Ιωάννα Λυτρίβη στο mononews: Χρειαζόμαστε μια νέα εκπαιδευτική συμφωνία με διάρκεια

Να προκύψει μια νέα εκπαιδευτική συμφωνία με διάρκεια, κοινωνική νομιμοποίηση και πραγματική δυνατότητα εφαρμογής είναι το μεγαλύτερο διακύβευμα του Εθνικού Διαλόγου για την Εκπαίδευση, αναφέρει στο mononews η Δρ. Ιωάννα Λυτρίβη, βουλευτής Επικρατείας με την Νέα Δημοκρατία και τ. Υφυπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού αρμόδια για θέματα επαγγελματικής εκπαίδευσης, κατάρτισης και διά βίου μάθησης.

«Έχει αξία ένα συνεκτικό πλαίσιο γραμματισμού στην Τεχνητή Νοημοσύνη, ώστε οι μαθητές να την κατανοούν, να τη χρησιμοποιούν με ασφάλεια» αναφέρει η βουλευτής ερωτώμενη για το ποιες δεξιότητες πρέπει να καλλιεργεί το ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα ώστε οι νέοι να είναι προετοιμασμένοι για τις προκλήσεις της επόμενης δεκαετίας αναφορικά με την ανάπτυξη της ΤΝ.

Η Δρ. Λυτρίβη αναλύει όλα τα θέματα παιδείας που απασχολούν την επικαιρότητα από τον Εθνικό Διάλογο, την εξωστρέφεια των ελληνικών ΑΕΙ, την δημιουργία νέου υπουργείου Ανώτατης Εκπαίδευσης, την επαγγελματική εκπαίδευση έως την χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης στην εκπαίδευση.

Αναλυτικά η συνέντευξη:

Ποιο θεωρείτε ότι είναι το μεγαλύτερο διακύβευμα του Εθνικού Διαλόγου για την Εκπαίδευση και ποια συμβολή φιλοδοξείτε να έχετε προσωπικά σε αυτή τη διαδικασία;

Το μεγαλύτερο διακύβευμα είναι να προκύψει μια νέα εκπαιδευτική συμφωνία με διάρκεια, κοινωνική νομιμοποίηση και πραγματική δυνατότητα εφαρμογής. Η ελληνική εκπαίδευση έχει γνωρίσει πολλές μεταρρυθμίσεις που δεν πρόλαβαν καν να ωριμάσουν και να αξιολογηθούν. Ο Εθνικός Διάλογος είναι μια ευκαιρία να υπερβούμε αυτόν τον κύκλο και να συνδέσουμε το περιεχόμενο της μάθησης με τη σχολική ζωή, την επιμόρφωση των εκπαιδευτικών, τις υποδομές και τη διακυβέρνηση του εκπαιδευτικού συστήματος.

Η δική μου συμβολή θα επικεντρωθεί στις νέες εκπαιδευτικές διαδρομές χωρίς αδιέξοδα: από το Λύκειο προς το πανεπιστήμιο, την επαγγελματική εκπαίδευση, την κατάρτιση και την επανακατάρτιση, και μέχρι την εργασία. Στόχος είναι ένα σχολείο με ισχυρή γενική παιδεία, λιγότερη αποστήθιση, περισσότερη ουσιαστική μάθηση και δίκαιες ευκαιρίες για όλα τα παιδιά, ανεξάρτητα από τον τόπο κατοικίας ή τις οικονομικές δυνατότητες της οικογένειάς τους.

Πιστεύω επίσης ότι κάθε βασική πρόταση για την εκπαίδευση γίνεται πιο πειστική όταν συνοδεύεται από σαφές χρονοδιάγραμμα, εξασφαλισμένους πόρους, σχέδιο επιμόρφωσης και αξιολόγηση των αποτελεσμάτων. Σε ό,τι με αφορά, σκοπεύω να συμβάλω και σε αυτό.

