Γιόρκενσεν: Πακέτο μέτρων για τον εξηλεκτρισμό της Ευρώπης – «Φύγετε από το φυσικό αέριο, μειώστε τους φόρους στο ρεύμα»

Την επιτάχυνση του εξηλεκτρισμού της ευρωπαϊκής οικονομίας ως βασική απάντηση στην ενεργειακή ανασφάλεια, τις υψηλές τιμές και τη γεωπολιτική αστάθεια προανήγγειλε από το Ελσίνκι ο Ευρωπαίος Επίτροπος Ενέργειας Νταν Γιόρκενσεν.

Ο Επίτροπος ανακοίνωσε ότι μέσα στις επόμενες εβδομάδες η Κομισιόν θα παρουσιάσει ένα ολοκληρωμένο σχέδιο εξηλεκτρισμού για μεταφορές, κτίρια και βιομηχανία, ενώ παράλληλα για το νέο «πακέτο για τα δίκτυα», εκτίμησε ότι θα υπάρξει στο Συμβούλιο Υπουργών Ενέργειας στις 26 Ιουνίου, σημείωσε ότι εξετάζεται η τράπεζα Εξηλεκτρισμού, και έρχεται πλαίσιο κανόνων με πρότυπα για την λειτουργία των data centers σε σχέση με τους πόρους που καταναλώνουν.

Ο κ. Γιόρκενσεν συνέδεσε ευθέως τη μείωση των τιμών ενέργειας με την ανάπτυξη των δικτύων και των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ), κάλεσε τα κράτη-μέλη να μειώσουν τη φορολογία στην ηλεκτρική ενέργεια και υπογράμμισε ότι η εξάρτηση από το φυσικό αέριο και το πετρέλαιο καθιστά την Ευρώπη ευάλωτη σε κρίσεις όπως αυτή που εξελίσσεται στον Περσικό Κόλπο. Παράλληλα, προανήγγειλε νέο πλαίσιο βιωσιμότητας για τα data centers, επανέλαβε τη στήριξη της ΕΕ στον κανονισμό για το μεθάνιο και άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο κοινών ευρωπαϊκών παρεμβάσεων εάν η ενεργειακή κρίση επιδεινωθεί μετά το καλοκαίρι.

«Η κρίση στον Περσικό δείχνει πόσο ευάλωτη παραμένει η Ευρώπη»

«Ζούμε πραγματικά σε ιδιαίτερα ταραχώδεις καιρούς», δήλωσε ο Νταν Γιόρκενσεν από το Ελσίνκι, επισημαίνοντας ότι η τρέχουσα κρίση στον Περσικό Κόλπο κοστίζει στην Ευρώπη επιπλέον 600 εκατ. ευρώ ημερησίως σε ενεργειακές δαπάνες.

Όπως ανέφερε, η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει βελτιώσει τη θέση της σε σχέση με το 2022, όταν η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία προκάλεσε σοβαρές αναταράξεις στις αγορές ενέργειας. Η εξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο έχει περιοριστεί σημαντικά, ενώ η συνολική κατανάλωση φυσικού αερίου στην Ευρώπη έχει μειωθεί κατά περίπου 20%.

Ωστόσο, προειδοποίησε ότι η σημερινή κρίση είναι ενδεχομένως πιο σοβαρή, καθώς έχει παγκόσμιο χαρακτήρα και επηρεάζει τόσο το πετρέλαιο όσο και το φυσικό αέριο.

«Όσο παραμένουμε εξαρτημένοι από αυτά τα καύσιμα, θα είμαστε ευάλωτοι από άποψη ασφάλειας, οικονομίας και ανταγωνιστικότητας», σημείωσε.

Ο εξηλεκτρισμός στον πυρήνα της νέας στρατηγικής

Ο Ευρωπαίος Επίτροπος έστειλε σαφές μήνυμα υπέρ της επιτάχυνσης του εξηλεκτρισμού της οικονομίας.

«Πρέπει να προχωρήσουμε όσο το δυνατόν ταχύτερα στον εξηλεκτρισμό. Πρέπει να αντικαταστήσουμε τα “μαύρα μόρια” των ορυκτών καυσίμων με “πράσινα ηλεκτρόνια”», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Σύμφωνα με τον ίδιο, η Κομισιόν θα στηρίξει αυτή τη μετάβαση μέσα από νέα νομοθεσία, ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες και συστάσεις προς τα κράτη-μέλη.

