Ζάππειο Μέγαρο – Εντυπωσιακή ανακαίνιση εν όψει Ελληνικής Προεδρίας

Δύο νέα αμφιθέατρα, ένα εσωτερικό και ένα υπαίθριο, διαρρυθμίσεις και ανακαινίσεις των αιθουσών του, όπως αυτή των συνεδριάσεων, καθώς και νέο κυλικείο προβλέπονται για το Ζάππειο Μέγαρο, που πρόκειται να φιλοξενήσει δραστηριότητες στο πλαίσιο της Ελληνικής Προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2027. Μεταξύ αυτών η Άτυπη Συνάντηση Αρχηγών Κρατών και Κυβερνήσεων (HoSG) αλλά και άλλες συναντήσεις υπουργών.

Πρόκειται για μια μεγάλη ανακαίνιση-αναβάθμιση, που αποσκοπεί στον εκσυγχρονισμό του υπεραιωνόβιου, μεγαλοπρεπούς οικοδομήματος ώστε να ανταποκρίνεται στις σύγχρονες λειτουργικές και τεχνικές ανάγκες. Έτσι, στο πλαίσιο αυτό θα εξασφαλισθεί επίσης, η κυκλοφορία ατόμων με προβλήματα κίνησης ενώ θα γίνει και η απαραίτητη ενεργειακή αναβάθμιση. Ακόμη προβλέπεται η συντήρηση εξωτερικά του συνόλου του κτηρίου, καθώς και η διαμόρφωση του περιβάλλοντα χώρου, όπως και η ανακαίνιση του Κοινόχρηστου κτηρίου χώρων υγιεινής στον κήπο του Ζαππείου.

Διαρρυθμίσεις εσωτερικών χώρων του Ζαππείου είχαν γίνει και στο πλαίσιο της Ελληνικής Προεδρίας της Ε.Ε. του 2003 ενώ η τελευταία αποκατάσταση εν όψει Ολυμπιακών Αγώνων του 2004 ολοκληρώθηκε το 2007. Χαρακτηρισμένο από το υπουργείο Πολιτισμού ως κτήριο που χρήζει ειδικής κρατικής προστασίας για την εξαιρετική αρχιτεκτονική του και την ιστορική του σημασία, το Ζάππειο βρίσκεται εξάλλου, και εντός του κηρυγμένου αρχαιολογικού χώρου της Πόλης των Αθηνών. Υπόκειται έτσι και στη νομοθεσία προστασίας αρχαιοτήτων και εν γένει πολιτιστικής κληρονομιάς.

Ο Ευάγγελος Ζάππας και το έργο

Με συνολική έκταση 125 στρεμμάτων περίπου το Ζάππειο Μέγαρο είναι έργο του εθνικού ευεργέτη Ευάγγελου Ζάππα και σήμερα υπάγεται στην Επιτροπή Ολυμπίων και Ζαππείου Κληροδοτήματος. Ο σχεδιασμός του έγινε από τον Θεόφιλο Χάνσεν και ανηγέρθηκε μεταξύ 1874 και 1888, προκειμένου να φιλοξενεί εκθέσεις, εθνικές και διάφορες θεσμικές εκδηλώσεις. Σε βάθος χρόνου έτσι, το Ζάππειο Μέγαρο έχει δεχθεί πλήθος πολιτιστικών και κοινωνικών δραστηριοτήτων αλλά και πολιτικών φυσικά, έχοντας πάντα δημόσιο χαρακτήρα.

Νεοκλασικού ρυθμού με κορινθιακό πρόπυλο, έχει ως κεντρικό του στοιχείο το μεγάλο αίθριο, που λειτουργεί ως πυρήνας ολόκληρου του οικοδομήματος. Με συνολική δομημένη επιφάνεια 7686.13 τ.μ. αναπτύσσεται σε ισόγειο, ημιώροφο και όροφο, διαθέτοντας επίσης και υπόγειο. Στο ισόγειο αναπτύσσονται 16 αίθουσες διώροφου ύψους, κατάλληλες για τη φιλοξενία εκθέσεων και συνεδρίων, το κεντρικό κυκλικό αίθριο με περιμετρικό περιστύλιο καθώς και δύο εσωτερικές αυλές, στις οποίες καταλήγουν οι περιμετρικές αίθουσες.

