Μπιενάλε Αθήνας 2027 – Η πόλη δίνει τον τόνο στη μεγάλη διοργάνωση

Με αφετηρία την Αθήνα, μια πόλη με ιστορία από την οποία δύσκολα μπορεί κανείς να ξεφύγει ή να την απλουστεύσει αλλά και μια πόλη παράλληλα, που έχει αναδείξει τις συλλογικές πρακτικές ως απάντηση στις στρεβλώσεις του κόσμου έρχεται η αναδιαμορφωμένη και διευρυμένη 8η Μπιενάλε της Αθήνας, που με τον τίτλο «ΣΤΑΣΙΣ/ΕΚΣΤΑΣΙΣ» θα πραγματοποιηθεί ως μια άσκηση κατανόησης του παρόντος, το 2027.

Με κεντρικό εκθεσιακό χώρο το Καπνεργοστάσιο της Βουλής των Ελλήνων από τις 2 Απριλίου συγκεκριμένα, του επόμενου χρόνου, η έκθεση προτείνει μια σχέση τριβής και αλληλεπίδρασης ανάμεσα σε αυτούς τους όρους του τίτλου της, τόσο με τις παραδοσιακές όσο και με τις σύγχρονες αντηχήσεις τους, μέσα από έναν διάλογο καλλιτεχνών από τοπικά και διεθνή συμφραζόμενα. Άλλωστε, δεν προτίθεται να παραμείνει σιωπηλή απέναντι στις επείγουσες συζητήσεις του σήμερα ενώ ταυτόχρονα όμως, αρνείται να τις εργαλειοποιήσει.

Σε επιμέλεια του βραζιλιάνου Thiago de Paula Souza και υπό την καλλιτεχνική διεύθυνση του Poka-Yio «Η Μπιενάλε της Αθήνας εισέρχεται σε μια νέα φάση θεσμικής ωριμότητας», όπως είπε ο Δάκης Ιωάννου, μέλος του προεδρείου του Εποπτικού Συμβουλίου της Μπιενάλε στη σημερινή συνέντευξη τύπου. Επεξηγώντας, ότι η νέα μορφή διακυβέρνησης, που ανακοινώθηκε εσχάτως έρχεται να ενδυναμώσει έναν θεσμό, ο οποίος λειτουργεί εδώ και δύο δεκαετίες ως πλατφόρμα καλλιτεχνικής παραγωγής και διαλόγου με τη διεθνή κοινότητα της σύγχρονης τέχνης.
Πρόκειται για την αναδιάρθρωση του οργανισμού, η οποία περιλαμβάνει τη συγκρότηση Εποπτικού Συμβουλίου (Board of Trustees), της Συμβουλευτικής Επιτροπής (Advisory Board) και της Συμβουλευτικής Επιτροπής Επιμέλειας (Curatorial Committee) σηματοδοτώντας ένα νέο κεφάλαιο στην ιστορία του.

Κοινή πρωτοβουλία

«Αυτό που μας ενδιαφέρει δεν είναι μόνο η παρουσίαση της τέχνης αλλά η δυνατότητα της Μπιενάλε να συμβάλλει ενεργά στη σύγχρονη καλλιτεχνική παραγωγή και να διατηρεί την τέχνη ανοιχτή, ζωντανή και συνδεδεμένη με την εποχή της» όπως είπε ο μεγάλος έλληνας συλλέκτης και προστάτης της τέχνης. Προσθέτοντας, ότι στο πλαίσιο αυτό, κάθε ιδρυτικό μέλος του Εποπτικού Συμβουλίου έχει συμβάλει, με τον δικό του τρόπο στο πεδίο της σύγχρονης τέχνης «αλλά είναι η πρώτη φορά που αποφασίσαμε να μετέχουμε σε μια κοινή πρωτοβουλία».