Η ηλεκτρονική διαβούλευση δίνει τη δυνατότητα σε μαθητές, γονείς και εκπαιδευτικούς να συμμετάσχουν στον Εθνικό Διάλογο. Πόσο σημαντική θεωρείτε αυτή τη συμμετοχή και πώς μπορεί να συμβάλει στη διαμόρφωση ουσιαστικών πολιτικών;

Η συμμετοχή μαθητών, γονέων και εκπαιδευτικών είναι πολύτιμη, γιατί γνωρίζουν από πρώτο χέρι την πραγματικότητα του σχολείου. Οι μαθητές ζουν το σχολείο καθημερινά, οι γονείς στηρίζουν την προσπάθεια των παιδιών τους και οι εκπαιδευτικοί διακρίνουν ποια ιδέα μπορεί πραγματικά να λειτουργήσει μέσα στην τάξη.

Η ηλεκτρονική διαβούλευση διευρύνει αυτή τη συμμετοχή, ιδιαίτερα για την περιφέρεια και για πολίτες που δεν εκπροσωπούνται από οργανωμένους φορείς. Θα είχε αξία επίσης, μετά την ολοκλήρωσή της, να δημοσιοποιηθεί ένας συνοπτικός απολογισμός με τις προτάσεις που κατατέθηκαν και τον τρόπο με τον οποίο αυτές αξιοποιήθηκαν. Έτσι, ο διάλογος θα αφήσει ορατό αποτύπωμα και θα ενισχυθεί η εμπιστοσύνη στη διαδικασία.

Η ψηφιακή διαδικασία μπορεί να συμπληρωθεί από θεματικά στοχευμένα εργαστήρια με συμμετέχοντες από διαφορετικές περιοχές και τύπους σχολείων, ώστε να ακούγονται όλες οι φωνές στη διαφορετικότητά τους. Άλλωστε, όσο πληρέστερη είναι η εικόνα που διαμορφώνεται, τόσο πιο ώριμες και κοινά αποδεκτές γίνονται οι τελικές αποφάσεις.

Η ενίσχυση της εξωστρέφειας και η διεθνοποίηση των ελληνικών ΑΕΙ διαμορφώνουν ένα νέο τοπίο στην ανώτατη εκπαίδευση. Ποιες θεωρείτε ότι είναι οι μεγαλύτερες ευκαιρίες αλλά και οι βασικές προϋποθέσεις για να πετύχει αυτή η μετάβαση;

Η Ελλάδα διαθέτει το επιστημονικό δυναμικό, τη γεωγραφική θέση και το πολιτισμικό απόθεμα για να εξελιχθεί σε περιφερειακό κόμβο ανώτατης εκπαίδευσης και έρευνας. Τα ξενόγλωσσα προγράμματα, οι κοινές σπουδές και τα διεθνή ερευνητικά δίκτυα προσελκύουν ήδη φοιτητές και επιστήμονες, περιορίζουν την εκπαιδευτική μετανάστευση και δημιουργούν νέες ευκαιρίες συνεργασίας.

Η επιτυχία της μετάβασης θα κριθεί στην ποιότητα: αξιόπιστη πιστοποίηση, επαρκής φοιτητική μέριμνα και ουσιαστική σύνδεση της διδασκαλίας με την έρευνα. Το δημόσιο πανεπιστήμιο αποτελεί τον κορμό του συστήματος και η συνεχής ενίσχυσή του είναι η καλύτερη εγγύηση για έναν υγιή και διεθνώς ανταγωνιστικό ακαδημαϊκό χάρτη. Χρήσιμο βήμα προς αυτή την κατεύθυνση θα ήταν η συγκέντρωση, σε μία δημόσια και εύχρηστη μορφή, συγκρίσιμων στοιχείων για όλα τα ιδρύματα: στελέχωση, υποτροφίες, ολοκλήρωση σπουδών, ερευνητικό έργο, πορεία αποφοίτων. Η εξωστρέφεια αποκτά μεγαλύτερη αξία όταν συνοδεύεται από διαφάνεια και τεκμηρίωση.

