Ο χάρτης της επαναστατημένης Ελλάδας σε ένα χρυσό ρολόι –Κειμήλια σε δημοπρασία

Το 1826 ένας γάλλος στρατιωτικός χαρτογράφος και χαράκτης ο Πιερ Λαπί δημοσιεύει έναν χάρτη της Ελλάδας. Η Επανάσταση μετρά ήδη μερικά έτη αλλά τα αποτελέσματά της δεν έχουν ακόμη εδραιωθεί, τουναντίον είναι η χρονιά της εκστρατείας του Ιμπραήμ στη Μάνη και φυσικά της ηρωικής Εξόδου του Μεσολογγίου. Παρ΄όλα αυτά ο Λαπί θα σχεδιάσει έναν χάρτη στον οποίο τα σύνορα της Ελλάδας όχι μόνον είναι οριοθετημένα αλλά και ανταποκρίνονται στα όνειρα των επαναστατών. Στο χάρτη «Carte physique, historique et routière de la Grèce» αποτυπώνονται τα ευρέα σύνορα που οραματίζονταν οι οπλαρχηγοί και ο Ιωάννης Καποδίστριας ενώ η ιστορία συνεχίζει να γράφεται.

Βασισμένος στον χάρτη του Λαπί είναι και αυτός, που χαράχθηκε με μαύρο σμάλτο σε ένα σπάνιο χρυσό ρολόι τσέπης του φημισμένου ελβετικού οίκου ωρολογοποιίας Courvoisier, που βγαίνει τώρα, στις 18 Φεβρουαρίου, σε δημοπρασία από τον οίκο VERGOS Auctions. Ένα σημαντικό ιστορικό τεκμήριο της Ελληνικής Επανάστασης μαζί με άλλα κειμήλια επίσης, και έργα τέχνης που συνιστούν αντιπροσωπευτικά δείγματα της ιστορίας και του λαογραφικού πλούτου της Ελλάδας. Ένα σύνολο από 296 αντικείμενα, σπάνια ρολόγια, λαογραφικά κοσμήματα και φορεσιές, όπλα από την περίοδο της Ελληνικής Επανάστασης, έργα τέχνης με θέματα από την ιστορία της νεότερης Ελλάδας, κεραμικά από το Ιζνίκ, την Κιούταχεια και τον ελλαδικό χώρο και άλλα ακόμη.

Σπάνιο ντοκουμέντο

Από τον Όλυμπο μέχρι τις πηγές του Ασπροποτάμου (Αχελώου) και τις ηπειρωτικές ακτές του στενού της Κέρκυρας, στο άκρο των σημερινών συνόρων της Ελλάδας ήταν τα βόρεια σύνορα της ελληνικής επικράτειας που απεικόνιζε αυτός ο χάρτης του Λαπί. Παράλληλα βέβαια η Πελοπόννησος, η Στερεά Ελλάδα, η Θεσσαλία, η Ήπειρος, τα Ιόνια νησιά, η Εύβοια, οι Σποράδες και τμήμα των Κυκλάδων ενώ αποτυπώνονται και τα ονόματα των κυριότερων πόλεων. Αποτελώντας έτσι, το χαρτογραφικό βοήθημα του Καποδίστρια κατά τις διαπραγματεύσεις για τη χάραξη των πρώτων συνόρων του ελληνικού κράτους. Τελικά βέβαια, με το Πρωτόκολλο του Λονδίνου του 1830 η Ελλάδα αναγνωρίστηκε ως κυρίαρχο και ανεξάρτητο κράτος, το οποίο επεκτεινόταν νότια της συνοριακής γραμμής που όριζαν οι ποταμοί Αχελώος και Σπερχειός.

Σε κάθε περίπτωση όμως ο χάρτης αποτελεί έτσι, ένα σπάνιο ντοκουμέντο αυτής της διεκδίκησης με βάση και τις περιγραφές του Στράβωνα, καθώς και με σεβασμό στις διακηρύξεις περί ελληνικής επικράτειας του Συντάγματος της Τροιζήνας την άνοιξη του 1827, σύμφωνα με το οποίο «Επαρχίαι της Ελλάδος είναι όσαι έλαβον και θα λάβωσι τα όπλα κατά της οθωμανικής δυναστείας».