Έχοντας ιδρυθεί πριν από είκοσι χρόνια ως ανεξάρτητη πρωτοβουλία της εγχώριας εικαστικής σκηνής η Μπιενάλε την Αθήνας προχωρεί πλέον σε νέα φάση ενδυνάμωσης και διεύρυνσης μέσα από την ανανεωμένη διάρθρωση της διοικητικής της οργάνωσης παραμένοντας εξάλλου, μία από τις ελάχιστες artist-run Μπιενάλε διεθνώς. Τα ιδρυτικά μέλη του Εποπτικού Συμβουλίου έχουν αφήσει το στίγμα τους στον χώρο της σύγχρονης τέχνης και για πρώτη φορά συμπράττουν σε ένα συλλογικό εγχείρημα. Η συμπόρευση αυτή καταρρίπτει επιπλέον το στερεότυπο, που θέλει την αδυναμία συνεργασιών στην Ελλάδα και σηματοδοτεί μια αλλαγή παραδείγματος. Ο στόχος έτσι, επαναδιαμορφώνεται: Αν η 1η Μπιενάλε της Αθήνας το 2007 συνέβαλε στην τοποθέτηση της πόλης στον διεθνή καλλιτεχνικό χάρτη, αυτή η νέα εποχή φιλοδοξεί να την αναδείξει ως κύρια προοδευτική πλατφόρμα σύγχρονης τέχνης στην Ευρώπη

Διάλογος και μετασχηματισμός

Τον τρόπο, που οι καλλιτεχνικές πρακτικές μπορούν να καλλιεργήσουν συνθήκες υποστήριξης, διαλόγου και μετασχηματισμού του πολιτικού μας φαντασιακού και να λειτουργήσουν ως χώροι, μέσα στους οποίους παγιωμένες βεβαιότητες μπορούν να τεθούν υπό διαπραγμάτευση διερευνά η Athens Biennale 8: ΣΤΑΣΙΣ/ΕΚΣΤΑΣΙΣ. Η έκθεση αποσκοπεί έτσι, στην αλληλεπίδραση ιστορικών πλαισίων και σύγχρονων προβληματισμών αποφεύγοντας όμως, τόσο την απεικόνισή τους καθ’ αυτή όσο και την εργαλειοποίηση αυτών των ζητημάτων. Πώς μπορούμε όμως, να παραμένουμε σε εγρήγορση και να αντισταθούμε στη σιωπή ή την αδιαφορία απέναντι σε όσα συμβαίνουν; Η απάντηση έρχεται από την επιλογή του τίτλου ΣΤΑΣΙΣ/ΕΚΣΤΑΣΙΣ και διαμορφώνεται από τις δύο αυτές συγγενείς όψεις αποκαλύπτοντας τις αποχρώσεις, που χαρακτηρίζουν τη σύγχρονη συνθήκη.

Όπου, η λέξη «στάσις» προέρχεται από το αρχαιοελληνικό «ἵσταμαι», που σημαίνει στέκομαι ή υπερασπίζομαι και στην αρχαιότητα χρησιμοποιούνταν και για να περιγράψει στιγμές εσωτερικής σύγκρουσης ή διαμάχης. Η ΣΤΑΣΙΣ γίνεται αντιληπτή ως μια κατάσταση ακινησίας ή στασιμότητας, όταν υπάρχει μια αίσθηση περιορισμού και αδυναμίας λήψης αποφάσεων. Συγχρόνως όμως, λειτουργεί ως μεταφορά για το σήμερα: Μια συνθήκη κρίσης ή αποσύνθεσης μέσα στην οποία δεν καθίσταται πάντα εφικτό να εντοπίσουμε τα κατάλληλα εργαλεία ή τις μορφές δράσης που θα μπορούσαν να επιφέρουν αλλαγή.

