Ήρθαν περισσότεροι φέτος, η χώρα γέμισε τουρίστες αλλά πάντα υπάρχει περιθώριο για λίγη γκρίνια.

Οι ξενοδόχοι, οι εστιάτορες, οι ντόπιοι και οι επισκέπτες πάντα μπορούν να βρουν την αρνητική πλευρά. Οι μεν παραπονιούνται ότι ο τζίρος δεν φτάνει τα περυσινά επίπεδα, οι δε ότι πληρώνουν πολλά για μια χωριάτικη σαλάτα. Και κάπου ανάμεσα στους αριθμούς και τις εμπειρίες, αναγνωρίζουμε μια παλιά ελληνική αλήθεια: ο τουρισμός μάς ενθουσιάζει όταν μας συμφέρει και μας ενοχλεί όταν ξεφεύγει από τις προσδοκίες μας.

Οι αφίξεις πράγματι αυξήθηκαν: τα αεροπλάνα έρχονται γεμάτα, οι πτήσεις είναι πυκνές. Εντούτοις οι ξενοδόχοι λένε πως η πληρότητα είναι μειωμένη. Η αύξηση των αφίξεων διοχετεύεται στα καταλύματα βραχυχρόνιας μίσθωσης. Χαράς ευαγγέλια για τους ιδιοκτήτες διαμερισμάτων που ενοικιάζουν μέσα από πλατφόρμες τύπου Airbnb. Η αγορά αναδιατάσσεται. Το χρήμα δεν χάθηκε, απλώς έφυγε από τα χέρια ορισμένων και πέρασε στα χέρια άλλων.

Οι τουρίστες, από την πλευρά τους, ακόμα και όταν βρίσκουν φτηνό κατάλυμα, διαμαρτύρονται για τις τιμές της εστίασης. Η τιμή μιας χωριάτικης σαλάτας στην Πάρο απασχόλησε το πανελλήνιο, όπως και η αντίθετη άποψη ότι πέντε νοματαίοι μοιράζονται ένα πιάτο. Και πάλι, η αλήθεια βρίσκεται κάπου στη μέση. Ο πελάτης έχει κάθε δικαίωμα να αναζητά την καλύτερη τιμή, ενώ ο επιχειρηματίας καθορίζει τιμές με βάση την ελεύθερη αγορά, δηλαδή όσο θέλει. Έτσι, η δημόσια συζήτηση αναλύει πόσο οι ξένοι είναι τσιγκούνηδες και πόσο οι Έλληνες εκμεταλλεύονται την περίσταση.

Ύστερα είναι τα νησιά που ζητούν περισσότερους τουρίστες, χωρίς να έχουν εξασφαλίσει τις βασικές υποδομές. Στην Τήνο οι διακοπές ρεύματος είναι τόσο συχνές φέτος, ώστε αρκετοί επισκέπτες σκέφτονται να αποχωρήσουν νωρίτερα. Εκείνοι που θέλουν την ησυχία τους ελπίζουν ότι αυτό θα λειτουργήσει αποτρεπτικά για το μέλλον και οι επισκέπτες θα μειωθούν. Λιγότερος κόσμος, λιγότερη πίεση. Το παράδοξο είναι προφανές: πολλοί ζητούν την τουριστική ανάπτυξη αλλά λίγοι επενδύουν στις συνθήκες που τη στηρίζουν. Αν τα νησιά δεν αντέχουν τον τουρισμό, το πρόβλημα δεν είναι ο τουρισμός αλλά ο ανύπαρκτος σχεδιασμός.

Μπροστά σε όλα αυτά, η διαπίστωση είναι απλή: κανείς δεν μπορεί να μείνει απόλυτα ευχαριστημένος. Κάθε πλευρά εστιάζει στη δική της εμπειρία. Ο ξενοδόχος με άδεια δωμάτια βλέπει αποτυχία, εκείνος που νοικιάζει το σπίτι στο χωριό βλέπει επιτυχία. Ο εστιάτορας βλέπει πελάτες που του «τρώνε τη θέα» χωρίς να ξοδεύουν, ενώ ο τουρίστας βλέπει έναν πανάκριβο προορισμό. Κάποιοι ιδιοκτήτες κατοικιών βλέπουν τα πάντα σαν φασαρία, οι τουρίστες βλέπουν γαλανά νερά και προχειρότητα.

Στη χώρα των αντιφάσεων θέλουμε να είμαστε παγκόσμιος προορισμός, με τιμές ταβέρνας του ’80. Θέλουμε χιλιάδες επισκέπτες, χωρίς να βελτιωθούν οι υποδομές για νερό, ρεύμα, διαχείριση σκουπιδιών. Θέλουμε να δουλεύει ο τουρισμός για όλους χωρίς να αλλάξει τίποτα. Ίσως το φετινό καλοκαίρι να μας υπενθυμίσει το αυτονόητο: η τουριστική ανάπτυξη δεν είναι ποτέ ουδέτερη. Κάποιοι θα κερδίσουν, κάποιοι θα χάσουν και σχεδόν όλοι θα παραπονεθούν.

Διαβάστε επίσης

Τι να το κάνουν το κράτος, όταν θα έχουν όλοι πεθάνει