Δημογραφικό: Η Ελλάδα χάνει 2,8 εκατ. κατοίκους έως το 2080 – Στα 7,6 εκατ. ο πληθυσμός σύμφωνα με την Κομισιόν

Αντιμέτωπη με μια βαθιά δημογραφική αλλαγή, που αναμένεται να επηρεάσει την οικονομία, την αγορά εργασίας και το ασφαλιστικό σύστημα, βρίσκεται η Ελλάδα. Σύμφωνα με τις νέες προβολές της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ο πληθυσμός της χώρας εκτιμάται ότι θα μειωθεί κατά 2,8 εκατομμύρια κατοίκους έως το 2080, ενώ η γήρανση θα επιταχύνεται και οι άνθρωποι παραγωγικής ηλικίας θα αποτελούν ολοένα μικρότερο ποσοστό του πληθυσμού.

Η έκθεση Ageing Report 2027, που δημοσιοποιήθηκε πριν από λίγες ημέρες, αναδεικνύει το Δημογραφικό σε μία από τις σημαντικότερες μακροπρόθεσμες προκλήσεις για την Ελλάδα.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Κομισιόν, ο ελληνικός πληθυσμός θα υποχωρήσει από 10,4 εκατομμύρια το 2025 σε 7,6 εκατομμύρια το 2080, καταγράφοντας συνολική συρρίκνωση σχεδόν 27%.

Ιδιαίτερα ανησυχητικό είναι ότι η μείωση δεν προβλέπεται να περιοριστεί σε μία συγκεκριμένη δεκαετία, αλλά να συνεχιστεί σχεδόν αδιάκοπα σε όλη την περίοδο που εξετάζει η έκθεση.

Πώς θα μειώνεται ο πληθυσμός της Ελλάδας

Οι δημογραφικές προβολές της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αποτυπώνουν μια σταθερή πτωτική πορεία για τις επόμενες δεκαετίες.

Από τα 10,4 εκατομμύρια κατοίκους το 2025, ο πληθυσμός αναμένεται να περιοριστεί στα 10,2 εκατομμύρια το 2030 και στα 9,7 εκατομμύρια το 2040.

Το 2050 εκτιμάται ότι θα έχει υποχωρήσει στα 9,2 εκατομμύρια, ενώ η μείωση θα συνεχιστεί στα 8,6 εκατομμύρια το 2060, στα 8 εκατομμύρια το 2070 και τελικά στα 7,6 εκατομμύρια το 2080.

Αυτό σημαίνει ότι μέχρι τα μέσα του αιώνα η χώρα θα έχει χάσει περίπου 1,2 εκατομμύρια κατοίκους, με την πληθυσμιακή συρρίκνωση να συνεχίζεται και τις επόμενες τρεις δεκαετίες.

Οι επιπτώσεις αναμένεται να είναι σημαντικές για την οικονομική δραστηριότητα, τη διαθεσιμότητα εργαζομένων, τη χρηματοδότηση των συντάξεων και τη διατήρηση δημόσιων υπηρεσιών, ιδιαίτερα σε περιοχές που ήδη αντιμετωπίζουν πληθυσμιακή εγκατάλειψη.

Γονιμότητα: Μικρή ανάκαμψη, αλλά όχι αρκετή για να ανακοπεί η μείωση

Η πληθυσμιακή συρρίκνωση προβλέπεται να συνεχιστεί παρά την αναμενόμενη βελτίωση του δείκτη γονιμότητας.

Σύμφωνα με την έκθεση, ο αριθμός των παιδιών ανά γυναίκα στην Ελλάδα εκτιμάται ότι θα αυξηθεί από περίπου 1,2 σήμερα σε 1,45 έως το 2080.

Ωστόσο, η αύξηση αυτή δεν επαρκεί για τη φυσική αναπλήρωση του πληθυσμού.

Στις ανεπτυγμένες οικονομίες, το επίπεδο που θεωρείται αναγκαίο για τη μακροχρόνια αναπλήρωση των γενεών είναι περίπου 2,1 παιδιά ανά γυναίκα, αισθητά υψηλότερο από τις προβλεπόμενες επιδόσεις της χώρας.

