Ολυμπία Βικάτου: Η μάχιμη αρχαιολόγος σε θέση ευθύνης

Από τον ιερό τόπο των αρχαίων Ολυμπιακών Αγώνων στην ιστορική πόλη των Ελεύθερων Πολιορκημένων, το Μεσολόγγι, η αρχαιολόγος Ολυμπία Βικάτου, νέα γενική γραμματέας του υπουργείου Πολιτισμού έχει διαγράψει επί πολλά χρόνια μια εξαιρετική διαδρομή στην Αρχαιολογική Υπηρεσία, κατά την οποία η Πελοπόννησος και κυρίως η δυτική Ελλάδα ευτύχησαν ως αποδέκτες των σημαντικών έργων που έχει υλοποιήσει.

Αρχαιολόγος πεδίου με πλήθος ανασκαφών, έχει διακριθεί όμως επίσης, για τις οργανωτικές και διοικητικές της δυνατότητες, όπως αποδείχθηκε στην πράξη χάρις στον όγκο του έργου που έχει διεκπεραιώσει ως τώρα, ειδικά στην Αιτωλοακαρνανία. Εκεί όπου οι απαιτήσεις λόγω των μεγάλων δημόσιων έργων υπήρξαν πιεστικές, οι χρόνοι ασφυκτικοί αλλά και η υποχρέωση για την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς, αδιαπραγμάτευτη.

Η επιλογή της μπορεί να ήταν ένα ξάφνιασμα αφού μόλις το 2023 έφθασε στην Αθήνα ως Γενική Διευθύντρια Αρχαιοτήτων και Πολιτιστικής Κληρονομιάς, κατόπιν διαγωνισμού μέσω ΑΣΕΠ αναλαμβάνοντας το κρίσιμο πόστο του συντονισμού, εποπτείας και μέριμνας για την εύρυθμη λειτουργία των υπηρεσιών του υπουργείου Πολιτισμού και βεβαίως για την αποτελεσματικότητά τους, ωστόσο περιθώριο για αμφισβήτηση των ικανοτήτων της δεν θα μπορούσε να υπάρχει.

Η εργατικότητα της Ολυμπίας Βικάτου -πέραν ωραρίων, εορτών κ.λπ.- είναι άλλωστε γνωστή, η αφοσίωσή της στην Υπηρεσία επίσης, το ίδιο και η ταχύτητα και ευελιξία με την οποία αντιμετωπίζει επείγοντα ζητήματα. Αλλά και κάτι ακόμη. Το ενδιαφέρον και η προσοχή της απέναντι στον απλό πολίτη και στη σχέση του με το υπουργείο.

Από τη θέση της γενικής γραμματέως αναμένεται τώρα, πέραν των άλλων καθηκόντων – σχεδιασμός πολιτιστικής ανάπτυξης, εποπτεία υπηρεσιών, προστασία της κληρονομιάς κλπ – να «τρέξει» τα επείγοντα μεγάλα έργα υποδομής, που εκτελούνται αυτή τη στιγμή, όπως το Μουσείο Εναλίων Αρχαιοτήτων, την ευθύνη του οποίου είχε αναλάβει. Δίπλα στην υπουργό Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη έχει αποκτήσει εξάλλου, την ευρύτερη γνώση του τεράστιου έργου που επιτελείται τα τελευταία χρόνια στο υπουργείο Πολιτισμού.

Η υπηρεσία

Με καταγωγή από την Αρχαία Ολυμπία υπηρετώντας αρχικά, από το 1989, στην Ηλεία η νέα γενική γραμματέας έχει πραγματοποιήσει σημαντικές ανασκαφές στην ευρύτερη περιοχή, από την διερεύνηση μεγάλων, μυκηναϊκών νεκροταφείων (Αγίας Τριάδας, Κλαδέου και Μάγειρα) ως τους θολωτούς τάφους και έναν μυκηναϊκό οικισμό στην Κορυφή, καθώς και θολωτούς τάφους στη Μεσσηνία, όπως επίσης, βαλανείων (στην Σκαφιδιά και στο Πεταλίδι) και κτιριακών συγκροτημάτων στην αρχαία πόλη της Ήλιδας.