Πώς κρίνετε τη δημιουργία Υπουργείου Ανώτατης Εκπαίδευσης, Έρευνας και Καινοτομίας;

Τη θεωρώ θετική εξέλιξη. Η ανώτατη εκπαίδευση, η έρευνα, η μεταφορά τεχνογνωσίας και η καινοτομία αποτελούν κρίκους της ίδιας αλυσίδας και ένας ενιαίος φορέας μπορεί να εξασφαλίσει μεγαλύτερη συνέχεια στον σχεδιασμό και να συνδέσει αποτελεσματικότερα τα πανεπιστήμια και τα ερευνητικά κέντρα με την παραγωγή, τις περιφέρειες και τις κοινωνικές ανάγκες.

Το εγχείρημα θα αποδώσει υπό προϋποθέσεις: σαφώς περιγεγραμμένη αποστολή, σεβασμό στο αυτοδιοίκητο των ΑΕΙ, πολυετή χρηματοδοτικό σχεδιασμό και σταθερούς κανόνες αξιολόγησης. Εξίσου σημαντική είναι η γέφυρα με το σχολείο, την επαγγελματική εκπαίδευση και τη διά βίου μάθηση, ώστε η δημόσια πολιτική για τη γνώση να παραμένει συνεκτική και ενιαία στη λειτουργία της.

Ενδιαφέρουσα προοπτική θα αποτελούσε, νομίζω, η καθιέρωση πολυετών προγραμματικών συμφωνιών με κάθε πανεπιστήμιο και ερευνητικό κέντρο, στις οποίες θα ορίζονται με σαφήνεια μετρήσιμοι και ρεαλιστικοί στόχοι για τη διδασκαλία, την έρευνα, τη διεθνοποίηση και την περιφερειακή συμβολή, με διαφανή αξιολόγηση και πλήρη σεβασμό της ακαδημαϊκής αυτονομίας.

Για πολλές δεκαετίες στην Ελλάδα επικρατούσε η αντίληψη ότι η επαγγελματική εκπαίδευση και η διά βίου μάθηση αποτελούν «δεύτερη επιλογή» σε σχέση με τη γενική εκπαίδευση. Θεωρείτε ότι αυτή η αντίληψη αλλάζει και τι χρειάζεται ακόμη για να αποκτήσουν τη θέση που τους αξίζει;

Έχω υπηρετήσει τον χώρο της επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης από διαφορετικές θέσεις ευθύνης και βλέπω ότι η αντίληψη αλλάζει. Είναι μια από τις πιο ελπιδοφόρες εξελίξεις των τελευταίων ετών. Η ποιοτική αναβάθμιση της επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης, με ανανεωμένα προγράμματα σπουδών, σύγχρονο εργαστηριακό εξοπλισμό, ενίσχυση της μαθητείας και αξιόπιστη πιστοποίηση, έχει αρχίσει να αποτυπώνεται στις επιλογές των νέων και στην εμπιστοσύνη των οικογενειών. Όσο η ποιότητα γίνεται ορατή και σταθερή, τόσο τα στερεότυπα υποχωρούν.

Η επαγγελματική εκπαίδευση, όμως, κερδίζει πραγματικά όταν συνδυάζεται με ισχυρή και πολυδιάστατη γενική παιδεία, τόσο πριν όσο και κατά τη διάρκεια της επαγγελματικής διαδρομής. Η γλώσσα, τα μαθηματικά, η επιστημονική και κοινωνική γνώση, αλλά και η ψηφιακή επάρκεια επιτρέπουν στους νέους να προσαρμόζονται με αυτοπεποίθηση στις αλλαγές και να μην περιορίζονται σε μια στενή ειδίκευση.

