Με τον τρόπο των Ελλήνων – Μια έκθεση φόρος τιμής στη σχέση αρχαίας Ελλάδας και Ρώμης

«Graecia capta ferum victorem cepit et artis intulit agresti Latio», δηλαδή «Η κατακτημένη Ελλάδα κατέκτησε τον απολίτιστο κατακτητή της και έφερε τις τέχνες στο αγροίκο Λάτιο»,  έγραφε τον 1^ο π.Χ. αιώνα ο ρωμαίος ποιητής Οράτιος απολαμβάνοντας στην εποχή του όλα τα καλά, που είχε προσποριστεί η Ρώμη από την επέκτασή της στον ελλαδικό χώρο και την επιρροή της από τον ελληνικό πολιτισμό.

Περιγράφοντας τη γοητεία, που είχαν ασκήσει στους συμπατριώτες του η τέχνη, η λογοτεχνία, η φιλοσοφία και η παιδεία των Ελλήνων γνώριζε πλέον άριστα το ρόλο, που είχαν  διαδραματίσει στη ρωμαϊκή κοινωνία και την έμπνευση, που είχαν δώσει στους δημιουργούς ώστε να παράγουν το δικό τους έργο με αποτέλεσμα την άνθιση του ελληνορωμαϊκού πολιτισμού. Ουσιαστικά  δηλαδή, θέτοντας τη βάση του δυτικού πολιτισμού σε παγκόσμια κλίμακα. Η ρήση του Οράτιου, διάσημη ανά τους αιώνες θα επιβεβαίωνε τη σημασία αυτής της ιστορικής σχέσης,  που αναδεικνύεται σήμερα και μέσα από την έκθεση «Έμπνευση: Αρχαία Ελληνική Τέχνη στην Ιταλία», που εγκαινιάζεται στις 17 Ιουνίου στο Μουσείο Ακρόπολης.

Μια εντυπωσιακή διοργάνωση με στόχο την παρουσίαση της πρόσληψης και ερμηνείας της αρχαίας ελληνικής τέχνης από τους Ρωμαίους, διαχρονικά και έως τον 20ό αιώνα μέσα από 38 αριστουργήματα, έργα μοναδικά,  που δεν εξάγονται από την Ιταλία.  Στα 22 τον αριθμό ανέρχονται εξάλλου,  τα ιταλικά μουσεία που στέλνουν έργα τους στην Αθήνα αναδεικνύοντας την καταλυτική επιρροή, που άσκησε ο ελληνικός πολιτισμός στους λαούς της Ιταλικής Χερσονήσου, Ετρούσκους, Λατίνους και άλλους,  και  βεβαίως στους λαούς της Σικελίας και της Κάτω Ιταλίας, όπου υπήρξαν σημαντικές ελληνικές εγκαταστάσεις και αποικίες.

Μάρτυρες ιστορίας

Γλυπτά από μάρμαρο και χαλκό, αρχιτεκτονικά μέλη και αγγεία, όπως και έργα νεότερης τέχνης  έχουν επιλεγεί από τον γενικό διευθυντή του Μουσείου Ακρόπολης Νίκο Σταμπολίδη για την έκθεση,  όχι ως αυτόνομα αισθητικά τεκμήρια αλλά ως υλικές μαρτυρίες ιστορικών μετακινήσεων, πολιτισμικών ανταλλαγών και σχέσεων στον μεσογειακό χώρο. Μια συνεργασία Ιταλίας και Ελλάδας, η οποία συμπίπτει με την 17^η επέτειο φέτος, της έναρξης λειτουργίας του μουσείου.

Σε επτά θεματικές ενότητες οργανώνεται η έκθεση, με την πρώτη από αυτές «Πριν από τη Ρώμη: Έλληνες έμποροι και Ετρουσκο-ιταλοί αριστοκράτες» να αναφέρεται στις απαρχές της σχέσης του ελληνικού κόσμου με την Ιταλία, όταν γίνονταν οι πρώτοι αποικισμοί και παράλληλα αναπτύσσονταν τα εμπορικά δίκτυα. Περίοδο, που οτιδήποτε ελληνικό αναγόταν σε σύμβολο κύρους και διάκρισης.

