξιοτήτων, η δικτύωση, η εξωστρέφεια και η ενίσχυση της παρουσίας τους σε θέσεις ηγεσίας.

Στόχος μας είναι να μεταφέρουμε τη συζήτηση από την ανάδειξη του ζητήματος στη διαμόρφωση συγκεκριμένων λύσεων, συνεργασιών και πολιτικών με μετρήσιμο αντίκτυπο.

Ποιες θα είναι οι τρεις πρώτες δράσεις του ΟΓΕΗ μέσα στον πρώτο χρόνο και πώς θα κρίνετε αν πέτυχαν;

Πρώτη μας προτεραιότητα είναι η ανάπτυξη στρατηγικών συνεργασιών με την Πολιτεία, θεσμικούς φορείς, την ακαδημαϊκή κοινότητα και οργανισμούς στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Έχουμε ήδη ξεκινήσει τη συνεργασία μας με το Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, με την υπογραφή Μνημονίου Συνεργασίας, και στόχος μας είναι να προχωρήσουμε στην υλοποίηση κοινών πρωτοβουλιών και σε αντίστοιχες θεσμικές συνεργασίες.

Δεύτερη προτεραιότητα είναι η ενίσχυση της γυναικείας παρουσίας στη νεοφυή και καινοτόμο επιχειρηματικότητα. Θέλουμε να ενθαρρύνουμε την ανάπτυξη νέων επιχειρηματικών εγχειρημάτων και να ενισχύσουμε τη σύνδεση των γυναικών με το οικοσύστημα καινοτομίας, τους επενδυτές και τις νέες αγορές.

Τρίτη προτεραιότητα είναι η δημιουργία ενός ισχυρού πανελλαδικού δικτύου γυναικών επιχειρηματιών και στελεχών, από διαφορετικούς κλάδους, μεγέθη επιχειρήσεων και στάδια επαγγελματικής διαδρομής.

Για εμάς, η επιτυχία πρέπει να είναι μετρήσιμη: από την αύξηση και την ενεργό συμμετοχή των μελών, τον αριθμό και την ποιότητα των θεσμικών συνεργασιών, αλλά και τα αποτελέσματα των δράσεων που θα υλοποιηθούν. Θέλουμε από την πρώτη χρονιά να μπορούμε να δείξουμε ότι ο ΟΓΕΗ παράγει απτό και μετρήσιμο αποτέλεσμα.

«Το σημαντικότερο εμπόδιο παραμένει η πρόσβαση στη χρηματοδότηση»

Από την εμπειρία σας στο ΕΒΕΑ και τη μακρά ενασχόλησή σας με τη γυναικεία επιχειρηματικότητα, ποιο είναι το σημαντικότερο εμπόδιο που εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν οι γυναίκες που επιχειρούν;

Από την εμπειρία μου, θα έλεγα ότι το σημαντικότερο εμπόδιο εξακολουθεί να είναι η πρόσβαση στη χρηματοδότηση, ιδιαίτερα όταν μια γυναίκα θέλει όχι απλώς να ξεκινήσει μια επιχείρηση, αλλά να την αναπτύξει και να την οδηγήσει στο επόμενο στάδιο.

Τα στοιχεία είναι χαρακτηριστικά. Σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ, οι γυναίκες επιχειρηματίες είναι κατά 25% λιγότερο πιθανό από τους άνδρες να χρηματοδοτήσουν την έναρξη ή την επέκταση μιας επιχείρησης μέσω τραπεζικού δανεισμού. Ακόμη μεγαλύτερη είναι η απόσταση στην πρόσβαση σε επενδυτικά κεφάλαια, καθώς μόλις το 2% των επενδυτικών κεφαλαίων στην Ευρώπη κατευθύνεται σε επιχειρήσεις με αποκλειστικά γυναικείες ιδρυτικές ομάδες.

Το ζήτημα, όμως, δεν αφορά μόνο τη διαθεσιμότητα κεφαλαίων. Συνδέεται και με την πρόσβαση στα κατάλληλα δίκτυα, στην πληροφόρηση, στους επενδυτές και στις ευκαιρίες που επιτρέπουν σε μια επιχείρηση να μεγαλώσει. Χρειάζονται χρηματοδοτικά εργαλεία που ανταποκρίνονται καλύτερα στις ανάγκες των γυναικών επιχειρηματιών, ενίσχυση της επενδυτικής τους ετοιμότητας, mentoring και ουσιαστικότερη σύνδεση με επιχειρηματικά και επενδυτικά δίκτυα.

Δεν αρκεί οι γυναίκες να ξεκινούν περισσότερες επιχειρήσεις. Πρέπει να μπορούν και να τις μεγαλώνουν, να τις κάνουν εξωστρεφείς και ανταγωνιστικές και να δημιουργούν επιχειρήσεις με πραγματική δυνατότητα κλιμάκωσης.

«Δεν μπορούμε να σχεδιάζουμε την οικονομία του μέλλοντος με το μισό ανθρώπινο δυναμικό»

Υπάρχει σήμερα κάποιος κλάδος της ελληνικής οικονομίας όπου θεωρείτε ότι οι γυναίκες εξακολουθούν να είναι «αόρατες»;

Θα ξεχώριζα τον χώρο της τεχνολογίας και ιδιαίτερα τις ψηφιακές τεχνολογίες, όπου οι γυναίκες εξακολουθούν να υποεκπροσωπούνται, ειδικά στις πιο τεχνικές ειδικότητες, στην επιχειρηματικότητα και στις θέσεις λήψης αποφάσεων.

