Ποιοι κινδυνεύουν με αύξηση των ορίων ηλικίας μετά το 2030

Η συζήτηση για τα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης επανέρχεται δυναμικά στο προσκήνιο, καθώς το ασφαλιστικό σύστημα βρίσκεται αντιμέτωπο με τις ολοένα και εντονότερες δημογραφικές πιέσεις.

Αν και η κυβέρνηση ξεκαθαρίζει ότι δεν υπάρχει καμία ειλημμένη απόφαση για αύξηση των ορίων ηλικίας, η νομοθεσία προβλέπει επανεξέταση του ασφαλιστικού κάθε τρία χρόνια με βάση την εξέλιξη του προσδόκιμου ζωής. Έτσι, το ενδεχόμενο αλλαγών μετά το 2030 παραμένει ανοικτό και αποτελεί αντικείμενο έντονης συζήτησης μεταξύ ειδικών και ασφαλισμένων.

Σήμερα το γενικό πλαίσιο προβλέπει πλήρη σύνταξη στα 62 έτη με 40 χρόνια ασφάλισης ή στα 67 έτη με τουλάχιστον 15 έτη ασφάλισης. Τα όρια αυτά ισχύουν από τις τελευταίες μεγάλες μεταρρυθμίσεις του ασφαλιστικού και μέχρι στιγμής δεν υπάρχει νομοθετική πρωτοβουλία για την τροποποίησή τους.

Γιατί επανέρχεται το θέμα

Η βασική αιτία είναι η γήρανση του πληθυσμού. Οι Έλληνες ζουν περισσότερα χρόνια, γεγονός που σημαίνει ότι οι συντάξεις καταβάλλονται για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα. Την ίδια στιγμή, η υπογεννητικότητα μειώνει τον αριθμό των νέων εργαζομένων που εισέρχονται στην αγορά εργασίας και χρηματοδοτούν το σύστημα μέσω των ασφαλιστικών εισφορών.

Οι αναλογιστικές μελέτες δείχνουν ότι η σχέση εργαζομένων και συνταξιούχων επιδεινώνεται σταθερά, ενώ οι προβολές της επόμενης δεκαετίας καταγράφουν σημαντική αύξηση του ποσοστού των ηλικιωμένων στον συνολικό πληθυσμό. Για τον λόγο αυτό η ισχύουσα νομοθεσία προβλέπει ότι τα όρια ηλικίας μπορούν να αναπροσαρμόζονται, εφόσον αυξάνεται το προσδόκιμο ζωής.
Τα επικρατέστερα σενάρια κάνουν λόγο για σταδιακή και όχι απότομη προσαρμογή, η οποία σε βάθος χρόνου θα μπορούσε να φτάσει συνολικά έως και περίπου ενάμιση έτος.

Ρεκόρ αιτήσεων στον e-ΕΦΚΑ

Η συζήτηση για πιθανές αλλαγές έχει ήδη επηρεάσει τη συμπεριφορά πολλών ασφαλισμένων. Όλο και περισσότεροι εξετάζουν το ενδεχόμενο να αποχωρήσουν πριν από το 2030, ώστε να διασφαλίσουν τα σημερινά όρια ηλικίας.

Τα στοιχεία είναι ενδεικτικά. Κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026 υποβλήθηκαν 110.298 νέες αιτήσεις συνταξιοδότησης, αριθμός που αποτελεί την υψηλότερη επίδοση πρώτου εξαμήνου από την ίδρυση του e-ΕΦΚΑ το 2017.

Εφόσον διατηρηθεί ο ίδιος ρυθμός, οι συνολικές αιτήσεις μέχρι το τέλος του 2026 ενδέχεται να ξεπεράσουν τις 260.000, αφήνοντας πίσω ακόμη και το προηγούμενο ιστορικό υψηλό των 225.803 αιτήσεων που είχαν κατατεθεί το 2025.

