Κόσμηση και Κόσμημα στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ιωαννίνων

Σύμβολα κύρους, εξουσίας, δύναμης αλλά και θρησκευτικής πίστης και κοινωνικής προβολής τα στολίδια των ανθρώπων δείχνουν στη διαχρονία τους πώς η ομορφιά μπορεί να εμπεριέχει πλήθος εννοιών και να εκφράζει αξίες, συναισθήματα ή προσωπικές ιστορίες.

Το mononews κάλεσε διευθυντές, επιμελητές και προϊσταμένους Μουσείων και Εφορειών Αρχαιοτήτων της χώρας να γνωρίσουν στο κοινό εκθέματα των συλλογών τους, που μιλούν για την κόσμηση των ανθρώπων και το κόσμημα από την αρχή της Προϊστορίας και της Ιστορίας στον ελλαδικό χώρο έως και τα νεώτερα χρόνια.

Βασικός στόχος, να αναδειχθεί αυτή η ιδιαίτερη καλλιτεχνική δημιουργία και ο πλούτος των ελληνικών μουσείων.

Ακολουθούν τα κείμενα της αρχαιολόγου Θάλειας Κύρκου

Στο κέντρο της πόλης των Ιωαννίνων, στο πάρκο Λιθαρίτσια, βρίσκεται το Αρχαιολογικό Μουσείο Ιωαννίνων, το μητροπολιτικό μουσείο ολόκληρης της Ηπείρου. Το κτήριο οικοδομήθηκε μεταξύ των ετών 1963-1966, σύμφωνα με την αρχιτεκτονική μελέτη του επιφανούς αρχιτέκτονα Άρη Κωνσταντινίδη, και το 1970 άνοιξε τις πύλες του πρώτη φορά στο κοινό. Το ίδιο το κτήριο του Μουσείου αποτελεί από μόνο του σημαντικό αξιοθέατο ως εξέχον δείγμα του ελληνικού μοντερνισμού της δεκαετίας του ’60.

Η επανέκθεση των συλλογών του (2002-2008) διατηρεί τον πανηπειρωτικό χαρακτήρα του μουσείου, φιλοξενώντας ευρήματα από όλη την Ήπειρο. Τα εκθέματα καλύπτουν μια τεράστια χρονική περίοδο από την Κατώτερη Παλαιολιθική εποχή (250.000 χρόνια πριν) έως τους ύστερους ρωμαϊκούς χρόνους. Ανάμεσά τους ξεχωρίζουν τα ευρήματα από το ιερό της Δωδώνης, ένα από τα σπουδαιότερα μαντεία του αρχαίου ελληνικού κόσμου.

Ο εμπλουτισμός των θεματικών συλλογών του μουσείου με κοσμήματα κατασκευασμένα από ποικίλλα υλικά προσδίδει ιδιαίτερο χαρακτήρα και ενδιαφέρον σε κάθε ενότητα του μουσείου και λειτουργεί σαν «χρονοκάψουλα». Δεν μας αποκαλύπτει μόνο την αισθητική μιας εποχής, αλλά ξεκλειδώνει τα μυστικά ολόκληρων κοινωνιών: την οικονομική τους ευμάρεια, την κοινωνική διαστρωμάτωση, τις θρησκευτικές τελετουργίες, αλλά και τον πολυδιάστατο ρόλο της κόσμησης και του κοσμήματος στο πέρασμα των αιώνων.

Τα περισσότερα κοσμήματα των συλλογών του Αρχαιολογικού Μουσείων Ιωαννίνων προέρχονται από αρχαία νεκροταφεία της ορεινής ενδοχώρας και των παραλίων της Ηπείρου. Πρόκειται για κοσμήματα ή αντίγραφα κοσμημάτων με αποκλειστικά ταφική χρήση, σκεύη και αντικείμενα προσωπικού καλλωπισμού. Ορισμένα από αυτά τα κοσμήματα βρίσκονται τοποθετημένα πάνω σε κατακόρυφες διάφανες στήλες φαντάζοντας στα μάτια του θεατή σαν αφαιρετικές γυναικείες μορφές. Σαν σκιές του παρελθόντος, οι μορφές αυτές στέκονται διάσπαρτες στον χώρο, καλώντας μας να ανακαλύψουμε τα μυστικά τους.

