Στο συνέδριο του ΠΑΣΟΚ, ο Ανδρουλάκης αναδείχθηκε ως ο αδιαμφισβήτητος αρχηγός του κόμματός του.

Η κεντρική του γραμμή κυριάρχησε, οι πολιτικές θέσεις και η διακήρυξη εγκρίθηκαν ομόφωνα, ενώ οι καταστατικές αλλαγές πέρασαν με ευρεία πλειοψηφία. Το μήνυμα ήταν σαφές: ο αρχηγός θέλει έναν κομματικό μηχανισμό ελεγχόμενο, χωρίς γκρίζες λειτουργικές ζώνες. Ως μελλοντικός πρωθυπουργός, πάντως, δεν βγήκε.

Το ΠΑΣΟΚ έζησε ένα συνέδριο ανασύνταξης και εσωτερικού ελέγχου. Δεν μπορεί να αμφισβητηθεί ότι το κυριότερο κέρδος ήταν η αποκατάσταση της πειθαρχίας. Η μετατροπή σε ενιαίο κόμμα και οι αυστηρότερες καταστατικές πρόνοιες —ρυθμίσεις για θητείες, ασυμβίβαστα και αυστηρότερους κανόνες κομματικής πειθαρχίας, ειδικά σε σχέση με συμμετοχές σε αυτοδιοικητικά ή συνδικαλιστικά ψηφοδέλτια που δεν στηρίζει το κόμμα— δείχνουν ότι ο στόχος ήταν η οργανωτική θωράκιση, το συμμάζεμα των ιδεολογικών γραμμών, ο περιορισμός των εμφανών τριβών και η προβολή της εικόνας ενότητας. Το εσωκομματικό πεδίο είναι σαφώς πιο ελεγχόμενο από πριν. Συνέδριο κόμματος με πορεία προς την εξουσία, πάντως, δεν ήταν.

Σε επίπεδο ηγεσίας, η αρχική εικόνα από την εκλογή της νέας Κεντρικής Επιτροπής δείχνει υπεροχή στελεχών της επιρροής του προέδρου, ενώ τόσο η ηγετική ομάδα όσο και η Άννα Διαμαντοπούλου καταγράφουν ισχυρή παρουσία στις πρώτες θέσεις. Οι εσωτερικές επιφυλάξεις για την ηγεσία Ανδρουλάκη φαίνεται πως κόπασαν — η ρητορική μάχη κερδήθηκε από τον «Θυμωμένο Νίκο». Πρόκειται, όμως, για μια ενότητα προσωρινά λειτουργική—πολιτική ενότητα, πάντως, δεν είναι.

Το συνέδριο λειτούργησε εκτονωτικά: απορρόφησε πιέσεις, έκανε υποχωρήσεις όπου χρειαζόταν και απέτρεψε ανοιχτή σύγκρουση. Άρα, το βασικό ηγετικό κέρδος του Ανδρουλάκη δεν είναι ότι μετέτρεψε το ΠΑΣΟΚ σε μονολιθικό κόμμα, αλλά ότι κέρδισε χρόνο, έλεγχο και σχετική πειθαρχία ενόψει της εκλογικής μάχης. Μάχη για πρωτιά στις εκλογές, πάντως, δεν ήταν.

Κι αυτό διότι η καθαρή γραμμή «καμία συγκυβέρνηση με τη Ν.Δ.» θα αποδειχθεί πέτρα στον λαιμό του ΠΑΣΟΚ και του ίδιου του Ανδρουλάκη. Η θέση αυτή απέναντι στη Ν.Δ. και, έμμεσα, ειδικά απέναντι στον Κυριάκο Μητσοτάκη, δεν έμεινε στο επίπεδο του υπαινιγμού. Αποτυπώθηκε τόσο στις αποφάσεις του συνεδρίου όσο και στην ίδια την κεντρική ομιλία του Ανδρουλάκη, ο οποίος έθεσε ως στόχο όχι τη συνύπαρξη με τη Ν.Δ. αλλά την εκλογική της ήττα και την «πολιτική αλλαγή». Έτσι, το ΠΑΣΟΚ επιχείρησε να λύσει ένα χρόνιο πρόβλημα ταυτότητας: να πάψει να εμφανίζεται ως διαθέσιμος κυβερνητικός εταίρος και να εμφανιστεί ξανά ως αυτόνομος πόλος εξουσίας. Θέση διόλου πιστευτή, πάντως, όταν δημοσκοπικά το κόμμα υστερεί σε σημείο απελπισίας.

Όμως ακριβώς εδώ το συνέδριο αγγίζει τα όριά του. Διότι το ΠΑΣΟΚ εξήγησε πειστικά με ποιον δεν θα πάει, όχι όμως ακόμη με ποιον και με ποιον τρόπο θα κυβερνήσει. Δεν είναι τυχαίο ότι η πρώτη κυβερνητική απάντηση επικεντρώθηκε ακριβώς σε αυτό το κενό: στο ερώτημα της κυβερνησιμότητας. Άρα, το συνέδριο παρήγαγε σαφές αντί-Ν.Δ. στίγμα, αλλά δεν έχει ακόμη μετατρέψει αυτό το στίγμα σε πλήρες και κοινωνικά πειστικό αφήγημα εξουσίας. Είναι, πάντως, εξαιρετικά αμφίβολο αν θα το καταφέρει.

Ουσιαστικά, το συνέδριο επικύρωσε τη στρατηγική Ανδρουλάκη ότι η Ν.Δ. θα χάσει κάτω από το βάρος των σκανδάλων — Τέμπη, ΟΠΕΚΕΠΕ, υποκλοπές, αδιαφάνεια και φθορά δύο θητειών. Η βεβαιότητα είναι, πάντως, εντυπωσιακή.

Το συνέδριο, τελικά, δεν έδειξε ένα ΠΑΣΟΚ που βαδίζει προς την εξουσία, αλλά ένα ΠΑΣΟΚ που προσπαθεί πρώτα να ελέγξει τον εαυτό του και μετά να πείσει τη χώρα. Ο Ανδρουλάκης κέρδισε το κόμμα του, αλλά δεν απέδειξε ότι μπορεί να κερδίσει την κοινωνία. Σφράγισε την ηγεμονία του στο εσωτερικό, χωρίς να θεμελιώσει ηγεμονία στο πολιτικό πεδίο. Και το χειρότερο για τον ίδιο είναι ότι επένδυσε όλη τη στρατηγική του όχι στη δική του πειστική άνοδο, αλλά στην ελπίδα της φθοράς του αντιπάλου. Όμως κόμματα που περιμένουν να πέσει ο άλλος, συνήθως δεν ανεβαίνουν τα ίδια. Έτσι, το συνέδριο του ΠΑΣΟΚ μπορεί να καταγραφεί ως νίκη μηχανισμού για τον Ανδρουλάκη, αλλά πολύ δύσκολα ως αφετηρία κόμματος εξουσίας

Διαβάστε επίσης

Ο στασιμοπληθωρισμός είναι ήδη εδώ