Το περιστύλιο συνεχίζεται και στον όροφο, όπου βρίσκονται γραφεία διοίκησης επάνω από την κεντρική είσοδο του Μεγάρου. Όλες οι αίθουσες εξάλλου, καλύπτονται από δίρριχτες κεραμοσκεπές.

Νέο αμφιθέατρο για συνεντεύξεις

Σύμφωνα με τη μελέτη, που εγκρίθηκε από το Κεντρικό Συμβούλιο Νεωτέρων Μνημείων του υπουργείου Πολιτισμού το νέο αμφιθέατρο, δυναμικότητας 222 θέσεων πρόκειται να διαμορφωθεί στην Αίθουσα 14 του Ζαππείου, που σήμερα χρησιμεύει για συνεδριάσεις. Ο χώρος αυτός, που κατά τη διάρκεια της Προεδρίας θα χρησιμοποιηθεί για τη διεξαγωγή συνεντεύξεων Τύπου θα έχει 12 σειρές καθισμάτων τοποθετημένων σε μεταλλικές κερκίδες, μία υπερυψωμένη σκηνή (16.00 μ. πλάτους χ 6.00 μ. βάθους) ενώ πίσω από αυτήν διαμορφώνεται χώρος παρασκηνίων με ανεξάρτητη πρόσβαση. Η σκηνή θα έχει επίσης, αυλαία και έξι κουίντες ενώ στο πίσω μέρος της θα υπάρχει ένα κυκλόραμα, δηλαδή άκαυστη οθόνη (11,90 μ. μήκος χ 4,50 μ. ύψος), χρήσιμη για προβολές και φωτισμό του σκηνικού βάθους. Το σύστημα συμπληρώνεται από μηχανισμό αναδίπλωσης της οθόνης.

Το σύνολο πάντως, θα είναι πλήρως αναστρέψιμο, χωρίς να αλλοιώνει τον αρχιτεκτονικό και ιστορικό χαρακτήρα της αίθουσας.

Αναβάθμιση πλήρης, λειτουργικά, αισθητικά και τεχνολογικά προβλέπεται εξάλλου, για την σημερινή αίθουσα συνεδριάσεων στον Χώρο 5. Εδώ οι θάλαμοι των μεταφραστών, που βρίσκονται στην ανατολική πλευρά εκσυγχρονίζονται ενώ αυτοί τα δυτικής καταργούνται και στη θέση τους διαμορφώνεται ενιαία επιφάνεια, η οποία θα είναι το σταθερό οπτικό φόντο για συνεντεύξεις, τηλεοπτικές λήψεις και φωτογραφίσεις. Μεταξύ άλλων επεμβάσεων -ψευδοροφές, περιμετρικές επενδύσεις, αντικατάσταση θυρών κλπ- θα γίνει επίσης εγκατάσταση σύγχρονου οπτικοακουστικού (audio visual) συστήματος, καθώς και νέων ηλεκτρομηχανολογικών (Η/Μ) εγκαταστάσεων.

Το υπαίθριο αμφιθέατρο

Χωρητικότητας 500 θέσεων περίπου, θα είναι το νέο υπαίθριο αμφιθέατρο, που θα διαμορφωθεί στη δυτική εσωτερική αυλή του κτηρίου, η οποία σήμερα χρησιμοποιείται ως βοηθητικός χώρος.

Με μεταλλικό φέροντα οργανισμό θα περιλαμβάνει κερκίδες με επένδυση από μάρμαρο τραβερτίνο, καθίσματα και σκηνή, καθώς και χώρο ελέγχου (control room) στο ανώτερο επίπεδο. Δεδομένου εξάλλου, ότι ο χώρος είναι εξωτερικός προβλέπεται και η διαμόρφωση των απαιτούμενων ρύσεων για την απορροή των όμβριων υδάτων, αλλά και ζαρντινιέρες.

Για την υλοποίηση του έργου πάντως, θα προηγηθεί η αποξήλωση του υφιστάμενου πρόχειρου στεγάστρου και της εξωτερικής τουαλέτας, καθώς και η κατασκευή νέου δαπέδου, το οποίο θα εξασφαλίζει την ορθή απορροή του χώρου. Σε κάθε περίπτωση και εδώ οι διαμορφώσεις θα είναι πλήρως αναστρέψιμες ενώ η πρόσβαση σ΄αυτό το υπαίθριο αμφιθέατρο θα γίνεται από το εσωτερικό του κτηρίου.

