Μαρίνα Καρέλλα: Ένα σύμπαν μαγικού ρεαλισμού στην τέχνη της

«Αν η ζωή δεν είναι παρά ένα πέρασμα, σε αυτό το πέρασμα τουλάχιστον ας σπείρουμε λουλούδια», μια φράση που λέγεται, ότι είχε πει ο γάλλος συγγραφέας Μισέλ ντε Μοντένι αποτελεί την αναφορά και σημείο εκκίνησης της νέας δουλειάς της Μαρίνας Καρέλλα, μέσα από την οποία προτείνει έναν κόσμο παράλληλο, φωτεινό και παιγνιώδη, ο οποίος όμως, δεν χάνει τίποτε και από την ρεαλιστική και υπαρξιακή του διάσταση.

Έργα σε καμβά αλλά και σχέδια, κεραμικά βάζα, πιάτα και ζωγραφισμένα πλακάκια υπογραμμίζουν τη διάθεση της πολυδιάστατης δημιουργού να διασχίσει τα όρια μεταξύ ζωγραφικής και αντικειμένου, καθημερινού και φαντασιακού, υψηλού και οικείου. Και το αποτέλεσμα είναι μια ενότητα έργων, που υπό τον τίτλο «Le Passage» παρουσιάζεται στην γκαλερί Ζουμπουλάκη διαμορφώνοντας έναν χώρο μετάβασης, ένα πραγματικό «πέρασμα» σε ένα νέο ιδίωμα.

Με μακρά διαδρομή στη ζωγραφική, τη γλυπτική και τη σκηνογραφία και με διεθνή καριέρα η Μαρίνα Καρέλλα δημιουργεί ενότητες με πτυχώσεις, εσωτερικά και ονειρικά περιβάλλοντα και η δουλειά της μοιάζει πιο απελευθερωμένη από ποτέ. Κι αυτό, γιατί το σχέδιο αποδεσμεύεται από την περιγραφή και το χρώμα αποκτά πρωταγωνιστικό χαρακτήρα.

Ζωικές και ανθρώπινες μορφές, φυτικά στοιχεία και τοπία συνθέτουν αυτό το σύμπαν «μαγικού ρεαλισμού» της καλλιτέχνιδας, που δείχνει να αποκτά νέα πνοή, καθώς τα θέματά της, χωρίς να χάνουν την ονειρική τους διάσταση εμφανίζονται με καινούργια χαρακτηριστικά. Αλλά και η μεταφυσική διάσταση των μορφών δεν υπονοεί πια την παρουσία τους αλλά τις φέρνει ολοκάθαρα στο βλέμμα του θεατή προσκαλώντας τον να κινηθεί σε ένα περιβάλλον, όπου η αφήγηση δεν είναι γραμμική, αλλά αποσπασματική και ποιητική. Δεν πρόκειται έτσι, μόνο για θεματική αναφορά αλλά για ουσιαστική μετατόπιση της εικαστικής της γλώσσας.

Οι σπουδαίοι μέντορες

Ζώντας και δουλεύοντας μεταξύ Αθήνας, Παρισιού και Νέας Υόρκης σε όλη της τη ζωή η Μαρίνα Καρέλλα ξεκίνησε την πορεία της στην τέχνη σχεδιάζοντας σκηνικά και κοστούμια για το θέατρο, ύστερα από προτροπή του Τάκη Χορν για να ακολουθήσουν πολλές δεκαετίες βαθιάς αφοσίωσης στη ζωγραφική, παράλληλα με ριζοσπαστικούς πειραματισμούς σε υλικά, που οδήγησαν στα εμβληματικά της γλυπτά με πτυχώσεις.

Σε ηλικία 16 ετών γνώρισε τον Γιάννη Τσαρούχη και η επιρροή του ως μέντορα ανιχνεύεται σε πολλούς από τους ημιδιαφανείς, ονειρικούς πίνακές της. Παρόμοιο αποτύπωμα όμως, άφησαν στο έργο της και τα χρόνια της παραμονής της στη Νέα Υόρκη, την εποχή της καλλιτεχνικής ακμής της πόλης, όταν η ίδια έκανε γλυπτική στο ατελιέ της στο Μανχάταν.

