Μουσείο Ακρόπολης: Ελλάδα – Ιταλία, μια αδελφική συνεργασία

«Ο πολιτισμός δεν γνωρίζει σύνορα. Οι μεγάλες δημιουργίες της ανθρωπότητας δεν ανήκουν αποκλειστικά σε έναν τόπο ή σε μία εποχή. Ταξιδεύουν, μετασχηματίζονται, επανερμηνεύονται και συνεχίζουν να εμπνέουν νέες γενιές δημιουργών και πολιτών». Έτσι προλόγισε η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη την Δευτέρα το βράδυ τα εγκαίνια της έκθεσης «Έμπνευση. Αρχαία Ελληνική Τέχνη στην Ιταλία», που διοργανώνεται στο Μουσείο Ακρόπολης.

Μια έκθεση που η ίδια εγκαινίασε μαζί με τον υπουργό Πολιτισμού της Ιταλίας δρα Αλεσάντρο Τζούλι, καθώς 22 ιταλικά μουσεία συμμετέχουν σ΄ αυτήν με 38 εξαιρετικές αρχαιότητές τους που αναδεικνύουν την επίδραση του αρχαίου ελληνικού πολιτισμού στη Ρώμη, ως πηγή έμπνευσης και δημιουργίας.

«Η κληρονομιά του ελληνορωμαϊκού πολιτισμού εξακολουθεί να αποτελεί το θεμέλιο πάνω στο οποίο οικοδομήθηκαν οι βασικές αρχές της Ευρώπης: Η δημοκρατία, η πολιτική ηθική, το κράτος δικαίου, η φιλοσοφία, η παιδεία, οι τέχνες και η επιστημονική σκέψη», όπως ανέφερε η κυρία Μενδώνη. «Σε μια εποχή κατά την οποία οι κοινωνίες μας αντιμετωπίζουν σύνθετες προκλήσεις και βαθιές γεωπολιτικές ανακατατάξεις, η κοινή αυτή πολιτιστική παρακαταθήκη εξακολουθεί να λειτουργεί ως σταθερή πυξίδα αρχών, αξιών, και ιστορικής αυτογνωσίας. Η έκθεση υπενθυμίζει ότι οι δεσμοί Ελλάδας και Ιταλίας δεν περιορίζονται στη γειτνίαση ή στις ιστορικές συγκυρίες, αλλά εδράζονται σε μια κοινή πολιτισμική κληρονομιά, η οποία εξακολουθεί να διέπει την ταυτότητα όχι μόνο των δύο λαών, αλλά ολόκληρης της Μεσογείου».

Η έκθεση άλλωστε, επισήμανε η ίδια, δεν αφηγείται απλώς την επιρροή της ελληνικής τέχνης στην Ιταλία. Αναδεικνύει έναν αδιάκοπο διάλογο πολιτισμών, έναν δημιουργικό και γόνιμο διάλογο που διατρέχει σχεδόν τρεις χιλιετίες ιστορίας και εξακολουθεί να παράγει νέα νοήματα μέχρι σήμερα. Επιβεβαιώνει έτσι, με τον πλέον εύγλωττο τρόπο την ιστορική αλήθεια που εξέφρασε ο Οράτιος: «Graecia capta ferum victorem cepit –  Η Ελλάδα, αν και κατακτημένη, κατέκτησε τον νικητή της».

Κοινή στρατηγική  πολιτιστικής διπλωματίας

«Αυτή η έκθεση είναι καρπός της αδελφικής συνεργασίας μεταξύ του υπουργείου Πολιτισμού της Ελληνικής Δημοκρατίας και του υπουργείου Πολιτισμού της Ιταλικής Δημοκρατίας και γεννήθηκε από την ιδέα να αφηγηθούμε όχι μόνο την ελληνική τέχνη αλλά και τις πολλές σημαντικές δυνατότητες που είχε στην Ιταλία, το πόσο μελετήθηκε, θαυμάστηκε, συλλέχθηκε και μεταμορφώθηκε σε μια τεράστια πηγή έμπνευσης», όπως είπε εξάλλου ο ιταλός υπουργός Πολιτισμού. Για να επισημάνει ιδιαίτερα, το γεγονός ότι η Ιταλία δεν λεηλάτησε ποτέ την τέχνη των άλλων εθνών, αντίθετα πάντα προσπαθούσε να την επιστρέψει, και το έκανε πάντα. «Και αυτό είναι το σωστό μέρος για να ειπωθούν αυτά τα λόγια»,  είπε με νόημα ο δρ Τζούλι.