Στη μεγάλη πυρκαγιά, τον Αύγουστο του 2007 στην Ολυμπία ήταν εκεί, πασχίζοντας για την προστασία του τόπου από τη φωτιά ενώ και στη συνέχεια, όταν επί μήνες υλοποιούνταν το έργο της αποκατάστασης του αρχαιολογικού και ευρύτερου τοπίου η συμβολή της υπήρξε ουσιαστική και γι’ αυτό άλλωστε, έλαβε με υπουργική απόφαση ηθική αμοιβή επαίνου.

Μερικά χρόνια αργότερα αναλαμβάνοντας από το 2010 την ΛΣΤ’ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων με έδρα το Μεσολόγγι και στη συνέχεια από το 2014 την ενιαία Εφορεία Αρχαιοτήτων Αιτωλοακαρνανίας και Λευκάδας η Ολυμπία Βικάτου θα βρισκόταν απέναντι στην πρόκληση των μεγάλων έργων αλλά και των μεγάλων ευκαιριών για την αποκάλυψη, τη διάσωση και ανάδειξη του σπουδαίου αρχαιολογικού πλούτου της περιοχής.

Οι ανασκαφές

Μέγας ο αριθμός των σωστικών ανασκαφών που έπρεπε να διεξαχθούν με αφορμή την κατασκευή της Ιόνιας Οδού, της Παραϊόνιας, καθώς και της Αμβρακίας με αποτέλεσμα να αναδειχθεί μία άγνωστη ως τότε Ελλάδα, καθώς επρόκειτο για περιοχές που υπολείπονταν σε αρχαιολογική διερεύνηση.

Τα πλούσια ευρήματα όμως, θα αναδεικνύονταν σύντομα στο Ξενοκράτειο Αρχαιολογικό Μουσείο στο Μεσολόγγι, υποδειγματικό έργο της Ολυμπίας Βικάτου για το οποίο εργάστηκε εν μέσω πανδημίας και ένα από τα δέκα συνολικά για τη δημιουργία των οποίων έχει συμβάλλει καθοριστικά.

Η παρουσίαση του Ξενοκράτειου εξάλλου, και μέσα από τον ετήσιο τόμο της Lamda development (εκδόσεις Ολκός), που υπογράφει η ίδια αποδεικνύει το έργο, που έχει γίνει στην «χώρα των λιμνών και των ποταμών», όπως εύστοχα περιγράφει τον τόπο.

Περισσότερα από 30 συγχρηματοδοτούμενα προγράμματα συντήρησης, αναστήλωσης και αποκατάστασης αρχαιολογικών χώρων και μνημείων ήταν ως τώρα στην ευθύνη της εξάλλου. Μαζί οι ανασκαφές του θεάτρου της αρχαίας Καλυδώνας, των προϊστορικών τύμβων στο Μεγανήσι και του αρχαίου θεάτρου της Λευκάδας, του πρώτου που έχει αποκαλυφθεί στα Ιόνια νησιά, ύστερα από ανασκαφή της ίδιας.

Με ισχυρό βιογραφικό η δρ Ολυμπία Βικάτου είναι απόφοιτος της Φιλοσοφικής Σχολής των Πανεπιστημίων της Genova Ιταλίας (Αρχαιολογία και Ιστορία της Τέχνης), του Τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Πανεπιστήμιο Αθηνών και της Σχολής Ξεναγών Αθηνών. Επίσης, είναι κάτοχος πτυχίου Ιταλικής Φιλολογίας, μεταπτυχιακού τίτλου στην Αρχαιολογία της Ανατολικής Μεσογείου του Πανεπιστημίου Αιγαίου και διδάκτωρ Προϊστορικής Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων.

Διετέλεσε εξάλλου, τακτικό μέλος του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου και του Συμβουλίου Μουσείων, των οποίων πλέον θα προΐσταται ως γενική γραμματέας, ενώ υπήρξε μέλος και των Τοπικών Συμβουλίων Μνημείων Δυτικής Ελλάδος και Ιονίων Νήσων. Πλούσιο και το επιστημονικό, συγγραφικό της έργο με άρθρα, μονογραφίες, μελέτες και βιβλία.

Διαβάστε επίσης:

Μουσείο Μπενάκη – Η πολυδιάστατη ανάγνωση της Ελλάδας μέσα από βίντεο

Ένα έργο τέχνης: Τα «Ανεμοδαρμένα Ύψη», σπάνια, υφασμάτινη πρώτη έκδοση σε δημοπρασία

Αλέκος Φασιανός – Έργα λουσμένα στο φως του καλοκαιριού