Το κόσμημα διαχρονικά δεν ήταν ένα απλό διακοσμητικό στοιχείο, αλλά αποτέλεσε μια οπτική γλώσσα εξουσίας, ταυτότητας, πίστης και γοητείας. Από την αυγή της ανθρώπινης ύπαρξης, η ανάγκη για στόλισμα δεν υπήρξε ποτέ μια απλή επιφανειακή ματαιοδοξία. Αντίθετα, η κόσμηση αποτέλεσε ένα από τα πιο ισχυρά, σιωπηλά κανάλια επικοινωνίας στην ιστορία του πολιτισμού μας.

Τα πρώτα κοσμήματα που φόρεσε ο άνθρωπος χάνονται στο βάθος της προϊστορίας και είναι αδύνατο να ανιχνευτούν. Η διάθεση για καλλωπισμό του σώματος ωθεί τον άνθρωπο ήδη από την Παλαιολιθική εποχή στην κατασκευή κοσμημάτων από δόντια ζώων, όστρεα και οστά. Ο άνθρωπος δηλαδή, ήδη από την Προϊστορική εποχή κάνει την υπέρβαση και διαφοροποιεί την χρήση των υλικών που μέχρι τότε λειτουργούσαν ως μέσα επιβίωσης και τα μετουσιώνει σε αντικείμενα στολισμού.

Σύμβολα κύρους της Παλαιολιθικής εποχής

Για τους παλαιολιθικούς κυνηγούς και τροφοσυλλέκτες, η φύση δεν ήταν απλώς πηγή τροφής, αλλά και η πρώτη ύλη για την έκφραση της ταυτότητάς τους. Μετά το κυνήγι και την κατανάλωση της τροφής τίποτα δεν πήγαινε χαμένο. Τα οστά, τα κέρατα, τα δέρματα και τα δόντια των ζώων μετατρέπονταν σε εργαλεία, ενδύματα, αλλά και σε κοσμήματα. Με το συμβολικό λεξιλόγιο επικοινωνίας των κυνηγών -συλλεκτών, την αναγνώριση ρόλων ή την πολιτισμική ταυτότητα της ομάδας, συνδέονται χάντρες διαμορφωμένες σε οργανικά και ανόργανα υλικά.

Ένα μοναδικό τέτοιο εύρημα από το σπήλαιο της Καστρίτσας Ιωαννίνων, που χρονολογείται στην Ανώτερη Παλαιολιθική περίοδο, μας ανοίγει ένα παράθυρο στον συμβολικό κόσμο εκείνων των ανθρώπων. Πρόκειται για μια χάντρα φτιαγμένη από κυνόδοντα άνω γνάθου ενός κόκκινου ελαφιού (Cervus elaphus).

Η χάντρα με το χαρακτηριστικό σχήμα και το φυσικό στρογγύλεμα φέρει μια τεχνητή οπή (τρύπα) στη ρίζα του δοντιού, ενώ είναι διακοσμημένη με εγχάρακτες κουκίδες. Δεν πρόκειται για ένα απλό διακοσμητικό αντικείμενο, αλλά αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης συμβολικής σύνθεσης, ίσως ραμμένη σε κάποιο ένδυμα ή κρεμασμένη στο σώμα, η οποία μαρτυρούσε τον κοινωνικό ρόλο, το κύρος ή την πολιτισμική ταυτότητα του κατόχου της.

Από την πέτρα στο μέταλλο

Η σχέση του ανθρώπου με το κόσμημα μετρά χιλιετίες και εξελίσσεται παράλληλα με τον ίδιο τον πολιτισμό. Η παραγωγή και η χρήση του κοσμήματος είναι δραστηριότητες απόλυτα οικείες στον άνθρωπο ήδη από την πρώτη του εμφάνιση στις αρχές της Παλαιολιθικής εποχής. Η συμβολική και ιδεολογική χρήση και λειτουργία του κοσμήματος στην Προϊστορική εποχή φαίνεται ότι είναι πολυπλοκότερη από την σημερινή.