Όσον αφορά στην αρχική σημασία του όρου «έκστασις» αναφέρεται στην κατάσταση κατά την οποία νιώθουμε, ότι «βγαίνουμε από τον εαυτό μας», βιώνουμε στιγμές έντονων συναισθημάτων, έξαρσης, μετατόπισης ή εκτοπισμού. Διαφορετικά συμφραζόμενα και πολιτισμικά πλαίσια εξάλλου, έχουν διευρύνει τη σημασία του όρου, δημιουργώντας συνδέσεις με τελετουργικά, εμπειρίες απόλαυσης ή μεταβαλλόμενης συνείδησης μέσα σε ποικίλα αστικά περιβάλλοντα, επιστρέφοντας έτσι στην ιδέα της εκτόπισης του σώματος. Αυτό που ίσως παραμένει, είναι η διαρκής παρουσία της υπέρβασης ή μάλλον, η προοπτική μιας μεταμόρφωσης. Η ΕΚΣΤΑΣΙΣ αρθρώνεται έτσι στην έκθεση μέσα από καλλιτεχνικές πρακτικές με τη μορφή εκδηλώσεων ευφορίας, αλλά πρωτίστως ως μορφές ενεργειακής έντασης, μια μεγάλη συγκέντρωση ενέργειας που εκδηλώνεται ως αλλαγή κατάστασης.

Ένα νέο ξεκίνημα

«Η 8η Μπιενάλε της Αθήνας είναι η πρώτη διοργάνωση που πραγματοποιείται σε αυτό το νέο πλαίσιο», όπως ανέφερε ο Poka-Yio, συνιδρυτής και εκτελεστικός και καλλιτεχνικός διευθυντής της Μπιενάλε της Αθήνας.«Για πρώτη φορά, η επιλογή του επιμελητή έγινε κατόπιν εισήγησης μιας διεθνούς Συμβουλευτικής Επιτροπής Επιμέλειας με τη συμμετοχή των Κατερίνας Γρέγου, Massimiliano Gioni, Stefanie Hessler και Gabi Ngcobo. Ενώ η επιλογή του συγκεκριμένου επιμελητή Thiago de Paula Souza αντανακλά μια επιμελητική πρακτική με διεθνή εμπειρία. Παράλληλα με την ΑΒ8, επιδιώκουμε να αναπτύξουμε συμπράξεις με καλλιτέχνες, ανεξάρτητες πρωτοβουλίες αλλά και πολιτιστικούς φορείς, ενεργοποιώντας ένα ευρύτερο δίκτυο συνεργασίας», πρόσθεσε.
Την σχέση με την Αθήνα και την ευρύτερη περιοχή ως θεμελιώδη στοιχεία για την ανάπτυξη της έκθεσης, επισήμανε εξάλλου, ο επιμελητής της 8ης Μπιενάλε της Αθήνας Thiago de Paula Souza.

«Για μένα», όπως είπε «η 8η Μπιενάλε της Αθήνας αποτελεί μια δημιουργική πρόκληση που με ωθεί να προσεγγίσω τις καλλιτεχνικές πρακτικές μέσα από το πρίσμα μιας πόλης με σύνθετη ιστορία και έντονη πολιτική και κοινωνική εμπειρία. Η Αθήνα έχει δείξει πως, ακόμη και σε περιόδους κρίσης, η συλλογική δράση μπορεί να δημιουργήσει χώρους μέσα στους οποίους μπορούμε να επαναπροσδιορίσουμε όσα θεωρούσαμε δεδομένα, και για να το πετύχει αυτό η έκθεση θα αναπτυχθεί μέσα από έναν διαρκή διάλογο με τοπικούς και διεθνείς δημιουργούς».

Διαβάστε επίσης

Μπιενάλε της Αθήνας – Ηχηρά ονόματα επιχειρηματιών και συλλεκτών στο τιμόνι

Μπιενάλε σε περιδίνηση – Ακτιβισμός και πολιτική διχάζουν καλλιτέχνες και διοργανωτές στη Βενετία

Ένα δωμάτιο απόδρασης και η σπηλιά του Πλάτωνα- Ανδρέας Αγγελιδάκης στην Μπιενάλε Βενετίας