Κομισιόν: «Καμπανάκι» για τα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης στην Ελλάδα

Η Κομισιόν, μέσω της έκθεσης «Ageing Report 2027», κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για την πορεία του ασφαλιστικού συστήματος στην Ελλάδα, προβλέποντας σημαντική αύξηση των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης τα επόμενα χρόνια.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, το γενικό όριο ηλικίας για πλήρη σύνταξη αναμένεται να διαμορφωθεί στα 68 έτη έως το 2030, από τα 67 που ισχύουν σήμερα, ενώ έως το 2080 το όριο θα φτάσει τα 72 έτη. Αντίστοιχη είναι η τάση και για την πρόωρη συνταξιοδότηση, καθώς ενώ σήμερα το όριο βρίσκεται στα 62 έτη, προβλέπεται να αυξηθεί στα 63 έτη το 2030, στα 65 έτη το 2055 και να καταλήξει στα 67 έτη το 2080.

Τα εν λόγω ηλικιακά όρια είναι κοινά για άνδρες και γυναίκες.

Η πραγματικότητα στην Ελλάδα

Παρά τις προβλέψεις, στην Ελλάδα το γενικό όριο συνταξιοδότησης παραμένει σταθερά στα 67 έτη. Από το 2012, μάλιστα, υπάρχει νομοθετική πρόβλεψη που συνδέει την ηλικία συνταξιοδότησης με το προσδόκιμο ζωής μετά το 65ο έτος, με τις σχετικές αξιολογήσεις να πραγματοποιούνται ανά τριετία. Οι προηγούμενες επανεξετάσεις, το 2021 και το 2024, δεν οδήγησαν σε μεταβολές, κυρίως λόγω των επιπτώσεων της πανδημίας.

Η επόμενη προγραμματισμένη αξιολόγηση είναι για το 2027 και, σύμφωνα με τις έως τώρα εκτιμήσεις, δεν αναμένεται να επιφέρει άμεσες διαφοροποιήσεις. Το κρίσιμο σημείο εντοπίζεται στο 2030, οπότε και ενδέχεται να τεθεί ζήτημα αναπροσαρμογής. Σε κάθε περίπτωση, πρέπει να σημειωθεί ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν λαμβάνει αποφάσεις για τα όρια ηλικίας στην Ελλάδα· ο ρόλος της περιορίζεται στην καταγραφή τάσεων, με την τελική απόφαση να ανήκει στην εκάστοτε ελληνική κυβέρνηση.

Το δημογραφικό στην Ελλάδα

Η ανάγκη για αύξηση των ορίων ηλικίας συνδέεται άρρητα με το δημογραφικό πρόβλημα που αντιμετωπίζει η χώρα. Σύμφωνα με την έκθεση, ο δείκτης γονιμότητας αναμένεται να αυξηθεί με πολύ αργούς ρυθμούς, από το 1,20 το 2025 στο 1,45 το 2080. Ωστόσο, το προσδόκιμο ζωής θα συνεχίσει να αυξάνεται· για τις γυναίκες προβλέπεται να φτάσει τα 90,1 έτη το 2080 (από 84,5), και για τους άνδρες τα 86,4 έτη (από 79,5).

Οι μεταναστευτικές ροές αναμένεται να σταθεροποιηθούν σε 25.000 έως 31.000 αφίξεις ετησίως από το 2030 και μετά. Ωστόσο, ο συνολικός πληθυσμός της Ελλάδας προβλέπεται να μειωθεί δραματικά, από τα 10,4 εκατομμύρια το 2025 στα 7,6 εκατομμύρια το 2080, μείωση που αγγίζει το 27% σε βάθος 55 ετών.

Παράλληλα, η σύνθεση του πληθυσμού αλλάζει ραγδαία. Το μερίδιο των ατόμων σε ηλικία εργασίας (20-64 ετών) θα μειωθεί από 58% σε 50%, την ίδια στιγμή που οι ηλικιωμένοι (άνω των 65 ετών) θα εκτιναχθούν από το 23,9% στο 34,8%. Ακόμη πιο έντονη είναι η αύξηση στους πολύ ηλικιωμένους (άνω των 80 ετών), το ποσοστό των οποίων θα υπερδιπλασιαστεί, φτάνοντας το 14,9% το 2080.

Στο μέτωπο του εργατικού δυναμικού, τα στοιχεία είναι εξίσου ανησυχητικά. Ο πληθυσμός σε ηλικία εργασίας (20-64 ετών) θα μειωθεί από τα 6 εκατομμύρια το 2025 στα 3,8 εκατομμύρια το 2080. Το συνολικό εργατικό δυναμικό θα μειωθεί από τα 4,6 εκατομμύρια σε 3,3 εκατομμύρια. Αξιοσημείωτη είναι η αύξηση του ποσοστού συμμετοχής στην εργασία, το οποίο θα αυξηθεί από 77,3% σε 85,5%, με τις γυναίκες να καταγράφουν σημαντική άνοδο (από 68,5% σε 83,8%). Η μέση πραγματική ηλικία εξόδου από την αγορά εργασίας προβλέπεται να φτάσει τα 68,6 έτη το 2080, από 64,9 έτη σήμερα.

Ως προς τις μακροοικονομικές παραδοχές, ο ρυθμός ανάπτυξης της χώρας θα μειωθεί από 1,6% το 2025 σε 0,4% το 2040, για να σταθεροποιηθεί στο 1% το 2080. Η παραγωγικότητα της εργασίας θα αυξάνεται κατά μέσο όρο 1,4% ετησίως, ενώ ο πληθωρισμός θα σταθεροποιηθεί στο 2% από το 2030 και έπειτα. Η ανεργία (για τις ηλικίες 15-74 ετών) αναμένεται να υποχωρήσει από το 8,8% στο 6,5%.

Η «βόμβα» του δείκτη εξάρτησης ηλικιωμένων

Το πιο κρίσιμο στοιχείο της έκθεσης αφορά τον δείκτη εξάρτησης των ηλικιωμένων, ο οποίος εκτινάσσεται από 41,3% το 2025 σε 69,3% το 2080. Πρακτικά, αυτό σημαίνει ότι η αναλογία των εργαζομένων ανά συνταξιούχο θα μειωθεί δραστικά, από τους 2,4 εργαζόμενους που αντιστοιχούσαν σε κάθε συνταξιούχο το 2025, σε μόλις 1,5 εργαζόμενο το 2080.

Ο συνολικός δείκτης εξάρτησης παρουσιάζει επίσης αύξηση, φτάνοντας από 72,4% σε 99,9%, γεγονός που σημαίνει ότι στο μέλλον κάθε εργαζόμενος θα αντιστοιχεί σε ένα εξαρτώμενο άτομο (είτε παιδί είτε συνταξιούχο), αναδεικνύοντας τις τεράστιες προκλήσεις που καλείται να διαχειριστεί το ασφαλιστικό σύστημα της χώρας.

Αναλυτικά η Έκθεση της Κομισιόν εδώ

Διαβάστε επίσης:

Μελανσόν: Αποχώρηση από το ΝΑΤΟ περιλαμβάνει το πρόγραμμα της Ανυπότακτης Γαλλίας

Κάλας: Η Ουκρανία πρέπει να ενταχθεί πλήρως στην ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική ασφαλείας

Τουρκία: Εξέδωσε αντι-NAVTEX για τις εργασίες για καλώδιο Ελλάδας – Κύπρου – Απαιτείται δική μας άδεια, υποστηρίζει