Στη Νεολιθική εποχή παρόλο που χαρακτηρίζεται από δραματικές αλλαγές στην οικονομία, στον εργαλειακό εξοπλισμό, στον τρόπο κατοίκησης και στην κοινωνική οργάνωση, δεν παρατηρείται κάποια περαιτέρω εξέλιξη στον τομέα της κόσμησης. Οι άνθρωποι της Λίθινης εποχής εξακολουθούν να φτιάχνουν στολίδια από κόκκαλα ζώων, όστρεα, πηλό και λίθο.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν τα ανασκαφικά ευρήματα από την περιοχή της Ηπείρου. Ένα τέτοιο κόσμημα, που ήρθε στο φως στα Δολιανά Ιωαννίνων και χρονολογείται στην Τελική Νεολιθική περίοδο, είναι φτιαγμένο από χάντρες οστρέων και διάτρητα δόντια.

Αυτή η μακρά στασιμότητα, όμως, δεν θα κρατούσε για πάντα. Η πραγματική επανάσταση στην ιστορία του κοσμήματος συντελέστηκε όταν στο προσκήνιο μπήκαν τα μέταλλα.
Στο τέλος της 4ης χιλιετίας π.Χ. ο κόσμος βρίσκεται στο κατώφλι μιας νέας εποχής, της αποκαλούμενης Εποχής του Χαλκού, που χαρακτηρίζεται από την γενικευμένη χρήση των μετάλλων.

Στη θέση της νεολιθικής κλειστής οικονομίας και της πρωτογενούς παραγωγής έρχεται η ανεπτυγμένη γεωργική παραγωγή, η μεταβατική κτηνοτροφία και η μεταλλουργία. Από την εποχή αυτή προέρχονται και το χάλκινο σπειροειδές οκτώσχημο βραχιόλι που βρέθηκε σε κιβωτιόσχημο τάφο στο Καλπάκι Ιωαννίνων, το χρυσό ελασμάτινο βραχιόλι και ένα περιδέραιο από ημιπολύτιμους λίθους από τον Ελαφότοπο Ιωαννίνων, καθώς και περιδέραιο με χάντρες από φαγεντιανή από το Μαζαράκι Ιωαννίνων).

Παράλληλα με τον χαλκό και τον άργυρο, ο χρυσός μάγεψε το ανθρώπινο βλέμμα και πνεύμα. Λόγω της εξαιρετικής χημικής του αδράνειας, καθώς δεν οξειδώνεται ούτε διαβρώνεται από περιβαλλοντικούς παράγοντες, το ευγενές αυτό μέταλλο ταυτίστηκε διαχρονικά με την έννοια της αιωνιότητας και της αφθαρσίας, αποκτώντας κυρίαρχη συμβολική και οικονομική αξία στις ανθρώπινες κοινωνίες.

Πίσω από κάθε κόσμημα κρυβόταν μια ιστορία, μια παραγγελία, ένας συμβολισμός. Οι τεχνίτες της αρχαιότητας αντλούσαν έμπνευση από μια αστείρευτη δεξαμενή θεμάτων: τη μυθολογία, τη λατρεία των θεών και το μεγαλείο του φυσικού κόσμου. Καθώς η πλειονότητα των κοσμημάτων προοριζόταν για τις γυναίκες, τα μοτίβα που επιλέγονταν δεν ήταν τυχαία. Λειτουργούσαν ως μέσα καλλωπισμού, αλλά και ως κώδικες επικοινωνίας με το αντίθετο φύλο.