Επομένως, ακόμη και με μια σταδιακή ανάκαμψη των γεννήσεων, η Ελλάδα αναμένεται να συνεχίσει να χάνει πληθυσμό, εφόσον δεν υπάρξουν άλλες σημαντικές δημογραφικές μεταβολές.

Η γήρανση αυξάνει τις πιέσεις στο ασφαλιστικό και στην αγορά εργασίας

Πέρα από τη μείωση του συνολικού πληθυσμού, ιδιαίτερη σημασία έχει η αλλαγή στην ηλικιακή σύνθεσή του.

Σύμφωνα με την Κομισιόν, οι μεγαλύτερες ηλικιακές ομάδες θα αντιπροσωπεύουν αυξανόμενο ποσοστό του πληθυσμού της Ελλάδας, με ιδιαίτερα σημαντική ενίσχυση της ομάδας των 80 ετών και άνω.

Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί πρόσθετες ανάγκες για το ασφαλιστικό σύστημα, τις υπηρεσίες υγείας και τις δομές μακροχρόνιας φροντίδας.

Την ίδια στιγμή, η μείωση των ανθρώπων σε ηλικία εργασίας ενδέχεται να περιορίσει τη διαθέσιμη προσφορά εργατικού δυναμικού, εντείνοντας τις ελλείψεις προσωπικού σε κλάδους που ήδη αντιμετωπίζουν δυσκολίες.

Το Δημογραφικό, συνεπώς, δεν αφορά μόνο τον συνολικό αριθμό των κατοίκων, αλλά και την αναλογία μεταξύ εργαζομένων, συνταξιούχων και νεότερων γενεών.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση χάνει 38 εκατομμύρια κατοίκους

Η δημογραφική συρρίκνωση δεν περιορίζεται στην Ελλάδα, αλλά αφορά το μεγαλύτερο μέρος της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Σύμφωνα με τις προβολές, ο πληθυσμός της ΕΕ θα αυξηθεί οριακά από 452 εκατομμύρια το 2025 σε 453 εκατομμύρια το 2029, προτού αρχίσει να μειώνεται.

Έως το 2080 αναμένεται να έχει υποχωρήσει στα 414 εκατομμύρια, καταγράφοντας απώλειες περίπου 38 εκατομμυρίων κατοίκων, δηλαδή μείωση σχεδόν 8%.

Η πορεία δεν θα είναι ίδια σε όλα τα κράτη-μέλη. Σε 10 χώρες της ΕΕ ο πληθυσμός προβλέπεται να είναι μεγαλύτερος το 2080 σε σύγκριση με τα σημερινά επίπεδα.

Ωστόσο, όλες οι ευρωπαϊκές χώρες αναμένεται να αντιμετωπίσουν μια κοινή εξέλιξη: τη σταδιακή μετατόπιση της ηλικιακής κατανομής προς τις μεγαλύτερες ηλικίες.

Ένας στους τρεις Ευρωπαίους θα είναι άνω των 65 ετών

Η έκθεση καταγράφει σημαντική επιτάχυνση της γήρανσης στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Το ποσοστό των κατοίκων ηλικίας 65 ετών και άνω προβλέπεται να αυξηθεί από 22% σήμερα σε 33% το 2080.

Με άλλα λόγια, περίπου ένας στους τρεις Ευρωπαίους θα ανήκει σε αυτή την ηλικιακή ομάδα στο τέλος της περιόδου προβολής.

Ακόμη μεγαλύτερη θα είναι η αναλογική αύξηση των ανθρώπων ηλικίας 80 ετών και άνω, το ποσοστό των οποίων αναμένεται να υπερδιπλασιαστεί, από 6% σε 14%.

Αντίθετα, το μερίδιο του πληθυσμού ηλικίας 20 έως 64 ετών, που συνδέεται κυρίως με την αγορά εργασίας, θα μειωθεί από 58% σε 51%.

Παράλληλα, η διάμεση ηλικία στην ΕΕ εκτιμάται ότι θα αυξηθεί από τα 45 στα 51 έτη.

Πρόκειται για αλλαγές που θα επηρεάσουν τις κοινωνικές δαπάνες, την παραγωγικότητα και τις ανάγκες των συστημάτων υγείας και κοινωνικής προστασίας.