Το κυλικείο του μεγάρου

Κυλικείο μόνιμης λειτουργίας και με τραπέζια θα διαμορφωθεί εξάλλου, στην Αίθουσα 15, που επιλέχθηκε ειδικά, λόγω της ευκολίας πρόσβασης τόσο από τους χώρους των εκθεσιακών και συνεδριακών εκδηλώσεων όσο και από τα δύο αμφιθέατρα, εσωτερικό και εξωτερικό. Ο πάγκος εξυπηρέτησης θα τοποθετηθεί κεντρικά, ώστε να διατηρηθεί, κατά το δυνατόν, ανέπαφο το κέλυφος του κτηρίου ενώ διατηρείται το μαρμάρινο δάπεδο.

Ανακαίνιση όμως, προβλέπεται και στους εσωτερικούς χώρους υγιεινής, λόγω παλαιότητας, με την αλλαγή του εξοπλισμού τους, νέο μαρμάρινο δάπεδο, επενδύσεις στους τοίχους και άλλες επεμβάσεις.

Όλες οι κύριες αίθουσες του Ζαππείου θα υποστούν εξάλλου, ανακαίνιση που θα περιλαμβάνει νέες ψευδοροφές, σύγχρονα συστήματα μηχανολογικών εγκαταστάσεων και φωτισμού, τη βελτίωση της ακουστικής τους και νέους χρωματισμούς ενώ διατηρείται το μαρμάρινο δάπεδο που διαθέτουν, με την απαραίτητη συντήρηση.

Συντήρηση και επισκευή προβλέπεται επίσης, σε όλες τις ξύλινες θύρες και τα μεταλλικά κουφώματα, όπως και η τοποθέτηση νέων εσωτερικών ενεργειακών κουφωμάτων αλουμινίου. Νέα ηλεκτρικά δίκτυα και δίκτυα ασθενών ρευμάτων θα περάσουν από ορισμένα δάπεδα με αποξήλωση και επανατοποθέτηση των μαρμάρων ενώ αποκατάσταση θα γίνει και στις ξύλινες κουπαστές στα δύο κλιμακοστάσια εκατέρωθεν της κεντρικής εισόδου.

Ανακαίνιση του κελύφους

Αλλά και εξωτερικά το κτήριο πρόκειται να αποκατασταθεί όσον αφορά τις ολόσωμες μαρμάρινες σκάλες του, καθώς και την βαφή στο σύνολό του. Για την κυκλοφορία ατόμων με κινητικά προβλήματα μάλιστα, σε όλους τους χώρους του ισογείου, πρόκειται να τοποθετηθεί αναβατόριο στην δυτική πλευρά της κεντρικής εισόδου και να δημιουργηθούν ράμπες ενσωματωμένες στο μαρμάρινο δάπεδο περιμετρικά του αιθρίου σε δύο σημεία. Αναβατόριο θα τοποθετηθεί και στην εσωτερική σκάλα που συνδέει χώρους του ορόφου σε διαφορετικά επίπεδα.

Στο πλαίσιο της διαμόρφωσης του περιβάλλοντα χώρου, πλάκες μαρμάρου θα τοποθετηθούν στον υπαίθριο χώρο μπροστά από την κεντρική είσοδο ενώ θα διαμορφωθούν παρτέρια πρασίνου.

Κεντρικές κλιματιστικές μονάδες, όπου απαιτείται

Ανακαίνιση όμως προβλέπεται και για το κοινόχρηστο κτήριο χώρου υγιεινής που βρίσκεται στον κήπο του Ζαππείου, δυτικά του Μεγάρου. Κατασκευασμένο στη δεκαετία του 1950 και είναι σήμερα εγκαταλελειμμένο και σε κακή κατάσταση, πρόκειται τώρα να αποκτήσει και χώρο υγιεινής για ΑΜΕΑ. Τέλος, επεμβάσεις προβλέπονται και στον όροφο του κτηρίου όπως και στο υπόγειο.

Διαβάστε επίσης:

Έτσι ήταν τα δημόσια λουτρά στην Αλεξάνδρεια – Ευρήματα στην πόλη των Πτολεμαίων

Λίνα Μενδώνη: Στην αρχαία Ολυμπία κοιτάζουμε το μέλλον – Νέα έργα

Νίκος Αλεξίου: Τα εύθραυστα ίχνη των συμβόλων