Σημάδια ότι βγαίνει από το λήθαργο το έργο της Ηλεκτρικής Διασύνδεσης Ελλάδας-Κύπρου δίνονται από το αίτημα για χρηματοδότηση το έργο από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων που κατέθεσαν χθες οι υπουργοί Ελλάδας και Κύπρου, καθώς και από το αίτημα του ΑΔΜΗΕ την Παρασκευή στους Ρυθμιστές για έγκριση των ρυθμιστικών εσόδων του έργου για το 2026.

Η αναθέρμανση της συζήτησης για το έργο, που ενδιαφέρει άμεσα τη γαλλική Nexans η οποία έχει αναλάβει να κατασκευάσει και να προμηθεύσει το καλώδιο και αναμένει το ξεμπλοκάρισμά του, και την επανεκκίνηση των πληρωμών της, συνδέεται από κάποιους με την επερχόμενη επίσκεψη του Προέδρου της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν στην Ελλάδα αύριο Τετάρτη.

1

Επίσης,  την Παρασκευή 17/4/2026. ο ΑΔΜΗΕ, σύμφωνα με πηγές, κατέθεσε στη Ρυθμιστική Αρχή Κύπρου αίτημα για έγκριση των ρυθμιστικών του εσόδων για το 2026 και  στη ΡΑΑΕΥ αίτημα για έγκριση των ρυθμιστικών εσόδων του έργου για την τετραετία 2026-2029, με βάση την υπάρχουσα Μελέτη Κόστους Οφέλους. Η έγκριση των ρυθμιστικών εσόδων αποτελεί το πρώτο βήμα για την καταβολή τους, ώστε να αποδειχθεί το έργο βιώσιμο στην πράξη,   να έχει έσοδα και να μπορέσει να πληρωθεί η Nexans και να συνεχίσει την κατασκευή του καλωδίου.

Ταυτόχρονα, στην επιστολή των Υπουργών Περιβάλλοντος και Ενέργειας Ελλάδας και Κύπρου, οι υπουργοί  οποία ζητούν από την ΕΤΕπ χρηματοδότηση του έργου GSI, κατόπιν μελέτης δέουσας επιμέλειας (due diligence).

Το αίτημα στην ΕΤΕΠ

Ειδικότερα, χθες ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κ. Σταύρος Παπασταύρου με τον Κύπριο ομόλογό του, κ. Μιχαήλ Δαμιανό απέστειλαν σήμερα κοινή επιστολή προς την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ), με την οποία ζητούν από την ΕΤΕπ χρηματοδότηση του έργου GSI, κατόπιν μελέτης δέουσας επιμέλειας (due diligence).

Από την πλευρά της  ΕΤΕΠ, σημειώνεται ότι στην επιστολή τους οι υπουργοί τονίζουν ότι  η αξιολόγηση της Τράπεζας είναι σημαντική για τη βιωσιμότητα του έργου, αλλά και τη χρηματοδότηση του, δεδομένου ότι τα ελκυστικά επιτόκια της ΕΤΕπ μπορεί να κάνουν τη διαφορά για την πραγματοποίηση του, ενώ σημειώνουν ότι το έργο αποτιμάται στα 2 δισ. ευρώ.

Ειδικότερα, κύκλοι του γραφείου του αντιπροέδρου της ΕΤΕπ κ . Τσακίρη επιβεβαιώνουν πώς οι υπουργοί Ενέργειας της Ελλάδας και Κύπρου απέστειλαν επίσημη επιστολή στον Αντιπρόεδρο της ΕΤΕπ κ . Τσακίρη με την οποία:

1. Δηλώνουν την προσήλωση τους προς το έργο το οποίο θέλουν να προχωρήσει το συντομότερο δυνατό
2. ⁠Επιζητούν την αξιολόγηση της Τράπεζας για τη βιωσιμότητα του έργου, αλλά και τη χρηματοδότηση του, δεδομένου ότι τα ελκυστικά επιτόκια της ΕΤΕπ μπορεί να κάνουν τη διαφορά για την πραγματοποίηση του
3. ⁠Το έργο αναμένεται να κοστίσει γύρω στα € 2δις και η γρήγορη υλοποίηση του είναι προϋπόθεση για να εκταμιευθούν τα €657 εκ επιδότηση κάτω από το CEF (Connecting Europe Facility)
4. ⁠Η ΕΤΕπ έχει προχωρήσει το 2025 σε έγκριση των έργων διασύνδεσης της Δωδεκανήσου και του Β Αιγαίου που υπολογίζεται ότι θα κοστίσουν πάνω από €5 δις ευρώ
5. ⁠Η ΕΤΕπ διαθέτει και αν χρειαστεί θα παρέχει Τεχνική Βοήθεια για την υλοποίηση του έργου

Σύμφωνα με κύκλους του ΥΠΕΝ, στην επιστολή τους, οι δύο Υπουργοί διαβεβαιώνουν ότι και τα δύο Κράτη Μέλη έχουν συμπεριλάβει το GSI στα Εθνικά τους Σχέδια για την Ενέργεια και το Κλίμα, υπογραμμίζοντας  ότι τον Σεπτέμβριο του 2024 Αθήνα και Λευκωσία υπέγραψαν Μνημόνιο Κατανόησης σχετικά με την περαιτέρω πορεία του έργου.