Να σημειωθεί ότι το ρολόι, που δημοπρατείται εκτίμηση από 22.000 ως 24.000 ευρώ συνοδεύεται από το κλειδί του και είναι σε άριστη λειτουργική κατάσταση. Όσον αφορά τον οίκο «Courvoisier» με έτος ίδρυσης το 1725 εξελίχθηκε σε έναν από τους σημαντικότερους κατασκευαστές ρολογιών παγκοσμίως. To 1811 η εταιρεία μετονομάστηκε σε «Courvoisier & Co» με διευθυντή τον Louis Courvoisier ενώ μετά το θάνατο του το 1832 ανέλαβαν οι γιοι του Henri-Louis, Frédéric-Alexandre (Fritz) και Philippe-Auguste. Το 1845 η εταιρεία άλλαξε πάλι επωνυμία σε Courvoisier Frères.

Το ρολόι του Νοτατά, το τάσι του Πατριάρχη

Ένα ακόμη ρολόι τσέπης, του Πανούτσου Νοταρά (1752-1849), κορίνθιου προεστού και πολιτικού, που μετά την εξέγερση της 3ης Σεπτεμβρίου 1843, διετέλεσε πρώτος πρόεδρος της Βουλής των Ελλήνων βγαίνει σε δημοπρασία. Η θήκη του είναι ασημένια σε σχήμα αχιβάδας με παράσταση βάζου με άνθη στο κέντρο. Έχει το κλειδί του και την αλυσίδα του, που καταλήγει σε πτηνόμορφο άγκιστρο, και επίσης σφραγίδα με τα αρχικά του ιδιοκτήτη ΠΑ+Ν, αετό με σταυρό στο ράμφος και ημερομηνία 1837. Το ρολόι κατασκευάστηκε από τον φημισμένο οίκο κατασκευής ρολογιών Markwick Markham και προοριζόταν ειδικά για την οθωμανική αγορά.

Στον Πατριάρχη Κωνσταντινούπολης Κύριλλο Ζ΄ ανήκε ένα ασημένιο επίχρυσο τάσι με παράσταση δικέφαλου αετού με κορώνα στον ομφαλό, σύμβολο του Οικουμενικού Πατριαρχείου και της Ορθόδοξης Εκκλησίας. Το αντικείμενο ήταν δώρο στον Πατριάρχη, αναμνηστικό της ενθρόνισής του την 20η Σεπτεμβρίου 1855. Ο Κύριλλος Ζ΄ διετέλεσε Οικουμενικός Πατριάρχης για πέντε χρόνια (1855-1860) και κατά την περίοδο της πατριαρχίας του συγκλήθηκε η συνέλευση αντιπροσώπων των επαρχιών του Οικουμενικού Πατριαρχείου για τη σύνταξη και κύρωση των Γενικών Κανονισμών που ρύθμιζαν τις βασικές αρχές λειτουργίας του Πατριαρχείου και της ελληνικής κοινότητας. Μετά την παραίτησή του αποσύρθηκε στη Χάλκη μέχρι το θάνατό του το 1872.

Ο Καποδίστριας και η Ρόζα Μπότσαρη

Δώρο στον Ιωάννη Καποδίστρια ήταν η ασημένια επίχρυση ταμπακιέρα, όπως αναφέρει η επιγραφή στο εσωτερικό του καπακιού της: «ΜΟΣΧΑ 1828 Δαπάνη Ζωσιμαίας αδελφότητος εις τον ΥΨΗΛΟΤΑΤΟΝ ΚΑΙ ΘΕΟΣΕΒΕΣΤΑΤΟΝ ΚΟΜΗ Ι.Α. ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑ». Έλληνες ευεργέτες στη Ρωσία ήταν οι Ζωσιμάδες -κορυφαίος εκπρόσωπος, ο Ζώης Ζωσιμάς – με τους οποίους είχε δημιουργήσει στενούς δεσμούς ο Ιωάννης Καποδίστριας.

Στο α΄μισό του 19ου αιώνα χρονολογείται το ζευγάρι ασημένιες επίχρυσες πιστόλες από την Ήπειρο με διακόσμηση από φυτικές γιρλάντες με τρόπαια, ανθοφόρα αγγεία, οικιστικά σύνολα και γεωμετρικά σχήματα και με πυροδοτικούς μηχανισμούς πυρόλιθου.