Οι μάρτυρες της γυναικείας φιλαρέσκειας

Μέσα από την έκθεση των κοσμημάτων που ήρθαν στο φως από τους τάφους της ηπειρωτικής ενδοχώρας και των παραλίων της Ηπείρου, ξεδιπλώνεται με τον πιο ζωντανό και ευφάνταστο τρόπο η καθημερινότητα, οι συνήθειες και ο κόσμος των ανθρώπων που τα φόρεσαν. Και αυτό δεν οφείλεται μόνο στην αφθονία των σχετικών αρχαιολογικών ευρημάτων. Ο κυριότερος λόγος είναι ότι τα ευρήματα αυτά φωτίζουν τις άυλες και ίσως τις πιο ουσιαστικές πτυχές του πολιτισμού, που άνθισε στα οικιστικά κέντρα της περιοχής.

Τα κοσμήματα και τα αντικείμενα καλλωπισμού που εντοπίστηκαν στις ανασκαφές του λεκανοπεδίου Ιωαννίνων αποτελούν αδιάψευστο μάρτυρα της διαχρονικής γυναικείας φιλαρέσκειας, η οποία εκδηλωνόταν ανεξάρτητα από τις εκάστοτε κοινωνικοοικονομικές συνθήκες.

Οι γυναίκες φορούσαν δαχτυλίδια, βραχιόλια, περιδέραια, και κρεμαστά κοσμήματα (περίαπτα) από χρυσό, ασήμι, χαλκό, γυαλί, ακόμη και λίθο. Χαρακτηριστικά είναι το ασημένιο οφιοειδές βραχιόλι και το ασημένιο δαχτυλίδι με σφραγιδόλιθο από τη Δουρούτη Ιωαννίνων, καθώς και το περιδέραιο-φυλαχτό με κίτρινες και γαλάζιες οφθαλμωτές χάντρες από το Δεσποτικό Ιωαννίνων.

Τα ρούχα τους ήταν κατασκευασμένα από υφάσματα χοντρής ύφανσης και ενώ τα ίδια δεν σώζονται άφησαν τα αποτυπώματά τους πάνω στις καρφίτσες (περόνες) και στις παραμάνες (πόρπες) με τις οποίες στερεώνονταν. Χαρακτηριστικά δείγματα η οκτώσχημη πόρπη από τη Βίτσα Ζαγορίου (9ος αι. π.Χ.), η χρυσή περόνη που απολήγει σε κεφαλή λιονταριού από τη Δουρούτη Ιωαννίνων, η αργυρή περόνη από τον Κερασώνα Πρέβεζας και οι χάλκινες περόνες από την Βίτσα Ζαγορίου.

Το κόσμημα ως απόηχος του επέκεινα

Τα κοσμήματα από τα νεκροταφεία της Αμβρακίας (σημερινής Άρτας), του Μιχαλιτσίου Πρεβέζης και της Πάργας, που προέρχονται κυρίως από γυναικείες ταφές αποκαλύπτουν με τον πιο έντεχνο τρόπο την ευμάρεια των νεκρών, τις πεποιθήσεις για το «επέκεινα», τα έθιμα και τις τελετουργίες που συνδέονται με το ύστατο χαίρε. Ο θάνατος αποτελεί έναν από τους τρεις μεγάλους κύκλους της ζωής του ανθρώπου και επομένως, ο τρόπος που μια κοινωνία τον αντιμετωπίζει αγγίζει βαθιά ζητήματα ιδεολογίας, ταυτότητας και κοινωνικής δομής.

Η αρχιτεκτονική των τάφων, η φροντίδα του σώματος του νεκρού, τα κτερίσματα και οι προσφορές, που εντάσσονται στο «γέρας θανόντων» δηλαδή στην υποχρέωση των ζωντανών να αποδίδουν τις πρέπουσες τιμές στους νεκρούς, δεν είναι απλά αντικείμενα. Αν μελετηθούν μέσα στο σωστό πολιτισμικό τους πλαίσιο, μπορούν να μας διηγηθούν την ιστορία μεγάλων κοινωνικών και ιστορικών αλλαγών.