Και βέβαια δεν μπορούσε παρά να συναντηθεί ο δρόμος της με τον σπουδαίο γκαλερίστα με την διεθνή φήμη Αλέξανδρο Ιόλα, εργαζόμενη υπό την προστασία του στις δεκαετίες του 1970 και 1980, όταν έργα της παρουσιάζονταν στην γκαλερί του στο Παρίσι, όπου εξέθεσε του διάσημους Λευκούς Πίνακές της. Αργότερα ασχολήθηκε με την αποτύπωση πτυχώσεων σε γύψο, μάρμαρο και μέταλλο ενώ στη διάρκεια της επιτυχημένης σταδιοδρομίας της έκανε εκθέσεις σε Νέα Υόρκη, Λος Άντζελες, Μαδρίτη, Βρυξέλλες, Λονδίνο, Ρώμη.

Διεθνής αναγνώριση

Κόρη του βιομηχάνου Θεόδωρου Καρέλλα σπούδασε στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών και στη συνέχεια στην École des Beaux-Arts στο Παρίσι και στην Ακαδημία Καλών Τεχνών Όσκαρ Κοκόσκα στο Σάλτσμπουργκ. Το 1965 η Μαρίνα Καρέλλα σε ηλικία 25 ετών θα παντρευόταν τον πρίγκιπα Μιχαήλ της Ελλάδος, εγγονό του βασιλέως Γεωργίου Α΄ και της βασίλισσας Όλγας, που για χάρη της παραιτήθηκε από τα δικαιώματά του στο θρόνο προκαλώντας αίσθηση τότε για την τόλμη του.

Έργα της παρουσιάστηκαν για πρώτη φορά στο Φεστιβάλ των Δύο Κόσμων στο Σπολέτο (1966) και στην Πινακοθήκη Λέβι του Μιλάνου (1971) ενώ την δεκαετία του 1970, διέμενε στο Παρίσι και εξέθεσε στην Γκαλλερί Ιόλα τους διάσημους Λευκούς Πίνακές της.

Κινούμενα ανάμεσα στην προσωπογραφία, τη νεκρή φύση και το τοπίο, τα μεταμοντέρνα έργα της Μαρίνας Καρέλλα εκτείνονται από την αφηγηματική αναπαράσταση έως τον αρχετυπικό συμβολισμό. Η αναγνώρισή της άλλωστε έρχεται και μέσα από έντυπα, όπως το New Yorker ενώ έργα της περιλαμβάνεται σε πολυάριθμες σημαντικές ιδιωτικές συλλογές και μουσεία, όπως το Κέντρο Πομπιντού στο Παρίσι, η Συλλογή Μενίλ στο Χιούστον, το Κέντρο Γιοκοχάμα στην Ιαπωνία και στην Ελλάδα το Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, η Εθνική Πινακοθήκη και Μουσείο Βασίλη και Ελίζας Γουλανδρή στην Άνδρο.

Στην Ελλάδα εξάλλου, έχει πραγματοποιήσει τουλάχιστον τριάντα ατομικές εκθέσεις ενώ το 2005 οργανώθηκε αναδρομική έκθεση του έργου της στο Μουσείο Μπενάκη. Παράλληλα έκανε σκηνογραφίες και κουστούμια για ταινίες και θεατρικές παραστάσεις, έτσι συνεργάστηκε, μεταξύ άλλων, με τον γλύπτη Τάκη για την παράσταση της Ηλέκτρας στην Επίδαυρο το 1984 και με τη Νίκι ντε Σαιντ-Φάλ στην ταινία της « Ένα όνειρο μακρύτερο απ’ τη νύχτα», χωρίς να παραλείπεται και η συνεργασία της με την Εθνική Λυρική Σκηνή ως σκηνογράφος και ενδυματολόγος στην όπερα «Η στέψη της Ποππαίας», σε σκηνοθεσία του Μίνου Βολανάκη (1977 -1979).

Πέρα από αυτά η Μαρίνα Καρέλλα είναι ιδρύτρια και πρόεδρος της μη κερδοσκοπικής εταιρείας «ΕΛΙΖΑ» για την πρόληψη της κακοποίησης των παιδιών συμβάλλοντας με το έργο της στη διαμόρφωση και ανάπτυξη των δράσεων για την αντιμετώπιση αυτών των τραγικών περιστατικών.

Διαβάστε επίσης:

Αφροδίτη Λίτη: Η κολυμβήτρια και το δελφίνι σε μια γλυπτική εμπειρία «ανάδυσης»

Αρχαία Ελλάδα: Τα μαλλιά δεν ήταν ποτέ μια επιπόλαιη υπόθεση

Αλεξάντρα Βαλισέφσκα: Μια ζωγραφική «εισβολή» στην ελληνική αρχαιότητα