Στην Αικατερίνης Ρόζα Μπότσαρη (1818/1820 – 1875) ανήκε η ασημένια πόρπη του 1842, σύμφωνα με την εγχάρακτη αφιέρωση στην γερμανική γλώσσα «widme ich mit liebe meinerkleinen Hexe» («το αφιερώνω με αγάπη στην μικρή μου μάγισσα»). Με αλληγορική παράσταση τροπαίων μάχης, που ενδεχομένως παραπέμπει στον ηρωικό θάνατο του σουλιώτη αγωνιστή Μάρκου Μπότσαρη στο Κεφαλόβρυσο τον Αύγουστο του 1823 θεωρείται δώρο της βασίλισσας Αμαλίας στην κόρη του, σύζυγο του στρατηγού Γεώργιου Καρατζά, η οποία είχε διατελέσει κυρία επί των τιμών. Η βασίλισσα της πρόσφερε συχνά δώρα, κυρίως κοσμήματα σε όλες τις γιορτές και συνήθιζε να την αποκαλεί «μικρή της μάγισσα». «…Συμπαθώ πάρα πολύ αυτή τη μικρή μάγισσα… την επιθύμησα πολύ, την έχω τόσο συνηθίσει!…», όπως αναφέρει σε επιστολή προς τον πατέρα της στις 6.2.1841.

Η Κόρη των Αθηνών

Στην δημοπρασία ακόμη, ένας δίσκος σερβιρίσματος με απεικόνιση της Κόρης των Αθηνών Τερέζας Μακρή (19ος αιώνας), της αθηναίας καλλονής, για την οποία ο λόρδος Βύρων έγραψε το ποίημα «Η κόρη των Αθηνών» (The Maid of Athens) ενώ η ομορφιά της ενέπνευσε καλλιτέχνες όπως Charles lock Eastlake και ο Θεόδωρος Βρυζάκης.

Αλλά και ένα διπλό επιστήθιο, νυφικό κιουστέκι (κόσμημα στήθους) του 19ου αιώνα με ασημένιες επίχρυσες πλάκες και αλυσίδες που είναι διακοσμημένες με νομίσματα των 20 λεπτών του 1874 και του 1883 του βασιλιά Γεωργίου Α.´

Όπως και ένα πιάτο Ιζνίκ (π. 1570 – 1575) με πολύχρωμο άνθινο διάκοσμο και τη ζωγραφική σε λαμπερό λευκό φόντο με μπλε του κοβαλτίου, πράσινο, ανάγλυφο κόκκινο και μαύρα περιγράμματα. Χαρακτηριστικό δείγμα της πιο λαμπρής περιόδου της κεραμικής του Ιζνίκ, όπου ο συνδυασμός τεχνικής μαεστρίας και αισθητικής εκλέπτυνσης άγγιζαν την τελειότητα. Και ακόμη, η ξυλόγλυπτη δρύινη κασέλα που χρονολογείται στο β´ μισό του 18ου αιώνα από την ορεινή Πελοπόννησο. Χαρακτηριστικό δείγμα της ελληνικής λαϊκής τέχνης των ύστερων χρόνων της Τουρκοκρατίας, όπου ο κόσμος των χριστιανικών συμβόλων συνυφαίνεται με αρχαιότροπες, μυθολογικές μορφές και αποτροπαϊκά μοτίβα.

Αλλά και το μπρούτζινο, επιχρυσωμένο και πατιναρισμένο είναι το φιλελληνικό ρολόι με τη νύφη της Αβύδου (Γαλλία, β΄ τέταρτο 19ου αιώνα), που θεωρείται ότι απεικονίζει εκπατρισθέντες της Πάργας, μετά την πώλησή της από τους Άγγλους στον Αλή Πασά το 1819.

Από τις 15 έως τις 17 Φεβρουαρίου εξάλλου όλα τα αντικείμενα θα παρουσιάζονται σε έκθεση στον Φιλολογικό Σύλλογο Παρνασσός, όπου θα γίνει και η δημοπρασία.

Διαβάστε επίσης:

«Διπλά» από Ελλάδα, Γερμανία και Γαλλία

Η επίσημη θέση του υπουργείου Ναυτιλίας για το περιστατικό στη Χίο με τους 15 νεκρούς

Buy, Hold or Sell: Άμεση ανάλυση για Alpha Bank, ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, Μotor Oil, Πλαστικά Θράκης