Ποιοι δεν θα επηρεαστούν

Το σημαντικότερο στοιχείο είναι ότι όσοι έχουν ήδη θεμελιώσει συνταξιοδοτικό δικαίωμα προστατεύονται από ενδεχόμενες αλλαγές. Η θεμελίωση σημαίνει ότι ο ασφαλισμένος έχει συμπληρώσει τόσο τον απαιτούμενο χρόνο ασφάλισης όσο και την προβλεπόμενη ηλικία ή τις προϋποθέσεις που απαιτούνται από τη νομοθεσία. Ακόμη και αν επιλέξει να υποβάλει αίτηση αρκετά χρόνια αργότερα, εξακολουθεί να αποχωρεί με τις διατάξεις που ίσχυαν όταν θεμελίωσε το δικαίωμά του.

Εκτός των πιθανών αλλαγών εκτιμάται ότι θα παραμείνουν επίσης:

• οι ασφαλισμένοι που συνταξιοδοτούνται με ειδικές διατάξεις λόγω ύπαρξης ανάπηρου μέλους στην οικογένεια,

• όσοι υπάγονται στα Βαρέα και Ανθυγιεινά Επαγγέλματα,

• οι ένστολοι και γενικότερα όσοι υπάγονται σε ειδικά συνταξιοδοτικά καθεστώτα.

Ποιοι βρίσκονται στο επίκεντρο

Αντίθετα, μεγαλύτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η περίπτωση των ασφαλισμένων που δεν έχουν ακόμη κατοχυρώσει ή θεμελιώσει δικαίωμα.

Πρόκειται κυρίως για εργαζόμενους ηλικίας 35 έως 45 ετών σήμερα, οι οποίοι αναμένεται να συνταξιοδοτηθούν αρκετά μετά το 2030. Εφόσον αποφασιστεί σύνδεση των ορίων ηλικίας με το προσδόκιμο ζωής, η συγκεκριμένη κατηγορία είναι εκείνη που έχει τις περισσότερες πιθανότητες να επηρεαστεί.

Στην ίδια κατηγορία ανήκουν και όσοι βρίσκονται κοντά στη συνταξιοδότηση αλλά δεν θα έχουν συμπληρώσει τις απαιτούμενες προϋποθέσεις έως το τέλος της δεκαετίας.

Παραδείγματα

• Εργαζόμενος που θα είναι 58 ετών το 2030 και δεν έχει ακόμη συμπληρώσει τις προϋποθέσεις συνταξιοδότησης, είναι πιθανό να υπαχθεί στα νέα ηλικιακά όρια, εφόσον αυτά τεθούν σε ισχύ.

• Ασφαλισμένος που θα είναι 61 ετών το 2030 και έχει ήδη θεμελιώσει δικαίωμα συνταξιοδότησης με βάση τις ισχύουσες διατάξεις, δεν επηρεάζεται από τυχόν μεταβολές και θα αποχωρήσει με το όριο ηλικίας που έχει κατοχυρώσει.

• Μισθωτός σήμερα ηλικίας 40 ετών, με περίπου 15 χρόνια ασφάλισης, αναμένεται να συνταξιοδοτηθεί μετά το 2050. Αν μέχρι τότε εφαρμοστεί νέο σύστημα προσαρμογής των ορίων ηλικίας, είναι πιθανό να χρειαστεί να εργαστεί περισσότερο από ό,τι προβλέπει το σημερινό καθεστώς.

• Ελεύθερος επαγγελματίας ηλικίας 45 ετών, ο οποίος δεν θα έχει συμπληρώσει 40 έτη ασφάλισης έως το 2030, ενδέχεται επίσης να υπαχθεί στα νέα όρια ηλικίας, εφόσον οι αλλαγές αφορούν όσους δεν έχουν θεμελιώσει δικαίωμα.

Διαβάστε επίσης:

Φορολογικές δηλώσεις 2026: Εξετάζεται παράταση από την ΑΑΔΕ – «Βροχή» τα αιτήματα από φορείς της αγοράς

Αντώνης Βαρθολομαίος (ΕΕΕΠ): Σε θέση μάχης για την πάταξη του παράνομου τζόγου 1,8 δις – Τι είπε για Superbet

Politico: Πρόταση από την Ισπανία για δανεισμό 850 δισ. ευρώ τον χρόνο