Κάποιες φορές η ευγένεια λειτουργεί ως πράξη αντίστασης. Ο Νικήτας Κακλαμάνης παρέδωσε μάθημα πολιτισμού σχολιάζοντας ένα απρεπές επεισόδιο που έλαβε χώρα μέσα στο Κοινοβούλιο. Ένας βουλευτής αποκάλεσε άνδρα συνάδελφο «κακιά» και το επίπεδο έπεσε κάτω από το πάτωμα.

Η πρώτη αντίδραση ενός κανονικού ανθρώπου θα ήταν να απαντήσει στα «γαλλικά», αρχίζοντας με ένα απλό και περιεκτικό «Ta gueule». Ο πρόεδρος της Βουλής δεν παρασύρθηκε, παρά έβαλε τα πράγματα στη σωστή τους διάσταση. Είπε: «Οφείλουμε να στεκόμαστε στο ύψος του βήματος, να προστατεύουμε τον κοινοβουλευτικό πολιτισμό και να αντιστεκόμαστε στην κακία, στην κακιά στιγμή του εαυτού μας».

Φράση διατυπωμένη με νηφαλιότητα σε έναν χώρο που έχει πάψει να θυμίζει κοινοβούλιο και παραπέμπει σε τηλεοπτικό πάνελ με φωνές, διακοπές και ύβρεις. Ο Κακλαμάνης επέλεξε να χαμηλώσει τους τόνους, να υπενθυμίσει ότι η ευπρέπεια δεν είναι αδυναμία αλλά συστατικό της δημοκρατίας.

Η υπενθύμιση αυτή, ότι κάθε βουλευτής πρέπει να παλεύει ενάντια στην «κακιά στιγμή» του, εμπεριέχει μια παιδευτική διάσταση. Όλοι μπορούν να υπερβούν τα όρια, όχι επειδή είναι «κακιές» αλλά επειδή παρασύρονται από την ένταση. Ο Κακλαμάνης, άνθρωπος που έχει δει πολλές εκδοχές της πολιτικής, επέλεξε την ευγένεια ως στάση. Προσπέρασε τα υπονοούμενα, ξεκόβοντας κάθε διάθεση για αστειάκια σχετικά με το γένος, τον προσανατολισμό και οτιδήποτε άλλο θα μπορούσε να αφορά κάτι προσωπικό.

Θα μπορούσε να ρίξει το γάντι και να καλέσει σε μονομαχία. Ευτυχώς αντέδρασε ως ιππότης του 21ου αιώνα και όχι ως επηρμένο αντράκι του Μεσαίωνα. Η δήλωσή του είναι δήλωση συμπερίληψης που καλύπτει κάθε άτομο που έχει βιώσει λεκτική βία μέσα στην αίθουσα της Ολομέλειας, κάθε άτομο που το αποκάλεσαν «καλτσοδέτα» ή το ειρωνεύτηκαν για τις επιλογές του.

Υπάρχει όμως και μια άλλη παράμετρος. Όσο κι αν η δήλωση του Προέδρου της Βουλής τιμά τον θεσμικό ρόλο του, μια δήλωση δεν αρκεί. Κανονικά έπρεπε το ζήτημα να διευθετηθεί επί τόπου, όταν έγινε επίτηδες «χρήση λάθος φύλου». Έπρεπε να δοθεί εντολή, να μπει ο φρούραρχος και να πετάξει έξω τον αναιδή. Όταν ένας βουλευτής προσβάλλει, διακόπτει, επιτίθεται λεκτικά, η ευθύνη του Προέδρου δεν είναι να νουθετεί αλλά να επιβάλλει την τάξη.

Στη συγκεκριμένη συνεδρίαση προέδρευε η Όλγα Γεροβασίλη χωρίς να προεδρεύει. Έπαιξε ρόλο θεατή στη χυδαιότητα. Η Βουλή όμως δεν είναι ούτε καφενείο ούτε θέατρο για επιτρέπονται τέτοια σχόλια. Η νηφαλιότητα του Κακλαμάνη ήρθε με μια μέρα καθυστέρηση, δίχως κυρώσεις γι΄ αυτό και είναι πολύ πιθανό να δούμε μια επανάληψη του συμβάντος. Αργά ή γρήγορα.

Διαβάστε επίσης 

Οι αιώνιοι και η Σοφία Ζαχαράκη

Τζάμπα μάγκες, τζάμπα βία

Τα μπερδέματα στον Άγνωστο Στρατιώτη