Κύριο χαρακτηριστικό των περισσοτέρων κοσμημάτων, πλην ελαχίστων εξαιρέσεων, είναι η κατασκευή τους από λεπτά και εύκαμπτα χρυσά ελάσματα. Το γεγονός αυτό ενισχύει την άποψη ότι προορίζονταν για νεκρική χρήση που αξίωνε μία οικονομικότερη κατασκευή, σε σχέση με τα κανονικά κοσμήματα, προσιτή για τις ταφικές ανάγκες και πρακτικές. Τα σχήματα των περισσοτέρων νεκρικών κοσμημάτων ήταν αντίγραφα πραγματικών, κάτι σαν τα σημερινά φο μπιζού (faux bijoux).

Τα φιδίσια δαχτυλίδια και βραχιόλια καθώς και τα σκουλαρίκια με έκτυπες παραστάσεις νίκης μπορούν να θεωρηθούν υποκατάστατα αληθινών κοσμημάτων. Για την παραγωγή τους χρησιμοποιήθηκαν ως επί τω πλείστον πρότυπα παλαιότερων εποχών είτε γιατί ήταν διαθέσιμες οι μήτρες είτε γιατί οι τύποι και τα διακοσμητικά θέματα ήταν προσφιλή ή είχαν συγκεκριμένο συμβολικό νόημα.

Τα σπειροειδή δαχτυλίδια σε σχήμα φιδιού, όπως το δαχτυλίδι από τον ταφικό περίβολο της Πάργας ήταν ένα ιδιαίτερα δημοφιλές κόσμημα κατά την Υστεροελληνιστική περίοδο, με τη μαζική αναπαραγωγή του να οφείλεται κατεξοχήν στις τάσεις της εποχής. Εντούτοις, η χρήση του στα ταφικά έθιμα δεν ήταν επιφανειακή. Οι ενταφιαστές γνώριζαν πλήρως τη σύνδεσή του με τον κάτω κόσμο καθώς και τον ισχυρό αποτροπαϊκό του ρόλο.

Πολλές φορές, τα κοσμήματα που συνόδευαν τον νεκρό ήταν αυτά που φορούσε και εν ζωή, και όχι μεταθανάτιες απομιμήσεις. Ένα τέτοιο δείγμα υψηλής αισθητικής είναι τα χρυσά σκουλαρίκια από το ανατολικό νεκροταφείο της Αμβρακίας. Στα κοσμήματα αυτά συνδυάζεται η τεχνική της κοκκίδωσης με τη συρματερή: από έναν πυρήνα σε σχήμα καρδιάς εκκινούν τρεις λεπτές αλυσίδες, οι οποίες καταλήγουν σε κάλυκες άνθους.

Κοσμήματα ζωής αποτελούν η χρυσή αλυσίδα-περιδέραιο που απολήγει σε κεφαλές κριαριών από τον ταφικό περίβολο της Πάργας, το χρυσό φυλαχτό από την Μερόπη Πωγωνίου και το περιδέραιο από το Μιχαλίτσι Πρέβεζας με δέκα τριπλούς ρόδακες και ανθέμια.

Το έπαθλο του ύστατου αγώνα

Τα χρυσά στεφάνια αποτελούν ένα από τα πιο εντυπωσιακά και αινιγματικά ταφικά κτερίσματα της αρχαιότητας. Ως σύμβολα θριάμβου, τα κομψοτεχνήματα αυτά έφεραν συχνά μικροσκοπικές μορφές της θεάς Νίκης, αναδεικνύοντας τον νικητήριο χαρακτήρα τους. Πίσω από την εξωτερική τους λάμψη, ωστόσο, ανιχνεύεται ένα βαθύ ηθικό και εσχατολογικό υπόβαθρο.

Σύμφωνα με αρχαίες πηγές το στεφάνι αποτελούσε συνώνυμο της αρετής και της μεταθανάτιας αποθέωσης και οι συγγενείς εφοδίαζαν τον θανόντα με μια μελιτόπιτα (μελιτούτταν) για τον Κέρβερο, έναν οβολό για τον πορθμέα Χάροντα και ένα στεφάνι ως φόρο τιμής σε εκείνον που «είχε πια ολοκληρώσει τον αγώνα της ζωής». Μέσα από αυτή την τελετουργία, ο νεκρός εξομοιωνόταν με αθλητή που βραβευόταν αναδρομικά για τις επίγειες μάχες του.