Μια επαγγελματική διαδρομή δεν καταλήγει ποτέ σε ένα μόνο σημείο: ο απόφοιτος μπορεί να εργαστεί, να συνεχίσει τις σπουδές του ή να αναπτύξει δική του επαγγελματική δραστηριότητα, και οι τρεις αυτές προοπτικές παραμένουν ανοικτές σε κάθε φάση της ζωής του. Αυτό το καθιστά εφικτό η αναγνώριση της προηγούμενης μάθησης και της επαγγελματικής εμπειρίας, που επιτρέπει στους ενήλικες να μην ξεκινούν κάθε φορά από το μηδέν. Η διά βίου μάθηση γίνεται τότε πραγματικό δικαίωμα επιστροφής στη γνώση.

Η τεχνητή νοημοσύνη αλλάζει ήδη τον τρόπο που εργαζόμαστε, επικοινωνούμε και μαθαίνουμε. Ποιες δεξιότητες πιστεύετε ότι πρέπει να καλλιεργεί το ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα ώστε οι νέοι να είναι έτοιμοι για τις προκλήσεις της επόμενης δεκαετίας;

Η τεχνητή νοημοσύνη ανεβάζει τον πήχη της εκπαίδευσης. Όσο ευκολότερη γίνεται η παραγωγή μιας απάντησης, τόσο μεγαλύτερη αξία αποκτούν η ποιότητα της ερώτησης, η τεκμηρίωσή της και η κριτική της αξιολόγηση. Γι’ αυτό και οι θεμελιώδεις γνώσεις, από τη γλώσσα και τα μαθηματικά έως τον επιστημονικό γραμματισμό και την ιστορική κατανόηση, γίνονται ακόμη πιο πολύτιμες, μιας και αποτελούν το υπόβαθρο που επιτρέπει στον μαθητή να αξιολογεί την ακρίβεια και την αξιοπιστία ενός αποτελέσματος.

Από αυτή την άποψη, έχει αξία ένα συνεκτικό πλαίσιο γραμματισμού στην τεχνητή νοημοσύνη, ώστε οι μαθητές να την κατανοούν, να τη χρησιμοποιούν με ασφάλεια, να ελέγχουν τα αποτελέσματά της και, κυρίως, να δημιουργούν με αυτήν. Στο ίδιο πλαίσιο δεξιοτήτων θα έβαζα επίσης τη συνεργατικότητα και την αντιμετώπιση σύνθετων προβλημάτων, δεξιότητες που καμία τεχνολογία δεν υποκαθιστά απόλυτα.

Σταδιακά θα αλλάξει και η ίδια η έννοια, αλλά και τα κριτήρια της εκπαιδευτικής αξιολόγησης. Στο μέλλον θα δίνεται μεγαλύτερη βαρύτητα στη διά ζώσης προφορική υποστήριξη μιας άποψης, στα ολοκληρωμένα σχέδια εργασίας που εκπονούν οι ίδιοι οι μαθητές, αλλά και στη λεπτομερή παρουσίαση της διαδρομής προς το αποτέλεσμα, και όχι μόνο του ίδιου του αποτελέσματος. Είμαι σίγουρη ότι με συστηματική επιμόρφωση και ασφαλή εργαλεία οι εκπαιδευτικοί θα μπορέσουν να αξιοποιήσουν την τεχνολογία προς όφελος της μάθησης, ενώ η ανθρώπινη κρίση και η παιδαγωγική σχέση θα παραμείνουν ο κοινωνικός πυρήνας του σχολείου.

Διαβάστε επίσης:

Μη Κρατικά Πανεπιστήμια: 7 άδειες εγκατάστασης και λειτουργίας παραρτημάτων – Επιβέβαιωση mononews

Νέο Υπουργείο Ανώτατης Εκπαίδευσης: Οι 4 πυλώνες, το χρονοδιάγραμμα και η δήλωση Παπαϊωάννου στο mononews

Ευτύχης Βασιλάκης (Aegean Airlines): Οι συμβουλές προς τους αποφοίτους της Σχολής Μωραΐτη – Όλα τα ονόματα των 200 αποφοίτων