Σημειώνεται ότι η εμπλοκή της ΕΤΕπ στην παρούσα φάση είναι εξαιρετικά σημαντική, καθώς θα μπορούσε επίσης να παράσχει ιδιαίτερα χρήσιμες εκτιμήσεις σχετικά με τις επιπτώσεις της διασύνδεσης στη δυναμική της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας, αλλά και στην εν γένει λειτουργία του συστήματος.

Στην κοινή επιστολή τονίζεται επίσης ότι, καθοριστικής σημασίας είναι να διασφαλιστεί η συνέπεια με τα πλέον πρόσφατα Εθνικά Σχέδια για την Ενέργεια και το Κλίμα, το Δεκαετές Πρόγραμμα Ανάπτυξης Δικτύου του ENTSO-E, καθώς και τους στόχους της ενεργειακής και κλιματικής πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Υπενθυμίζεται ότι ο ENTSO-E απέρριψε το αίτημα της τουρκικής πλευράς σχετικά με την ηλεκτρική διασύνδεση με τα Κατεχόμενα, επισημαίνοντας ότι το μοναδικό εγκεκριμένο έργο διασύνδεσης της Κυπριακής Δημοκρατίας με το ευρωπαϊκό ηλεκτρικό σύστημα είναι ο Great Sea Interconnector. Ο ευρωπαϊκός φορέας μάλιστα,  ανέφερε ότι κανένα έργο δεν μπορεί να προχωρήσει χωρίς τη συγκατάθεση της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Οι εκκρεμότητες

Η μεγαλύτερη εκκρεμότητα για το έργο της Διασύνδεσης Ελλάδας -Κύπρου είναι η στάση της Κύπρου. Το καλοκαίρι του 2025   ο Κύπριος υπουργός Οικονομικών έθεσε δημόσια ζήτημα βιωσιμότητας, αμφισβητώντας αν το έργο μπορεί να στηριχθεί οικονομικά με τα δεδομένα κόστους και απόδοσης. Η τοποθέτηση αυτή έγινε καθώς χρειαζόταν η υπογαφή του για να πραγματοποιηθεί η καταβολή των ρυθμιστικών εσόδων από την Κύπρο ύψους 25 εκ. ευρώ της συμμετοχής της Κύπρου στα έσοδα το έργου για το 2025

Από εκείνο το σημείο και μετά, το έργο μπήκε σε φάση αβεβαιότητας. Οι διαφωνίες μεταξύ Αθήνας και Λευκωσίας για την κατανομή κόστους και ρίσκου έγιναν πιο έντονες,   και το  project μπήκε  σε εκκρεμότητα.  Το Νοέμβριο, στη συνάντηση Μητσοτάκη–Χριστοδουλίδη στην Αθήνα  οι δύο πλευρές συμφώνησαν στην ανάγκη επικαιροποίησης των οικονομικών και τεχνικών παραμέτρων — ουσιαστικά μιας νέας, πιο ρεαλιστικής αποτίμησης κόστους–οφέλους. Ο Έλληνας πρωθυπουργός τόνισε ότι το έργο παραμένει στρατηγικής σημασίας για Ελλάδα, Κύπρο και ΕΕ αλλά χρειάζεται επικαιροποίηση των οικονομικών και τεχνικών δεδομένων του έργου, ώστε να διασφαλιστεί η βιωσιμότητά του και να προσελκύσει επενδυτές. Και στη χθεσινή επιστολή ζητείται από την ΕΤΕπ χρηματοδότηση του έργου GSI, κατόπιν μελέτης δέουσας επιμέλειας (due diligence).

Το επόμενο βήμα λοιπόν είναι να γίνει η μελέτη δέουσας επιμέλειας, αλλά και να εγκρίνουν οι ρυθμιστές Ελλάδας και Κύπρου τα ρυθμιστικά έσοδα που ζητάει ο ΑΔΜΗΕ, ώστε το έργο να επανεκκινήσει στην πράξη.

Διαβάστε επίσης

GSI: Κοινή Επιστολή Παπασταύρου – Δαμιανού για χρηματοδότηση του έργου από την ΕΤΕπ, κατόπιν μελέτης δέουσας επιμέλειας

Great Sea Interconnector: Οι Βρυξέλλες ζητούν από Ελλάδα και Κύπρο να επιταχύνουν το έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης

Διαπραγματεύσεις ΗΠΑ–Ιράν: Η εκεχειρία στο «νήμα»