Μία από τις βασικές συστάσεις αφορά τη φορολογία της ηλεκτρικής ενέργειας. Ο κ. Γιόρκενσεν υποστήριξε ότι σε αρκετές χώρες οι φόροι στο ηλεκτρικό ρεύμα παραμένουν υψηλοί, γεγονός που λειτουργεί αποτρεπτικά για τον εξηλεκτρισμό και θα πρέπει να επανεξεταστεί.

Έρχεται το πακέτο για τα δίκτυα

Κεντρικός πυλώνας της νέας στρατηγικής αποτελεί το επικείμενο ευρωπαϊκό πακέτο για τα δίκτυα, το οποίο θα στοχεύει στη δημιουργία ενός πιο ολοκληρωμένου ενεργειακού συστήματος.

Ο Επίτροπος παρομοίασε τη σημερινή κατάσταση με ένα παζλ που συναρμολογείται χωρίς να υπάρχει η εικόνα στο κουτί που καθοδηγεί. Όπως είπε, η Ευρώπη χρειάζεται έναν ενιαίο σχεδιασμό, από την αρχή,  ώστε να αναπτύξει το πιο αποδοτικό ενεργειακό σύστημα.

Το πακέτο θα περιλαμβάνει επιτάχυνση των αδειοδοτικών διαδικασιών για δίκτυα, αιολικά και φωτοβολταϊκά έργα. Στόχος είναι ο χρόνος αδειοδότησης να μειωθεί δραστικά, από πέντε ή ακόμη και δέκα χρόνια σήμερα, σε περίπου έξι μήνες για τις περισσότερες περιπτώσεις και έως δύο χρόνια για τα πιο σύνθετα έργα.

Παράλληλα, θα ενισχύεται η αποθήκευση ενέργειας, η ευελιξία του συστήματος και η αξιοποίηση των νέων τεχνολογιών.

«Αν το ηλεκτρικό δίκτυο ήταν ένα οδικό δίκτυο, θα ήταν σαν να χρειαζόμασταν 200 δρόμους για να συνδέσουμε την Ευρώπη, να διαθέτουμε μόνο 100 και να χρησιμοποιούμε τελικά τους μισούς από αυτούς», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Διασυνδέσεις και ΑΠΕ το «κλειδί» για χαμηλότερες τιμές

Ο κ. Γιόρκενσεν συνέδεσε άμεσα την πορεία των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας με δύο παράγοντες: τη διείσδυση των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και τον βαθμό διασύνδεσης των εθνικών αγορών.

Όπως εξήγησε, οι χώρες με μεγαλύτερη συμμετοχή ΑΠΕ και ισχυρότερες διασυνδέσεις καταγράφουν χαμηλότερες τιμές ενέργειας.

«Υπάρχει πολύ σαφής αιτιώδης σχέση ανάμεσα στο πόσο διασυνδεδεμένη είναι μια χώρα και στο πόσο πληρώνει για την ενέργειά της», τόνισε.

Απαντώντας στις επιφυλάξεις που έχουν διατυπώσει χώρες όπως η Σουηδία για τις επιπτώσεις των διασυνδέσεων στις εθνικές αγορές, εξέφρασε την εκτίμηση ότι μπορεί να βρεθεί συμβιβασμός, ανοίγοντας τον δρόμο για συμφωνία στο Συμβούλιο Υπουργών Ενέργειας στις 26 Ιουνίου.

Παράλληλα, υπογράμμισε ότι οι διασυνδέσεις ενισχύουν όχι μόνο την ανταγωνιστικότητα αλλά και την ασφάλεια εφοδιασμού, μειώνοντας τον κίνδυνο διακοπών ρεύματος.

Σχέδιο εξηλεκτρισμού για μεταφορές, κτίρια και βιομηχανία και τράπεζα Εξηλεκτρισμού για χρηματοδοτήσεις

Μέσα στις επόμενες εβδομάδες η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα παρουσιάσει συγκεκριμένο στόχο και ολοκληρωμένο σχέδιο εξηλεκτρισμού.

Το σχέδιο θα καλύπτει τις μεταφορές, με περαιτέρω διείσδυση των ηλεκτρικών οχημάτων, τον κτιριακό τομέα με έμφαση στις αντλίες θερμότητας αντί των συστημάτων θέρμανσης που χρησιμοποιούν φυσικό αέριο ή πετρέλαιο, καθώς και τη βιομηχανία, όπου σημαντικό μέρος των παραγωγικών δραστηριοτήτων εξακολουθεί να βασίζεται στα ορυκτά καύσιμα.

