Το Διδασκαλείο του Μεγάλου Αλεξάνδρου – Εδώ που έμαθε πώς θα κατακτήσει τον κόσμο

Ένα τεράστιο οικοδομικό συγκρότημα στη Μίεζα της Ημαθίας, που χρονολογείται στα μέσα του 4ου π.Χ. αιώνα είναι το Γυμνάσιο, όπου ο Αλέξανδρος μαζί με τους συνομηλίκους του, γιους των ισχυρότερων οικογενειών του μακεδονικού βασιλείου άσκησε πνεύμα και σώμα, ώστε να αναπτύξει τις ηγετικές και στρατιωτικές ικανότητές του.

Αυτές που λίγα μόλις χρόνια αργότερα θα τον οδηγούσαν, ως επικεφαλής ενός αξιόμαχου στρατιωτικού σώματος στα βάθη της Ασίας και στη δημιουργία μιας από τις μεγαλύτερες αυτοκρατορίες στον κόσμο, αλλάζοντας παράλληλα την Ιστορία με την διάδοση του ελληνικού πολιτισμού.

Αυτό το Βασιλικό Γυμνάσιο κοντά στη σημερινή Νάουσα φέρνει στο φως η ανασκαφή της αρχαιολόγου δρος Αγγελικής Κοτταρίδη, που συνεχίστηκε φέτος για τρίτη χρονιά, επικεντρωμένη στην ανατολική πλευρά του ενιαίου συγκροτήματος που αποτελείται από την παλαίστρα και το «Διδασκαλείο», όπου αναγνωρίστηκαν οι αίθουσες μαθημάτων με τα λίθινα θρανία. Μια περιοχή σημαντική για την κατανόηση της μορφής και των λειτουργιών του Γυμνασίου.

Σπουδαία όμως, είναι η αποκάλυψη ενός μεγάλου τριμερούς συγκροτήματος, έκτασης άνω των 160 τ.μ. στο «Διδασκαλείο», με κεντρικό προθάλαμο και δύο ανδρώνες – δηλαδή τις αίθουσες συμποσίων-, στοιχεία που τονίζουν την μνημειακότητα και την αρχιτεκτονική του, την εξαιρετική σημασία του και τον καθοριστικό του ρόλο στην εκπαίδευση και προετοιμασία των νεαρών Μακεδόνων.

Τα σημαντικά ευρήματα

Κάθε ανδρώνας σ΄αυτό το συγκρότημα διέθετε δέκα ανάκλιντρα, επιτρέποντας τη φιλοξενία τουλάχιστον 20 συνδαιτημόνων. Ενώ αξιοσημείωτη είναι η ποιότητα και η τεχνική των δαπέδων, που παρουσιάζουν εντυπωσιακές ομοιότητες με εκείνες του ανακτόρου των Αιγών.

Στην περιοχή της παλαίστρας εξάλλου, αποκαλύφθηκαν τμήματα ιωνικής ζωφόρου, ένας ιωνικός αμφιπεσσοκίονας, καθώς και κιονόκρανο, ενώ ιδιαίτερα σπάνιο και σημαντικό είναι το τμήμα ενός γωνιακού δωρικού επιστυλίου από περιστύλιο, το οποίο και αναμένεται να συμβάλει στην ακριβέστερη αποκατάσταση της αρχιτεκτονικής της παλαίστρας.

Σε έκταση περίπου 30 στρεμμάτων αναπτύσσεται η αρχαιολογική έρευνα έχοντας αποκαλύψει ως τώρα, τμήματα της παλαίστρας, του σταδίου, στοές, αίθουσες διδασκαλίας και υδροδοτικά έργα. Εντυπωσιακό όμως επίσης, είναι το «ξυστό» – μία στεγασμένη στοά μήκους περίπου 200 μέτρων- , ενώ έχουν βρεθεί, μεταξύ άλλων, τέσσερις γραφίδες, κεραμική, νομίσματα και αρχιτεκτονικά μέλη.

Σε γενικές γραμμές έτσι, παρά τη συστηματική αποδόμηση των οικοδομημάτων από τους Ρωμαίους μετά τη δεύτερη μάχη της Πύδνας, το 148 μ.Χ. έχουν διασωθεί σημαντικά αρχιτεκτονικά κατάλοιπα, τοίχοι με εξαιρετικής ποιότητας κονιάματα και αρχαία δάπεδα, που διατηρούνται κάτω από στρώματα καταστροφής και εκτεταμένης πυρκαγιάς.

Σχολή για αρίστους

Ένας συνδυασμός αρχαίου κολεγίου και στρατιωτικής ακαδημίας, όπως θα ερμηνευόταν σήμερα, ήταν αυτό το Γυμνάσιο, το οποίο πιστεύεται ότι δημιούργησε ο Φίλιππος και έπαιξε σπουδαίο ρόλο στην διαμόρφωση της προσωπικότητας και της ηγετικής φυσιογνωμίας του Αλέξανδρου. Επρόκειτο άλλωστε για τη Σχολή όπου επί τρία χρόνια ο διάδοχός του θα μυούνταν από τον Αριστοτέλη στα γράμματα, στις επιστήμες, στην πολιτική, στην ηθική και την φιλοσοφία, ακόμη και στην «μεταφυσική».

«Έχοντας ενστερνισθεί τα πλατωνικά κελεύσματα και πιστεύοντας, ότι η άριστη παιδεία είναι η μόνη εγγύηση για βέλτιστη διακυβέρνηση, ο Φίλιππος γίνεται μέγας χορηγός και ευεργέτης και εγκαινιάζοντας το μοντέλο που θα ακολουθήσουν οι ελληνιστικοί ηγεμόνες, καλεί τον διαπρεπέστερο φιλόσοφο και επιστήμονα της εποχής, τον Αριστοτέλη, να αναλάβει την διεύθυνση του Γυμνασίου του, δημιουργώντας έτσι το απόλυτο πρότυπο για την εκπαίδευση του ηγεμόνα και των αρίστων», όπως έχει πει η κυρία Κοτταρίδη.

Γόνοι των αριστοκρατικών οικογενειών του βασιλείου, 80 έως 100 το πολύ, ήταν αυτοί οι νέοι, που θα περνούσαν την εφηβεία τους σ΄αυτή τη σχολή και θα λάμβαναν εντατική εκπαίδευση ώστε να καταστούν ικανοί για να οδηγήσουν τους άνδρες στην μάχη και στη νίκη, να στελεχώσουν το στράτευμα και αργότερα τις πόλεις που θα εξουσίαζε ο Αλέξανδρος.

«Για τον Αλέξανδρο και τους εταίρους του, η Μίεζα ήταν ο τόπος μύησης και προετοιμασίας για την ηγεσία», όπως σημειώνει η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, που πραγματοποίησε αυτοψία στο Γυμνάσιο για την εξέλιξη της ανασκαφής. «Η αποκάλυψη, η ταύτιση και η ανάδειξη του Βασιλικού Γυμνασίου ξεπερνά τα όρια της Ημαθίας και της πατρίδας μας. Αφορά την Οικουμένη», προσθέτει, βεβαιώνοντας τη συνέχιση και ολοκλήρωση του αρχαιολογικού έργου.

Διαβάστε επίσης:

ΔΕΘ: Μια ιστορία ενός αιώνα σε έκθεση

«Είμαστε ενωμένοι» – Κάρολος και Μακρόν στην έκθεση της ταπισερί Μπαγιέ στο Βρετανικό Μουσείο

Αποχαιρετισμός στον Ηλία Ζέγγελη, τον μεγάλο δάσκαλο της αρχιτεκτονικής