Με την πράξη της παραίτησής του —δεν θα χαρακτηρίσω το περιεχόμενο του μηνύματός του πέρα από την παρατήρηση ότι έβριθε από την παραδοσιακή εσωστρέφεια και τον ιδεολογικό δογματισμό της ελληνικής Αριστεράς— ο Σωκράτης Φάμελλος, εκούσια ή ακούσια, ίσως λειτούργησε ως καταλύτης για εξελίξεις που μπορεί να οδηγήσουν στην εγκαθίδρυση ενός νέου πολιτικού σκηνικού. Το σενάριο που ακολουθεί παραμένει, ασφαλώς, σενάριο. Οι πιθανότητες υλοποίησής του, όμως, έχουν αυξηθεί.

Η Ν.Δ. παραμένει ο κεντρικός πρωταγωνιστής, έχοντας ένα συμπαγές εκλογικό σώμα της τάξης του 25%-27%, με βάση την κεντροδεξιά και περιθώριο να στερήσει από το φθίνων ΠΑΣΟΚ μέρος της κεντροαριστεράς.   Το τελικό αποτέλεσμα θα κριθεί από τη διαχειριστική της ικανότητα στο θέμα του πληθωρισμού, από τις εξελίξεις στην εξωτερική πολιτική —σε μεγάλο βαθμό επηρεαζόμενες από την Τουρκία— από την υλοποίηση μεταρρυθμίσεων που θα βελτιώνουν την καθημερινότητα του πολίτη και από την αναγνώριση ότι ο Αλέξης Τσίπρας είναι σοβαρός αντίπαλος. Επίσης: όχι άλλα σκάνδαλα.

Ο ΣΥΡΙΖΑ περνά πλέον στα χέρια του Παύλου Πολάκη και, κατά μία έννοια, επιστρέφει στην προ-Τσίπρα εποχή, αυτήν του Αλέκου Αλαβάνου. Τα εκλογικά του ποσοστά δύσκολα θα απέχουν πολύ από το 1%-1,5%. Θα διαθέτει θόρυβο, οργή, καταγγελία, σίγουρα, όμως, δεν θα διαθέτει πολιτική προοπτική.

Το κόμμα του Αλέξη Τσίπρα θα είναι ο άμεσα ωφελημένος αυτής της εξέλιξης. Με τον ΣΥΡΙΖΑ να καταλαμβάνει πλέον τον χώρο της σκληρής Αριστεράς και το ΚΚΕ την άκρα αριστερή σταθερά του συστήματος, από τις εκλογικές πύλες της νέας ΕΛΑΣ θα περάσει μάζα πρώην ψηφοφόρων του ΣΥΡΙΖΑ—άσχετα αν λίγοι από αυτούς θα αναρριχηθούν στα κομματικά οφίτσια. Ο Αλέξης Τσίπρας δεν θέλει να ανασυστήσει τον παλιό ΣΥΡΙΖΑ. Επιδιώκει να εμφανιστεί ως μια αριστερότερη παραλλαγή της ευρωπαϊκής σοσιαλδημοκρατίας: αρκετά ριζοσπαστική για να συγκινεί, αρκετά θεσμική για να μη φοβίζει.

Το κόμμα του Αντώνη Σαμαρά είναι πλέον δεδομένο. Δεν είναι παράλογο να υποθέσει κανείς ότι θα σαρώσει μεγάλο μέρος των μικρών κομμάτων της Δεξιάς: από τη Λατινοπούλου, τη Νίκη και τους Σπαρτιάτες, μέχρι τον Βελόπουλο, που εδώ και μερικούς μήνες φαίνεται να έχει χάσει τη φωνή του. Ίσως δούμε, για πρώτη φορά μετά από πολλά χρόνια, ένα αξιόπιστο και συμπαγές κόμμα της παραδοσιακής Δεξιάς, με σημαντικά όμως ψήγματα της άκρας Δεξιάς. Η πορεία του φαίνεται εύκολη, εκτός αν —ως εκ θαύματος— βγει από την αφάνεια το κόμμα της Καρυστιανού ή αν ενεργοποιηθούν ισχυρά δεξιά αντανακλαστικά με την κατηγορία ότι ο Σαμαράς, για ακόμη μία φορά, λειτουργεί ως διασπαστής και προδότης της παράταξης.

Οι άλλοι μεγάλοι χαμένοι της ιστορίας θα είναι το ΠΑΣΟΚ και η Ζωή Κωνσταντοπούλου. Το πρώτο, με το Νίκο Ανδρουλάκη, απέδειξε ότι η λανθάνουσα θέση της αξιωματικής αντιπολίτευσης το βρήκε απροετοίμαστο, χωρίς στόφα κυβερνησιμότητας και χωρίς καθαρή στρατηγική εξουσίας. Έζησε για λίγο την ψευδαίσθηση της επιστροφής, αλλά το σκήπτρο γλίστρησε από τα χέρια του πριν καν το κρατήσει πραγματικά. Αν διατηρηθεί στο 8%-10%, θα πρόκειται μάλλον για επιτυχία.

Η δεύτερη βρίσκεται σε ακόμη πιο επισφαλή θέση. Η ακρότητα των αντιδράσεών της έχει ενοχλήσει. Πολύ. Το θαύμα του 15% που πρόσκαιρα έζησε αποδείχθηκε ότι είχε πήλινα πόδια, καθώς η πολιτική της άνοδος ταυτίστηκε με τα Τέμπη και τα σκάνδαλα. Τώρα, όμως, τα Τέμπη εξελίσσονται σε πεδίο κομματικής μάχης, ενώ τα σκάνδαλα έχουν κουράσει. Η ανελέητη προβολή τους τα αποδυνάμωσε. Όταν όλα παρουσιάζονται ως σκάνδαλο, στο τέλος τίποτα δεν συγκλονίζει.

Το πολιτικό σκηνικό, μετά τον δεύτερο γύρο, θα μπορούσε να αναδείξει τη Ν.Δ. του Κυριάκου Μητσοτάκη ως το μόνο κόμμα κυβερνησιμότητας, την ΕΛΑΣ ως αξιωματική αντιπολίτευση, το ΠΑΣΟΚ ως δύναμη που αναζητά ταυτότητα και ρόλο, και το κόμμα Σαμαρά να προσπαθεί να πλαγιοκοπήσει τη Ν.Δ. από τα δεξιά.  Το ΚΚΕ θα μείνει, όπως πάντα, στα μέτρα και στον ρόλο του — εκτός αν τελικά αυτό μαζέψει ένα μέρος από τα ορφανά του ΣΥΡΙΖΑ.

Το βέβαιο είναι ότι η επόμενη κάλπη δεν θα είναι απλώς εκλογική αναμέτρηση. Θα είναι διαδικασία αναδιάταξης. Τα κόμματα δεν θα μετρηθούν μόνο σε ποσοστά, αλλά και σε αντοχές, σε ταυτότητες, σε δυνατότητα εκπροσώπησης και, στο τέλος-τέλος, από την ωριμότητα του εκλογικού σώματος.  Και τότε θα φανεί ποιος έχει στέρεο ιδεολογικό και  πολιτικό έδαφος κάτω από τα πόδια του και ποιος απλώς περπατά πάνω στα ερείπια του παλιού σκηνικού.

Διαβάστε επίσης

CAATSA, S-400 και casus belli: Η Άγκυρα έδειξε τα όρια των συμμαχιών