Όπως επισήμανε άλλωστε ο ίδιος «Και σε εμάς, αρέσει πολύ, όταν τα σπουδαιότερα αριστουργήματά μας βγαίνουν εκτός συνόρων, και μας αρέσει διπλά, όταν αυτά τα αριστουργήματα προέρχονται από την Ελλάδα, είναι εμπνευσμένα από την Ελλάδα και επιστρέφουν για να κατοικήσουν στον τόπο από όπου η έμπνευση πήρε ζωή. Για εμάς αυτό το εγχείρημα, είναι πράγματι ένα λαμπρό παράδειγμα μιας κοινής στρατηγικής μεσογειακής πολιτιστικής διπλωματίας που μας δεσμεύει να προωθήσουμε την ειρήνη, τη σταθερότητα, την ανάπτυξη στις ακτές της κοινής μας θάλασσας, την αξιοποίηση της κοινής πολιτιστικής κληρονομιάς, τη στήριξη στα πολιτιστικά και δημιουργικά εγχειρήματα».

Ο ανθρωποκεντρισμός Ελλήνων και Ρωμαίων

Στον ανθρωποκεντρισμό που καλλιέργησαν οι Έλληνες και ενστερνίστηκαν και ενσωμάτωσαν οι Ετρούσκοι, οι Λατίνοι και οι Ρωμαίοι επικεντρώθηκε εξάλλου στην ομιλία του ο γενικός διευθυντής του Μουσείου Ακρόπολης  Νίκος Σταμπολίδης, ο οποίος έχει επιμεληθεί την έκθεση με την διευθύντρια της Διεύθυνσης Αξιοποίησης Πολιτιστικής της Ιταλίας δρα Αλφοσίνα Ρούσο και τους Ρομπέρτα Αλτέρι και Αλέσιο Ντε Κριστοφάρο.

«Οι Έλληνες», όπως είπε «έπλασαν τους θεούς τους κατ’ εικόνα και ομοίωση των ανθρώπων, αντίθετα από αυτό που λέει η Βίβλος. Είναι ένα χαρακτηριστικό στοιχείο που ενώνει πραγματικά τις δύο πατρίδες μας και που χωρίς αυτή την ώσμωση, αργότερα η Μεσόγειος δεν θα μπορούσε να έχει υπάρξει. Η Ρώμη βασίστηκε μέσα σε αυτόν τον ελληνικό πολιτισμό και προχώρησε σε αυτό που είναι σήμερα η Μεσόγειος, η Ευρώπη, ουσιαστικά ο δυτικός πολιτισμός. Αυτό το βαθιά ανθρωποκεντρικό όραμα είναι ένα σύνολο ανθρώπινης κληρονομιάς, μνήμης και δημιουργικής συνέχειας σε όλες τις γενιές και εκδηλώνεται κάθε φορά με έναν διαφορετικό τρόπο. Η Έκθεση αυτή μέσα από τις 7 ενότητές της είναι μια θάλασσα από γλυπτά. Είναι φως. Και έρχεται ως αντίδωρο, αντιπελάργισμα, από την Ιταλία προς την Ελλάδα».

Ενώ η δρ Ρούσο σημείωσε, ότι η έκθεση  «έχει σχεδιαστεί για να αναδείξει ένα ουσιαστικό τμήμα της πολιτιστικής κληρονομιάς που συνδέει την Ιταλία και την Ελλάδα ως εργαλείο διαλόγου και επιστημονικής συνεργασίας μεταξύ αδελφών εθνών και λίκνων ενός κοινού μεσογειακού πολιτισμού. Από τα πρώτα κεραμικά έργα τέχνης που έφεραν στην Ιταλία οι έλληνες άποικοι κατά την Αρχαϊκή περίοδο μέχρι την επίδρασή τους στον σύγχρονο ιταλικό πολιτισμό».

 Η ίδια ανέφερε εξάλλου, ότι η έκθεση χρηματοδοτείται από το Ταμείο για την Προώθηση της Ιταλικής Γλώσσας και Πολιτισμού στο Εξωτερικό.

 Η έκθεση είναι ανοιχτή για το κοινό με ελεύθερη είσοδο έως τις 30 Αυγούστου ενώ από τις 17 Ιουνίου αρχίζουν οι εβδομαδιαίες ξεναγήσεις για τους επισκέπτες. Πληροφορίες: www.theacropolismuseum.gr

Διαβάστε επίσης

Γιάννης Ψιλάκης: Ο ταπεινός προσκυνητής της καθημερινότητας των ανθρώπων

Ολυμπία Βικάτου: Η μάχιμη αρχαιολόγος σε θέση ευθύνης

Μουσείο Μπενάκη – Η πολυδιάστατη ανάγνωση της Ελλάδας μέσα από βίντεο