Επιβιβαστείτε – Το λεωφορείο της Μαρίνας Αμπράμοβιτς στο φόρουμ του Νταβός

Οι συμμετέχοντες υποχρεούνται να κλειδώσουν τα κινητά τους τηλέφωνα, τους υπολογιστές και τα ρολόγια τους. Απαραίτητη προϋπόθεση, γιατί πρέπει να περάσουν μέσα από μία διαδικασία ψηφιακής αποτοξίνωσης. Στη συνέχεια θα τους δοθούν ακουστικά ακύρωσης θορύβου και αμέσως μετά θα λάβουν τη θέση τους σ’ ένα λεωφορείο με κλειστά παράθυρα, χωρίς καμία εικόνα από το περιβάλλον. Αλλά το ερώτημα είναι, θα δεχθούν κάποιοι ή έστω κάποιος από τους ηγέτες που παίρνουν μέρος στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ του Νταβός να πάρει μέρος σ΄αυτήν την εμπειρία; Γιατί εκεί παρουσιάζεται η συγκεκριμένη δράση.

Κανείς δεν μπορεί να φανταστεί φυσικά τον Ντόναλντ Τραμπ αλλά η Μαρίνα Αμπράμοβιτς, διάσημη εικαστικός και πρωτοπόρος της περφόρμανς, εμπνευστής του συγκεκριμένου έργου που ονομάζεται απλώς «Το λεωφορείο» (THE BUS) το συνιστά ιδιαίτερα. «Οι παγκόσμιοι ηγέτες, που έρχονται στον WEF είναι εξαιρετικά απασχολημένοι και βαθιά βυθισμένοι στον δικό τους κόσμο», όπως λέει. «Γι’ αυτό το χρειάζονται περισσότερο. Μπορεί η σιωπή να τους βοηθήσει να ενωθούν, να θυμηθούν ή να βρουν κοινό έδαφος μεταξύ τους. Μια τέτοια ενότητα είναι επειγόντως απαραίτητη στον κόσμο αυτή τη στιγμή, και αυτήν προσφέρουμε».

Εν μέρει κινητή γλυπτική και εν μέρει κάψουλα διαλογισμού, όπως το χαρακτηρίζει η δημιουργός του το «THE BUS» καλεί τους ανθρώπους να σταματήσουν για λίγο, να επιβραδύνουν και να ξεκινήσουν ένα εσωτερικό ταξίδι περισυλλογής και μεταμόρφωσης. Για την ίδια είναι μια πρόκληση στην πρόκληση καλώντας τους συμμετέχοντες στο φόρουμ να απομακρυνθούν από το προκαθορισμένο πρόγραμμα και τις απαιτήσεις της σύγχρονης ζωής και να αφεθούν.

Ένα εσωτερικό ταξίδι-εμπειρία

«Δυστυχώς, η τεχνολογία κυβερνά τη ζωή μας», λέει η Αμπράμοβιτς. «Ζούμε κάτω από συνεχή πίεση για να αποδώσουμε περισσότερο, όλο και πιο γρήγορα. Κι αν δεν ακολουθήσουμε αυτό το μοτίβο, σύντομα θα μείνουμε απ΄ έξω. Τουλάχιστον αυτό είναι, που οδηγούμαστε να πιστεύουμε. Χρειάζεται επομένως γενναιότητα για να αμφισβητηθεί αυτή η νοοτροπία. Έτσι, με αυτή την έννοια, νομίζω ότι μπορούμε να ορίσουμε την πράξη της επιβράδυνσης και της μη συμμετοχής σε αυτόν τον ξέφρενο ρυθμό ως πράξη αντίστασης, πολύ αναγκαία στον σημερινό κόσμο».