Στους «Καλλιτέχνες στη Μεγάλη Ελλάδα» που ακολουθεί, η παρουσίαση εντοπίζεται στην υποχρεωτική μετακίνηση έργων στην Ιταλία μέσω υφαρπαγής. Στη  «Θάλασσα ως αρχείο» παρουσιάζονται τα ναυάγια και τα ευρήματά τους, που αποδεικνύουν τη διακίνηση των ελληνικών έργων προς την Ιταλία. Ενώ «Η Ελλάδα των Ρωμαίων» αναδεικνύει την πρόσληψη των ελληνικών έργων από την ρωμαϊκή κοινωνία με νέα σημασία και νέα λειτουργία.

Οι ελληνικές αξίες

Η ένταξη της ελληνικής τέχνης στους ιδιωτικούς χώρους της ρωμαϊκής αριστοκρατίας, στις πολυτελείς επαύλεις τους δηλαδή, όπου τα έργα γίνονταν αντικείμενο κοινωνικής προβολής αλλά και μέρος της καθημερινότητας των ιδιοκτητών τους παρουσιάζεται στην ενότητα «Ζώντας με τον τρόπο των Ελλήνων». Όταν οι Ρωμαίοι έχουν υιοθετήσει πλέον τις ελληνικές αξίες που σχετίζονται με την καλλιέργεια και την παιδεία.

Οι «Αριστοκρατικές συλλογές αρχαιοτήτων στη σύγχρονη εποχή» είναι η επόμενη ενότητα μέσα από την οποία αποδεικνύεται πώς τα ρωμαϊκά αντίγραφα δεν ήταν απλές μιμήσεις  αλλά τρόπος διάδοσης, προσαρμογής και σταθεροποίησης μιας κοινής αισθητικής γλώσσας, που κατέστησε έτσι, την ελληνική τέχνη λειτουργικό μέρος της ρωμαϊκής ζωής. Και τέλος τα «Ιταλικά βλέμματα: Κανόβα, Σαβίνιο, Ντε Κίρικο» προσφέρουν μια ματιά στη νεότερη και τη σύγχρονη εποχή δείχνοντας, ότι η σχέση της Ιταλίας με την αρχαία ελληνική τέχνη συνεχίζεται διαχρονικά μέσα από το έργο σπουδαίων ιταλών καλλιτεχνών.

Πλούσιο εξάλλου, και το εποπτικό υλικό από χάρτες, κατόψεις και αναπαραστάσεις, στοχεύοντας στην ανάδειξη των συνθηκών κάτω από τις οποίες έργα τέχνης δημιουργήθηκαν, διακινήθηκαν αλλά και επαναχρησιμοποιήθηκαν μέσα στο χρόνο.

Η είσοδος στην έκθεση θα είναι ελεύθερη για το κοινό ενώ η διάρκειά της έχει ορισθεί ως τις αρχές Σεπτεμβρίου. Την Παρασκευή 12 Ιουνίου εξάλλου, το Μουσείο Ακρόπολης θα φιλοξενήσει στο προαύλιό του (ώρα 9 μ.μ.) την  Εθνική Συμφωνική Ορχήστρα της ΕΡΤ για μια συναυλία υπό τη διεύθυνση του Ισπανού συνθέτη και μαέστρου Όσκαρ Ναβάρο, με είσοδο επίσης ελεύθερη.

Διαβάστε επίσης:

Μαρίνα Καρέλλα: Ένα σύμπαν μαγικού ρεαλισμού στην τέχνη της

Αφροδίτη Λίτη: Η κολυμβήτρια και το δελφίνι σε μια γλυπτική εμπειρία «ανάδυσης»

Αρχαία Ελλάδα: Τα μαλλιά δεν ήταν ποτέ μια επιπόλαιη υπόθεση