Αναφερόμενος στην πρόταση της Eurelectric για δημιουργία «Τράπεζας Εξηλεκτρισμού», ο Επίτροπος δήλωσε ότι η ιδέα εξετάζεται, αλλά προτεραιότητα είναι να εντοπιστούν και να αρθούν τα εμπόδια που εμποδίζουν σήμερα τις επενδύσεις στον εξηλεκτρισμό.

Ανησυχία από το φθινόπωρο αν συνεχιστεί η παρούσα κατάσταση

Σχετικά με τις επιπτώσεις της κρίσης στον Περσικό Κόλπο, ο κ. Γιόρκενσεν εκτίμησε ότι δεν υφίσταται άμεσος κίνδυνος για την ασφάλεια εφοδιασμού κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού.

Ωστόσο, προειδοποίησε ότι αν η κατάσταση δεν αποκλιμακωθεί μέχρι το φθινόπωρο, οι προοπτικές θα γίνουν πιο δύσκολες για την ευρωπαϊκή αγορά ενέργειας.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ήδη δημιουργήσει ειδικό παρατηρητήριο για τα καύσιμα αεροπορίας, ενώ έχουν ξεκινήσει προετοιμασίες για πιθανές κοινές ευρωπαϊκές παρεμβάσεις σε περίπτωση που ανακύψουν σοβαρά προβλήματα εφοδιασμού.

Νέο πλαίσιο βιωσιμότητας για τα data centers

Ο Ευρωπαίος Επίτροπος αποκάλυψε επίσης ότι η Κομισιόν επεξεργάζεται νέο κανονιστικό πλαίσιο για την ανάπτυξη των data centers στην Ευρώπη.

Οι νέοι κανόνες θα καθορίζουν πρότυπα ενεργειακής απόδοσης και βιωσιμότητας, καλύπτοντας όχι μόνο την κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας αλλά και τη χρήση νερού.

Στόχος είναι να αποφευχθούν κοινωνικές αντιδράσεις απέναντι στα κέντρα δεδομένων, οι οποίες θα μπορούσαν να επιβραδύνουν την ψηφιακή ανάπτυξη της Ευρώπης.

Το πλαίσιο θα είναι υποχρεωτικό και έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η κατανάλωση ενέργειας των data centers στην Ευρώπη αναμένεται να διπλασιαστεί μέσα στην επόμενη πενταετία έως δεκαετία.

Αμετακίνητη η ΕΕ στον κανονισμό για το μεθάνιο

Τέλος, ο κ. Γιόρκενσεν ξεκαθάρισε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν πρόκειται να μειώσει τις φιλοδοξίες της ως προς την εφαρμογή του κανονισμού για τις εκπομπές μεθανίου.

Παρά τις πιέσεις που δέχεται από ορισμένα κράτη-μέλη και διεθνείς προμηθευτές, συμπεριλαμβανομένων των Ηνωμένων Πολιτειών, η ευρωπαϊκή νομοθεσία θα εφαρμοστεί κανονικά.

Όπως σημείωσε, η Κομισιόν είναι διατεθειμένη να συνεργαστεί με τις χώρες και τις εταιρείες που αντιμετωπίζουν πρακτικές δυσκολίες συμμόρφωσης, χωρίς όμως να υπονομεύσει τους περιβαλλοντικούς στόχους της ΕΕ.

Ο ίδιος χαρακτήρισε το πακέτο εξηλεκτρισμού ως μία από τις σημαντικότερες πρωτοβουλίες της τρέχουσας ευρωπαϊκής θητείας, καθώς συνδέεται άμεσα με τη μείωση των τιμών ενέργειας, την απανθρακοποίηση της οικονομίας και την ενίσχυση της ενεργειακής ανεξαρτησίας της Ευρώπης.

Διαβάστε επίσης

Γιώργος Στάσσης: Από την ενέργεια εξαρτάται η θέση της Ευρώπης στην Τεχνητή Νοημοσύνη

Eurelectric: Το ενεργειακό κόστος και τα ελλιπή δίκτυα φρενάρουν τον εξηλεκτρισμό της βιομηχανίας

Πράσινα τιμολόγια Ιουνίου: Στα ίδια επίπεδα με το Μάιο – Φθηνότερη η ΔΕΗ