Όλα τα ξέραμε. Δεν έγιναν αποκαλύψεις, ούτε διαπιστώσεις που θα μας άφηναν με το στόμα ανοιχτό. Τα έχουμε διαβάσει, τα έχουμε ακούσει, τα έχουμε ζήσει.

Υποθέσεις, σκάνδαλα, μικρές και μεγάλες στρεβλώσεις. Αυτό που έκανε η Λάουρα Κοβέσι στο Delphi Economic Forum ήταν να τα ενώσει όλα σε μια ενιαία αφήγηση. Και αυτό το αφήγημα (το σύνολο) είναι που ρίχνει το σαγόνι. Όταν τα βλέπουμε ως επικαιρότητα, ένα-ένα, τα καταπίνουμε πιο εύκολα. Μαζεμένα κάνουν άλλη εντύπωση.

Είπε ότι το σκάνδαλο με τα αμαρτωλά βοσκοτόπια του ΟΠΕΚΕΠΕ είναι «έγκλημα». Και ταυτόχρονα ανέφερε όσα ξέρουμε εδώ και δεκαετίες: τα σόγια που κυβερνούν, στο ένα και στο άλλο κόμμα. Μίλησε για «νεποτισμό και πελατειακές σχέσεις»: φεύγει ο πατέρας, έρχεται ο γιος, ο ανιψιός, σε θέσεις πρωθυπουργών, υπουργών, δημάρχων. Δεν είναι τυχαίο ότι στην ίδια παράγραφο με τον νεποτισμό είπε πως το σκάνδαλο είναι συνώνυμο διαφθοράς, περιγράφοντας το ζήτημα ως δομικό πρόβλημα. Η χώρα ανέχεται μια ιδιότυπη «κληρονομική δημοκρατία» ακριβώς επειδή ο καθένας έχει το μερίδιό του. Άλλος μεγάλο μερίδιο, αρχηγικό, άλλος μικρό, του χιλιάρικου και της επιδότησης.

Για όποιον νόμισε ότι στοχοποιεί πρόσωπα ή ότι ζηλεύει τους γόνους της εξουσίας, ήταν ξεκάθαρη: «είμαστε εισαγγελείς… δεν κυνηγάμε πολιτικούς, τη διαφθορά κυνηγάμε». Δεν την ενδιαφέρει ο μικρός ή ο μεγάλος Μητσοτάκης, ο μικρός ή ο μεγάλος Παπανδρέου ή ένας μικρός παράγοντας των Σερρών. Την ενδιαφέρει αυτό που προκύπτει από τα συστήματα διαχείρισης. Γιατί η διαφθορά δεν είναι μόνο στο επίπεδο του Μεγάρου Μαξίμου. Είναι και πιο κάτω, πολύ πιο κάτω. Σε αυτούς που ωφελούνται, από τη διαφθορά. Γιαυτό και μίλησε για ανταλλάγματα εξουσίας, επειδή τα δέκα στρέμματα δηλωμένα ψευδώς είναι και αυτά συμμετοχή στη διαφθορά. Όποιος παίρνει τα λεφτά, ψηφίζει αναλόγως.

Γιατί λοιπόν λυσσάξανε όσοι λυσσάξανε να φύγουν και να «ξεκουμπιστούν» οι ελεγκτικές αρχές που ανακατεύουν τα ελληνικά πορτοφόλια; Και σε αυτό αναφέρθηκε από μικροφώνου Δελφών. Υπερασπίστηκε τους Έλληνες Ευρωπαίους εισαγγελείς, λέγοντας ότι «έκαναν εξαιρετική δουλειά» και ότι πρέπει να ανανεωθεί η θητεία τους, επισημαίνοντας πως, σε περίπτωση διαφωνιών, η αρμόδια οδός είναι το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο. Βεβαίως, και εδώ υπάρχει η ντόπια αντίδραση, που κυμαίνεται ανάμεσα στο «έτσι είναι» και στο «έτσι ήταν πάντα», σαν να υπάρχει κάποιο άτυπο άλλοθι, χαμένο κάπου ανάμεσα στα παλιά πακέτα Ντελόρ και σε προγράμματα που κατέληξαν σε τετραγωνικά κατοικιών και κυβικά ιδιωτικής χρήσης οχημάτων.

Δήλωσε επίσης: «δεν δέχομαι ότι έτσι γίνονται τα πράγματα» και «κανείς δεν θα με πείσει ότι η απάτη είναι μέρος της δουλειάς ενός πολιτικού», απορρίπτοντας τη λογική ανοχής στη διαφθορά, το ρουσφέτι, την απάτη. Μπορεί να ακούγεται σαν σύγχρονος Δον Κιχώτης, αλλά επιμένει σε κάτι αυτονόητο που εδώ έχει πάψει να είναι αυτονόητο. Η απάτη και η διαφθορά έχουν καταγραφεί με ονόματα και πράξεις. Μένει να αποδειχθούν και στις αίθουσες των δικαστηρίων. Η δική της δουλειά φτάνει μέχρι ένα σημείο, και αυτό το σημείο το προσεγγίζει ξανά και ξανά. Δείχνει τα γεγονότα και από εκεί και πέρα ενεργοποιούνται διαδικασίες. Θεσμικές διαδικασίες, όχι το «τι έκανε ο ένας και τι έκανε ο άλλος» σε επίπεδο κουτσομπολιού.

Ξέρει πολύ καλά μέχρι ποιο σημείο πρέπει να φτάσει, γι’ αυτό και δεν κάνει σχόλια επί προσωπικού. Το είπε και η ίδια, με μια φράση που λειτουργεί και ως υπεκφυγή και ως αλήθεια: «θα χρειαζόμουν 23 ώρες τη μέρα για να απαντάω». Συμπλήρωσε ότι ο «θόρυβος» επιχειρεί να αποσπάσει την προσοχή από την ουσία, δηλαδή τη διαφθορά. Έκανε και μια ακόμη επισήμανση, για πρακτικές που γνωρίζουμε και ανεχόμαστε: την ατιμωρησία που ακολουθεί τις ποινές. Σημείωσε ότι στην Ελλάδα υπάρχει το φαινόμενο κάποιος να επιστρέφει χρήματα που υπεξαίρεσε και να μπορεί να παραμένει ελεύθερος. Για εκείνη αυτό ήταν «σοκ». Για τον μέσο Έλληνα είναι απλώς η εξέλιξη πολλών υποθέσεων, όπως τις ζήσαμε στη Μεταπολίτευση.

Εντάξει λοιπόν, δεν είπε τίποτα καινούργιο στο Delphi Economic Forum. Αλλά όταν τα ακούς όλα μαζί, σε ταράζουν. Είναι πολλά μαζεμένα και είναι αυτά που έχουμε συνηθίσει, σχεδόν όπως τα θύματα κακοποίησης συνηθίζουν το κακό. Η διαφθορά γίνεται μέρος της καθημερινότητας και το παράλογο μετατρέπεται σε κανονικότητα. Κι ίσως αυτό είναι το πιο ανησυχητικό από όλα: όχι ότι συμβαίνουν, αλλά ότι δεν μας εκπλήσσουν όταν τα μαθαίνουμε αποκομμένα. Τα ξέραμε λοιπόν αλλά η ταραχή προκλήθηκε από τη συνολική εικόνα, την ακριβοδίκαιη περιγραφή και την αμεσότητα του λόγου.

Διαβάστε επίσης

Λάουρα Κοβέσι: 175 ενεργές υποθέσεις στην Ελλάδα ερευνά η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, με ζημιά 2,68 δις

Ο ουρανοκατέβατος Άκης Σκέρτσος