Κατόπιν αυτών η βασική ιδέα της δράσης είναι προσκληθούν άνθρωποι σε ένα εσωτερικό ταξίδι για ένα ορισμένο χρονικό διάστημα, 15 – 20 λεπτών, που θα τους επιτρέψει να επικεντρωθούν στην παρούσα στιγμή, στο εδώ και τώρα. «Θέλουμε να τους δώσουμε μία στιγμή που θα είναι εντελώς παρόντες, μια απόδραση από τα πολυάσχολα προγράμματά τους», λέει η Αμπράμοβιτς.

Για τον σκοπό αυτό το «BUS», ένα πρώην σχολικό λεωφορείο που μεταμορφώθηκε σε κινητό εκθεσιακό χώρο με ρόδες είναι τοποθετημένο έξω από το συνεδριακό κέντρο ώστε οι συμμετέχοντες στο φόρουμ να μπορούν να λάβουν μέρος κλείνοντας μια χρονοθυρίδα. Κάθε φορά δώδεκα άτομα μόνο, θα βιώνουν ταυτόχρονα τη δράση μέσα από συγκεκριμένες ασκήσεις. Περί τίνος ακριβώς όμως, πρόκειται;

Η ίδια αρνείται να μπει σε λεπτομέρειες, στην ομιλία της όμως, στο πλαίσιο του επίσημου προγράμματος του WEF θα εξηγήσει την Μέθοδο Αμπράμοβιτς και θα καλέσει το κοινό σε συμμετοχή. «Θέλω να με εμπιστευτείτε και να κάνετε αυτό το ταξίδι των λίγων λεπτών χωρίς να πρέπει να γνωρίζετε το κάθε βήμα εκ των προτέρων», όπως λέει. «Δεν θα εξηγήσω λεπτομερώς την εμπειρία, καθώς αυτό θα αφαιρέσει κάθε έκπληξη που θα βιώσετε στο «The BUS». Δεν είναι κάτι που μπορείτε να συγκρίνετε με ένα συνέδριο όπου παρευρίσκεστε με ακριβή ρόλο όσον αφορά τη συμμετοχή σας. Αυτό δεν είναι συνέδριο. Αυτό δεν είναι δουλειά. Είναι ένα εντελώς διαφορετικό ταξίδι στον εαυτό σας για να μάθετε να επιβραδύνετε».

Όπως παραδέχεται ωστόσο, δεν μπορεί να ξέρει εκ προοιμίου τις αντιδράσεις των συμμετεχόντων. «Τους δίνω την ευκαιρία να ξεκινήσουν ένα ταξίδι, αλλά δεν μπορώ να προβλέψω τις αντιδράσεις ή τα συναισθήματά τους. Αυτό είναι ένα ταξίδι που πρέπει να κάνουν μόνοι τους, με τον εαυτό τους».

Ο πολιτισμός στο φόρουμ

Είναι η πρώτη φορά που η Μαρίνα Αμπράμοβιτς εμφανίζεται στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ του Νταβός, το οποίο πέρα από την διεθνή πολιτική και τις επιχειρηματικές – οικονομικές υποθέσεις περιλαμβάνει επίσης τέχνες και γενικότερα πολιτισμό. Επικεφαλής αυτού του τμήματος του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ ο Γιόζεφ Φάουλερ καταθέτει, ότι ο πολιτισμός διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στους γενικότερους σκοπούς του, καθώς συμβάλλει στη διασφάλιση ότι «η πρόοδος δεν ορίζεται αποκλειστικά από τις οικονομικές μετρήσεις ή τις τεχνολογικές εξελίξεις αλλά και από την ικανότητά μας να παραμείνουμε άνθρωποι, συνδεδεμένοι και στοχαστικοί καθώς ζούμε σε έναν όλο και πιο περίπλοκο κόσμο».

