Πίσω από τις κλειστές πόρτες της Casa Batlló: Ο τελευταίος ιδιωτικός κόσμος του Gaudí ανοίγει για πρώτη φορά στο κοινό

Ορισμένα κτίρια δεν σταματούν ποτέ να αφηγούνται την ιστορία τους. Ακόμη και έναν αιώνα μετά την ολοκλήρωσή τους, εξακολουθούν να αποκαλύπτουν μυστικά που είχαν παραμείνει κρυμμένα κάτω από διαδοχικές επεμβάσεις, ανακαινίσεις και τις αναπόφευκτες φθορές του χρόνου. Ένα τέτοιο παράδειγμα αποτελεί η Casa Batlló στη Βαρκελώνη, ίσως η πιο ποιητική δημιουργία του Antoni Gaudí, η οποία εγκαινιάζει πλέον για πρώτη φορά στην ιστορία της τον πλήρως αποκατεστημένο τρίτο όροφό της, προσφέροντας στο κοινό πρόσβαση σε έναν χώρο που παρέμενε ιδιωτικός για περισσότερα από εκατό χρόνια.

Ο συγκεκριμένος όροφος αποτέλεσε την τελευταία αυθεντική κατοικία του εμβληματικού κτιρίου, φιλοξενώντας διαδοχικές γενιές απογόνων της οικογένειας Batlló από τις αρχές του 20ού αιώνα έως σήμερα. Για πρώτη φορά, οι επισκέπτες θα έχουν την ευκαιρία να γνωρίσουν αυτό το εξαιρετικά σπάνιο κομμάτι της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς του Gaudí, το οποίο θα λειτουργεί πλέον ως χώρος ιδιωτικών εκδηλώσεων, δεξιώσεων και επιλεγμένων γαστρονομικών εμπειριών.

Η αποκατάσταση διήρκεσε τρία χρόνια και πραγματοποιήθηκε με μεθοδολογία που θυμίζει περισσότερο αρχαιολογική ανασκαφή, παρά συμβατική ανακαίνιση. Οι ειδικοί αφαίρεσαν προσεκτικά τις πολυάριθμες παρεμβάσεις που είχαν πραγματοποιηθεί κατά τη διάρκεια του 20ου αιώνα, αποκαλύπτοντας σε εντυπωσιακό βαθμό την αυθεντική μορφή του εσωτερικού, όπως ακριβώς είχε σχεδιαστεί το 1906.

Κατά τη διάρκεια των εργασιών ήρθαν στο φως στοιχεία που μέχρι σήμερα παρέμεναν εντελώς άγνωστα. Ανάμεσά τους ξεχωρίζουν περίτεχνα διακοσμητικά επιχρίσματα με φυτικά μοτίβα, τα οποία βρίσκονταν επί δεκαετίες κρυμμένα κάτω από μεταγενέστερες επιστρώσεις, καθώς και οι χαρακτηριστικές κυματοειδείς οροφές του Gaudí, οι οποίες αποκαταστάθηκαν στην αρχική τους μορφή.

Οι συντηρητές ανακάλυψαν επίσης πόρτες που ο ίδιος ο αρχιτέκτονας είχε επαναχρησιμοποιήσει, προσαρμόζοντάς τες δημιουργικά στις ανάγκες του σχεδιασμού του, επιβεβαιώνοντας τη γνωστή του αντίληψη ότι κάθε υλικό μπορεί να αποκτήσει μια δεύτερη ζωή, όταν ενταχθεί με φαντασία σε ένα νέο σύνολο. Ανάμεσα στα πιο ενδιαφέροντα ευρήματα συγκαταλέγεται και ένας μέχρι πρότινος άγνωστος σχεδιασμός χειρολαβής πόρτας, μια ακόμη απόδειξη της εμμονής του Γκαουντί στη λεπτομέρεια, ακόμη και στα πιο καθημερινά αντικείμενα.

Η αποκατάσταση βασίστηκε σχεδόν αποκλειστικά σε παραδοσιακές τεχνικές χειροτεχνίας. Ξύλινα στοιχεία, δάπεδα και πρωτότυπες κατασκευαστικές μέθοδοι είτε συντηρήθηκαν, είτε αναπαράχθηκαν με απόλυτο σεβασμό στα αυθεντικά υλικά και τις τεχνικές της εποχής, διατηρώντας αναλλοίωτη την ατμόσφαιρα των αρχών του προηγούμενου αιώνα.

Παράλληλα, η αναγνωρισμένη Ιταλίδα σχεδιάστρια Paola Navone, μέσω του OTTO Studio, ανέλαβε να ενσωματώσει μια σύγχρονη σχεδιαστική διάσταση, χωρίς να αλλοιώσει τον χαρακτήρα του ιστορικού χώρου. Η προσέγγισή της βασίζεται σε έναν διακριτικό διάλογο ανάμεσα στο παρελθόν και το παρόν, συνδυάζοντας χειροποίητα αντικείμενα, φυσικά υλικά και επιλεγμένα έπιπλα που αναδεικνύουν, αντί να ανταγωνίζονται, την αρχιτεκτονική του Gaudí.

Το αποτέλεσμα δεν θυμίζει μουσείο, ούτε έναν στατικό χώρο ιστορικής αναπαράστασης. Αντιθέτως, ο τρίτος όροφος της Casa Batlló αποκτά ξανά ζωή ως μια αυθεντική κατοικία, όπου η καθημερινότητα, η φιλοξενία και η αρχιτεκτονική συνυπάρχουν με τρόπο οργανικό, όπως ακριβώς οραματιζόταν ο δημιουργός του.

Η ολοκλήρωση αυτού του έργου προσφέρει μια σπάνια ευκαιρία να γνωρίσει κανείς τον Antoni Gaudí όχι μόνο ως έναν πρωτοποριακό αρχιτέκτονα, αλλά και ως έναν δημιουργό που σχεδίαζε κάθε λεπτομέρεια με γνώμονα τον άνθρωπο που θα ζούσε μέσα στους χώρους του. Και είναι πραγματικά συγκινητική η ικανότητά του έργου του να παραμένει ζωντανό, λειτουργικό και σύγχρονο περισσότερο από έναν αιώνα μετά τη δημιουργία του.

Διαβάστε επίσης:

Ναταλία Κοκοσαλάκη: «Η πραγματική δοκιμασία ενός έργου ξεκινά όταν κατοικηθεί»

Atrium House: Μια σύγχρονη κατοικία με θέα στον Θερμαϊκό

Enigma Project στους Παξούς