Τα στοιχεία είναι ενδεικτικά. Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, μόλις το 19,5% των ειδικών στις τεχνολογίες πληροφορικής και επικοινωνιών είναι γυναίκες. Την ίδια στιγμή, η Ελλάδα βρίσκεται ήδη χαμηλά ως προς το συνολικό ποσοστό των ειδικών ICT στην απασχόληση, στο 2,5%. Για τη χώρα μας υπάρχει επομένως μια διπλή πρόκληση: να αυξήσουμε συνολικά το ανθρώπινο δυναμικό στις νέες τεχνολογίες και ταυτόχρονα να διασφαλίσουμε ότι οι γυναίκες θα έχουν ουσιαστική παρουσία σε αυτή την ανάπτυξη.

Αυτό αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία σήμερα, καθώς η τεχνητή νοημοσύνη, τα δεδομένα και οι ψηφιακές τεχνολογίες μετασχηματίζουν σχεδόν κάθε κλάδο της οικονομίας. Δεν μπορούμε να σχεδιάζουμε την οικονομία του μέλλοντος αξιοποιώντας μόνο το μισό διαθέσιμο ανθρώπινο δυναμικό.

Ποιος είναι ο μεγαλύτερος μύθος γύρω από τη γυναικεία επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα;

Ένας από τους πιο επίμονους μύθους είναι ότι οι γυναίκες δεν διαθέτουν την ίδια αποφασιστικότητα, αντοχή στην πίεση ή ηγετική πυγμή με τους άνδρες, ιδιαίτερα όταν καλούνται να λάβουν δύσκολες αποφάσεις ή να διαχειριστούν περιόδους μεγάλης αβεβαιότητας. Η πραγματικότητα γύρω μας καταρρίπτει καθημερινά αυτό το στερεότυπο. Αρκεί να δούμε διεθνώς γυναίκες όπως η Κριστίν Λαγκάρντ, η οποία έχει βρεθεί στην ηγεσία κορυφαίων οικονομικών θεσμών, η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, που ηγείται της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σε μια περίοδο διαδοχικών κρίσεων και μεγάλων γεωπολιτικών προκλήσεων, ή η Μαίρη Μπάρα, η οποία βρίσκεται εδώ και περισσότερο από μία δεκαετία στο τιμόνι ενός από τους μεγαλύτερους βιομηχανικούς ομίλους στον κόσμο.

Αλλά και από τη δική μου εμπειρία στον επιχειρηματικό κόσμο, έχω δει πολλές γυναίκες να διαχειρίζονται σύνθετες καταστάσεις, να λαμβάνουν δύσκολες αποφάσεις και να ηγούνται με εξαιρετική αποτελεσματικότητα.

Η ικανότητα να ηγείσαι δεν έχει φύλο. Υπάρχει καλή και κακή ηγεσία. Η πυγμή δεν μετριέται από την ένταση της φωνής ούτε ταυτίζεται με ένα συγκεκριμένο πρότυπο συμπεριφοράς. Μετριέται από την ικανότητα να αναλαμβάνεις την ευθύνη, να παίρνεις αποφάσεις όταν χρειάζεται, να επιμένεις στον στόχο και να εμπνέεις εμπιστοσύνη στους ανθρώπους γύρω σου.

«Οι φωνές μου ακούγονταν μέχρι τον δρόμο»

Υπήρξε κάποια στιγμή στη δική σας επαγγελματική πορεία που αισθανθήκατε ότι αντιμετωπιστήκατε διαφορετικά επειδή ήσασταν γυναίκα;

Θυμάμαι χαρακτηριστικά, την περίοδο που είχα ιδρύσει μια εταιρεία τηλεπικοινωνίων, τη Vivodi, ένα δημοσίευμα που επιχειρούσε να σκιαγραφήσει το προφίλ μου. Με χαρακτήριζε δυναμική και, στη συνέχεια, σημείωνε ότι οι φωνές μου ακούγονταν μέχρι τον δρόμο. Κάτι που φυσικά δεν ίσχυε.

Ομολογώ ότι τότε με είχε παραξενέψει αυτή η περιγραφή, γιατί από τη φύση μου οι φορές που μπορεί να μιλήσω έντονα είναι πραγματικά ελάχιστες. Με έκανε, όμως, να σκεφτώ πόσο διαφορετικά μπορεί να ερμηνεύεται η ίδια συμπεριφορά όταν προέρχεται από μια γυναίκα σε θέση ευθύνης. Η ηγετική συμπεριφορά ή η αποφασιστικότητα θεωρούνταν πολύ πιο αυτονόητα χαρακτηριστικά για έναν άνδρα, ενώ σε μια γυναίκα μπορούσαν ευκολότερα να αποκτήσουν διαφορετική χροιά.

Προσωπικά, δεν άφησα ποτέ τέτοιες αντιλήψεις να καθορίσουν τον τρόπο με τον οποίο εργάζομαι ή ηγούμαι. Πίστευα και εξακολουθώ να πιστεύω ότι σε μια θέση ευθύνης πρέπει να έχεις άποψη, να μπορείς να τη στηρίξεις, να παίρνεις αποφάσεις και να αναλαμβάνεις την ευθύνη γι’ αυτές.

Ασφαλώς, από τότε έχουν αλλάξει πολλά και σήμερα βλέπουμε πολύ περισσότερες γυναίκες σε ηγετικές θέσεις. Ωστόσο, τέτοια στερεότυπα δεν έχουν εξαφανιστεί πλήρως.

Διαβάστε επίσης:

Avramar: «Πώς γύρισε» το παιχνίδι λίγο πριν περάσει στους Καναδούς της Cooke

Νιτσιάκος: Τι έγραψε το «κοντέρ» πριν την είσοδο των Ουκρανών της MPH

Pandora-Swarovski: Η επέλαση των διεθνών brands κοσμήματος στην Ελλάδα