Στο πλαίσιο αυτό η ιδέα του «BUS» γεννήθηκε ως μέρος της δουλειάς του Ινστιτούτου της Αμπράμοβιτς (MAI), η οποία θέλησε να επεκτείνει έτσι τη Μέθοδό της σε ένα ευρύτερο κοινό, που δεν περιορίζεται μόνο στον κόσμο της τέχνης. Το «Λεωφορείο» το καθιστά αυτό δυνατό καθώς μπορεί να ταξιδέψει σε διαφορετικά μέρη ενώ συνδέεται και με την ζωή της καλλιτέχνιδας, η οποία είχε ζήσει με τον, για μεγάλο διάστημα σύντροφό της, τον δυτικογερμανό καλλιτέχνη Ουλάι (1943-2020) σε ένα μικρό λεωφορείο επί πέντε χρόνια.

Η τέχνη ως αντίδοτο

Σημαντική όμως, είναι η συνεργασία της με την επιμελήτρια του έργου Μιρτζάμ Βαραντίνις, με την οποία είχαν συναντηθεί πριν δύο χρόνια και στην αναδρομική έκθεση της Αμπράμοβιτς στο Μουσείο Τέχνης της Ζυρίχης. «Και οι δύο ενδιαφερόμαστε για τη δύναμη της τέχνης πέρα από τα τείχη ενός μουσείου», όπως λέει η Βαρνατίνις, που επισημαίνει τους κοινούς προβληματισμούς τους για το ρόλο της τέχνης στον σημερινό κόσμο αλλά και το κοινό τους πάθος για τις μορφές, που ωθούν τα σύνορα του τρόπου με τον οποίο βιώνουμε την τέχνη.

«Σε έναν κόσμο που χαρακτηρίζεται από συνεχή συνδεσιμότητα και ψηφιακή ταχύτητα, το «THE BUS» προσφέρει το αντίδοτο», λέει η Βαραντίνις «φέρνοντας ανθρώπους από διαφορετικά υπόβαθρα πιο κοντά, κάτι απαραίτητο στους σημερινούς συγκρουσιακούς καιρούς, όταν οι διχασμοί στην κοινωνία γίνονται ολοένα και πιο εμφανείς».
Στις αρχές του καλοκαιριού έτσι, το «BUS» θα βρίσκεται στη Ζυρίχη σε μια συνεργασία με το εκεί Πανεπιστήμιο και με περιεχόμενο σχεδιασμένο ειδικά από την Αμπράμοβιτς ώστε να απευθύνεται σε εφήβους και νεαρούς ενήλικες, Αλλά το μακροπρόθεσμο σχέδιο είναι η περιοδεία του σε διάφορες χώρες της Ευρώπης και σε διαφορετικούς ανθρώπους.« Θα δημιουργήσω μια μοναδική συνάντηση για κάθε τοποθεσία, με κοινό θέμα να ενώσουμε τους ανθρώπους και να τους προσκαλέσουμε σε προβληματισμόγια τον κόσμο με στόχο να επανασυνδεθούν με την παρούσα στιγμή», σημειώνει η Μιρτζάμ Βαραντίνις.

Όσον αφορά την ίδια την Αμπράμοβιτς συμμετέχει με την έκθεση «Transforming Energy», την άνοιξη στην επερχόμενη Μπιενάλε της Βενετίας και το φθινόπωρο παρουσιάζει άλλη έκθεση στη Ρώμη. Ταυτόχρονα περιοδεύει με το νέο της έργο, το «Balkan Erotic Epic» σε όλο τον κόσμο (Μπαρτσελόνα, Βερολίνο, Νέα Υόρκη) και ετοιμάζεται για την Μπιενάλε Kochi-Muziris στην Ινδία με τη βιντεοσκοπημένη δουλειά της «Waterfall».

Διαβάστε επίσης:

Τι είναι αυτό που το λένε αγάπη… Ζευγάρια στη ζωή και στην τέχνη

Τατόι: Λύνοντας τους γρίφους – Χιλιάδες αντικείμενα έτοιμα για έκθεση

Μουσική και Τεχνητή Νοημοσύνη – Μια ιδιότυπη συνομιλία του Γιώργου Δρίβα