Η αρχαία πόλη της Σαλαμίνας και το τείχος της – Στο φως νέα ευρήματα

Το αρχαίο τείχος της Σαλαμίνας που προστάτευε την πόλη της Κλασικής εποχής και το λιμάνι της εντοπίσθηκε σε μεγάλο βαθμό από τις τελευταίες ενάλιες αρχαιολογικές έρευνες, που έγιναν στην βόρεια πλευρά του μυχού του όρμου του Αμπελακίου.

Εκεί όπου το Ινστιτούτο Εναλίων Αρχαιολογικών Ερευνών υπό την διεύθυνση του καθηγητή Γιάννου Γ. Λώλου και η Εφορεία Εναλίων Αρχαιοτήτων υπό την διεύθυνση της δρος Αγγελικής Γ. Σίμωσι διερευνούν από το 2016 καταβυθισμένα αρχιτεκτονικά υπολείμματα της αρχαίας πόλης, με σαφείς συνέχειες στον σημερινό αιγιαλό.

Τα αποτελέσματα κρίνονται ιδιαιτέρως σημαντικά, δεδομένου, ότι διακριβώθηκε οριστικά η πορεία ατού του επιθαλασσίου τείχους με την αποκάλυψη μεγάλου σκέλους του ενώ προέκυψαν και πολλές πληροφορίες για την κατασκευή του.

Η έρευνα παρακολούθησε το τείχος σε μήκος 16 μέτρων περίπου και όπως διαπιστώθηκε, είχε κατασκευαστεί από λιθόπλινθους και άλλους μεγάλους ειργασμένους λίθους στα δύο μέτωπα ενώ για γέμισμα στο εσωτερικό χρησιμοποιήθηκαν λίθοι, μεσαίοι και μικροί, και χαλίκια.

Υπήρξαν δύο κατασκευαστικές φάσεις, και οι δύο μέσα στην Κλασική εποχή, και όπως φάνηκε στην πρώτη (πρώιμος 4^ος π.Χ.) το πάχος του τείχους ήταν 2 ως 2,20 μέτρα ενώ στην δεύτερη 3 μέτρα, με επιπλέον ενίσχυση για την αντιμετώπιση νέων πολιορκητικών επιθέσεων.

Όσον αφορά όμως την βόρεια πλευρά του όρμου του Αμπελακίου, το υπόλειμμα του αρχαίου τείχους, αποτέλεσε στα νεώτερα χρόνια το στιβαρό υπόβαθρο για την κατασκευή του υπάρχοντος σήμερα μόλου, ο οποίος έχει το δικό του ιστορικό ενδιαφέρον, από τα χρόνια του Αγώνα  για την Ανεξαρτησία. Αυτός ο μόλος κατασκευάστηκε από αρχαίο οικοδομικό υλικό και συγκεκριμένα σε μια θαλάσσια έκταση, μπαζωμένη προπολεμικά από τον ιδιοκτήτη (Λ. Κριεζή) παρακείμενης παλαιάς οικίας, η οποία και σήμερα κατακλύζεται συχνά από νερά και μετατρέπεται σε θάλασσα.

Από την ανασκαφή του 2020 προήλθε μεγάλη ποσότητα κεραμικής, σε θραυσματική κατάσταση, διαφόρων περιόδων, η οποία καλύπτει, γενικώς, το διάστημα από τους Κλασικούς έως και τους Μεσαιωνικούς/Νεωτέρους χρόνους.

  Από την ανασκαφή προέκυψε μεγάλος αριθμός από όστρακα και μελαμβαφή αγγεία, μεταξύ των οποίων ένα τμήμα ερυθρόμορφου αττικού κρατήρα,τρεις  ενσφράγιστες λαβές εμπορικών αμφορέων, επίσης θραύσμα χείλους και τοιχώματος ρηχής περιρραντηρίου, τμήμα μαρμάρινου αρχιτεκτονικού στοιχείου (βάθρου/βωμού), ένα χάλκινο αρχαίο νόμισμα, πήλινα αντικείμενα κ.ά.