Ασφαλιστικό: Λιγότεροι από 16 άνθρωποι παραγωγικής ηλικίας για κάθε 10 ηλικιωμένους

Ιδιαίτερη σημασία έχει η προβλεπόμενη αύξηση του δείκτη εξάρτησης ηλικιωμένων, ο οποίος αποτυπώνει την αναλογία των ανθρώπων ηλικίας 65 ετών και άνω προς τον πληθυσμό ηλικίας 20 έως 64 ετών.

Ο δείκτης αυτός χρησιμοποιείται για την αξιολόγηση των δημογραφικών πιέσεων στα συνταξιοδοτικά και ασφαλιστικά συστήματα.

Στην Ευρωπαϊκή Ένωση αναμένεται να αυξηθεί από 38% το 2025 σε 65% το 2080, δηλαδή κατά περίπου 27 ποσοστιαίες μονάδες.

Μάλιστα, το μεγαλύτερο μέρος αυτής της αύξησης εκτιμάται ότι θα έχει πραγματοποιηθεί έως το 2050.

Στην πράξη, ενώ σήμερα αντιστοιχούν περίπου 26 άνθρωποι ηλικίας 20 έως 64 ετών για κάθε 10 άτομα ηλικίας τουλάχιστον 65 ετών, το 2080 η αναλογία θα έχει περιοριστεί σε λιγότερους από 16 προς 10.

Αυτό σημαίνει ότι τα ασφαλιστικά συστήματα θα καλούνται να ανταποκριθούν στις ανάγκες ενός μεγαλύτερου ηλικιωμένου πληθυσμού, με αναλογικά λιγότερους ανθρώπους παραγωγικής ηλικίας.

Κάτω από το όριο αναπλήρωσης η γονιμότητα σε όλη την Ευρώπη

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προβλέπει σταδιακή, αλλά περιορισμένη ανάκαμψη της γονιμότητας και στο σύνολο της ΕΕ.

Ο μέσος δείκτης εκτιμάται ότι θα αυξηθεί από το ιστορικά χαμηλό επίπεδο των 1,3 παιδιών ανά γυναίκα το 2024 σε περίπου 1,5 το 2080.

Παρά τη βελτίωση, θα εξακολουθήσει να βρίσκεται σημαντικά χαμηλότερα από το όριο των 2,1 παιδιών ανά γυναίκα που απαιτείται για τη φυσική αναπλήρωση των γενεών.

Κατά συνέπεια, οι δημογραφικές πιέσεις αναμένεται να παραμείνουν έντονες, ακόμη και εάν οι γεννήσεις ανά γυναίκα αυξηθούν σε σχέση με τα σημερινά επίπεδα.

Προσδόκιμο ζωής: Στα 90 έτη για τις γυναίκες έως το 2080

Την ώρα που η γονιμότητα παραμένει χαμηλή, το προσδόκιμο ζωής των Ευρωπαίων αναμένεται να συνεχίσει να αυξάνεται.

Σύμφωνα με τις προβολές της Κομισιόν, το προσδόκιμο ζωής των ανδρών στην ΕΕ θα ανέλθει από 79 έτη το 2025 σε 86 έτη το 2080.

Για τις γυναίκες, η αντίστοιχη αύξηση προβλέπεται από 84 σε 90 έτη.

Η μεγαλύτερη διάρκεια ζωής αποτελεί σημαντική κοινωνική και υγειονομική εξέλιξη, αλλά παράλληλα ενισχύει την ανάγκη προσαρμογής των ασφαλιστικών συστημάτων, των υπηρεσιών υγείας και των δομών κοινωνικής φροντίδας στις ανάγκες ενός πληθυσμού που θα ζει περισσότερα χρόνια.

 

Διαβάστε επίσης 

Deutsche Telekom: Σημειώνει πτώση, καθώς το πρόγραμμα επαναγοράς μετοχών ύψους 2 δισ. ευρώ με λήξη το 2027 απογοήτευσε

Qualco: Tηλεφώνημα για βόμβα στα γραφεία της στο Μαρούσι – Εκκενώθηκε το εμπορικό κέντρο «Αίθριο»

Νέος συναγερμός στην Ευρώπη για μπαράζ απειλών για βόμβες σε πτήσεις – Στο στόχαστρο Raynair, Wizz Air, Finnair και LOT