Παράλληλα, το έθιμο αυτό συνδέεται με αρχέγονες μαγικοθρησκευτικές δοξασίες. Το στεφάνι λειτουργούσε ως αποτρεπτικό φυλαχτό, συμβολίζοντας τον αέναο κύκλο της φύσης (τη φθορά και την αναγέννηση) και αποτελούσε την απόλυτη αλληγορία για τη νίκη του ανθρώπου απέναντι στο σκοτάδι του θανάτου. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της παράδοσης αποτελεί το στεφάνι από φύλλα δρυός που εντοπίστηκε στη νοτιοδυτική νεκρόπολη της Αμβρακίας. Τα χρυσά του φύλλα ήταν προσαρτημένα σε φυλλοφόρο στέλεχος από ευτελές υλικό (ξύλο, χαλκό ή ύφασμα), αποδεικνύοντας ότι η μεταφυσική αξία του συμβόλου ξεπερνούσε κατά πολύ την υλική του υπόσταση.

Ποιος πληρώνει τον βαρκάρη;

Η μετάβαση στον Κάτω Κόσμο για τους αρχαίους Έλληνες δεν ήταν ένα απλό τέλος, αλλά ένα ταξίδι με αυστηρό αντίτιμο. Ένα ταξίδι που ακροβατούσε ανάμεσα στον τρόμο του άγνωστου και την ανάγκη για εξορκισμό του θανάτου.Στο μεταίχμιο της ζωής και του επέκεινα, εκεί όπου οι επίγειες μνήμες άρχιζαν να σβήνουν, η αρχαία ελληνική ψυχή ερχόταν αντιμέτωπη με την πιο σκοτεινή φιγούρα του Κάτω Κόσμου: τον Χάροντα. Ο μακάβριος πορθμέας του Άδη περίμενε υπομονετικά στην όχθη του ποταμού Αχέροντα. Αποστολή του ήταν να μεταφέρει τους πρόσφατα αποθανόντες στην αντίπερα όχθη, την πύλη της αιώνιας λήθης.

Ωστόσο, η μεταφορά αυτή δεν ήταν δωρεάν. Ο Χάρων απαιτούσε ένα απαράβατο αντίτιμο: έναν οβολό. Για τον λόγο αυτό, οι ζωντανοί τοποθετούσαν με ευλάβεια ένα νόμισμα μικρής αξίας κάτω από τη γλώσσα του νεκρού πριν από τον ενταφιασμό, το οποίο αποτελούσε βασικό στοιχείο στο τελικό «στόλισμα» του νεκρού.

Ένα τεκμήριο αυτής της πίστης ήρθε στο φως κατά τις ανασκαφές στην ανατολική νεκρόπολη της αρχαίας Αμβρακίας, στη σημερινή Άρτα. Πρόκειται για τη λεγόμενη χρυσή δανάκη, μια εξαιρετικά λεπτή απομίμηση νομίσματος από καθαρό φύλλο χρυσού, φτιαγμένη αποκλειστικά για να συνοδεύσει τον νεκρό στον τάφο του. Στο κέντρο αυτού του πολύτιμου αντικειμένου δεσπόζει, σχηματοποιημένο με λεπτομέρεια, το κηρύκειο, το ιερό σκήπτρο του θεού Ερμή, ενώ η περίμετρός του κοσμείται με σειρά στιγμών. Η χρυσή δανάκη δεν ήταν απλώς ένα υποκατάστατο χρήματος, αλλά ένα πνευματικό διαβατήριο.

Η επιλογή του κηρυκείου επάνω στο μεταθανάτιο νόμισμα φανερώνει τον κομβικό ρόλο που έπαιζε ο Ερμής στις αντιλήψεις των αρχαίων για το τέλος της ζωής. Μακριά από την εικόνα του φτερωτού θεού-αγγελιοφόρου των ζωντανών, ο Ερμής διέθετε έναν πανάρχαιο, χθόνιο χαρακτήρα. Ήταν ο Ψυχοπομπός, ήταν εκείνος που θα έπιανε την ψυχή από το χέρι για να την καθοδηγήσει με ασφάλεια στα άγνωστα και σκοτεινά μονοπάτια του Κάτω Κόσμου.

Η χρυσή δανάκη της Αμβρακίας μάς επιτρέπει να ρίξουμε μια ματιά στην ψυχολογία των ανθρώπων της αρχαιότητας απέναντι στο πένθος. Η επιλογή των κτερισμάτων από τους οικείους του νεκρού δεν γινόταν ποτέ τυχαία. Παρήγγειλαν αντικείμενα με συγκεκριμένες παραστάσεις-εικόνες, οι οποίες λειτουργούσαν ως «γλώσσα» επικοινωνίας με το υπερπέραν. Αυτά τα μικρά έργα τέχνης και εν γένει το σύνολο των κοσμημάτων που στόλισαν διαχρονικά όλες τις εκφάνσεις της ζωής του ανθρώπου, από τη γέννηση μέχρι και τον θάνατό του, αποδεικνύουν περίτρανα ότι η ανάγκη του ανθρώπινου είδους να εκφράσει την ταυτότητά του, τις πεποιθήσεις και την αισθητική του παραμένει μια σταθερή και αναλλοίωτη αξία από την προϊστορία μέχρι σήμερα.

Βιογραφικό

Η Θάλεια Κύρκου είναι απόφοιτος του Τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων με ειδίκευση στην Αρχαιολογία και κάτοχος MSc. Υπηρετεί ως αρχαιολόγος στο ΥΠΠΟ από το 1992 και στην Εφορεία Αρχαιοτήτων από το 2006.Ανήκε για χρόνια στο δυναμικό της Επιστημονικής Επιτροπής Νικόπολης όπου εργάστηκε με κύρια αντικείμενα την αρχαιολογική έρευνα, την ανάδειξη μνημείων, την επιστημονική τεκμηρίωση και προβολή.

Ειδικότερα, μεταξύ άλλων, διεύθυνε την ανασκαφή στην έπαυλη του Μάνιου Αντωνίνου, συμμετείχε στην ομάδα διαχείρισης κοινοτικών προγραμμάτων και στην εκπόνηση της μελέτης για τη συνολική ανάδειξη του αρχαιολογικού χώρου Νικόπολης.

Έχει λάβει μέρος σε πλήθος σωστικών ανασκαφών στους Νομούς Άρτας και Πρέβεζας, σε πολλές από τις οποίες είχε την επιστημονική εποπτεία. Συμμετείχε στην προετοιμασία της Επανέκθεσης του Αρχαιολογικού Μουσείου Ιωαννίνων, καθώς και στην συγγραφική ομάδα της Μουσειολογικής μελέτης του Αρχαιολογικού Μουσείου Νικόπολης. Έχει συγγράψει αρχαιολογικό οδηγό και άρθρα σχετικά με την αρχαιολογία της Ηπείρου και έχει συμμετάσχει σε επιστημονικά συνέδρια στην Ελλάδα και στο εξωτερικό.

Τα επιστημονικά και ερευνητικά της ενδιαφέροντα επικεντρώνονται στην αρχαιολογία της Ηπείρου και κυρίως σε αρχαιότητες των ελληνιστικών και ρωμαϊκών χρόνων. Άρθρα της έχουν δημοσιευτεί σε βιβλία, συλλογικούς τόμους και επιστημονικά περιοδικά.

Διαβάστε επίσης:

Κόσμηση και Κόσμημα στο Αρχαιολογικό Μουσείο Πατρών

Κόσμηση και Κόσμημα στο Μουσείο Αργυροτεχνίας

Η κόσμηση και το κόσμημα στο Μουσείο Μπενάκη