Λέμε σε κάποιον: «Το παιδί σου έκανε ληστεία τράπεζας, με σκοπό να αγοράσει αυτοκίνητο».

Η απάντηση είναι: «Όχι, εμένα το παιδί μου δεν οδηγεί, δεν έχει αμάξι». Εσείς τι καταλαβαίνετε; Προφανώς ότι τα μισόλογα δεν απαντούν στο κατηγορητήριο. Εντάξει, το παιδί μπορεί να μην έκανε τη ληστεία ούτε να αγόρασε το όχημα. Η ερώτηση από μόνη της δεν σημαίνει ότι έγινε το έγκλημα, αλλά η απάντηση σίγουρα υπεκφεύγει.

Κάπως έτσι είναι τα πράγματα και με την υπόθεση του Λάζαρου Τσαβδαρίδη και της κόρης του, που εμφανιζόταν ως αθλήτρια σε επίπεδο πρωταθλητισμού, ώστε να εξασφαλίσει τα μόρια που προβλέπονται από τον νόμο για την εισαγωγή στο πανεπιστήμιο. Δεν έχει αποφανθεί η δικαιοσύνη ούτε πήρε κάποια απόφαση ο Κυριάκος Μητσοτάκης να τον κυνηγήσει πετώντας μπάλες χάντμπολ στο κεφάλι του.

Θα πει κανείς ότι έχουμε τόσα προβλήματα, ότι αποκαλύπτονται τόσα σκάνδαλα, με λεφτά, πολλά λεφτά, κι εμείς ασχολούμαστε τώρα με τα μόρια. Είναι όμως ζήτημα αρχής να μη μολύνουμε τα παιδιά μας με τη νοοτροπία της απάτης, της πλάγιας διαδρομής και της άσκησης μικροεξουσίας. Ορισμένοι λένε ότι δεν συνέβη και τίποτα, οπότε ας βάλουμε τα πράγματα σε μια σειρά και ας βγάλει καθένας τα δικά του συμπεράσματα.

Ο προπονητής της ομάδας κατέθεσε ότι η νεαρή δεν προπονήθηκε ποτέ μαζί τους, δεν έπιασε ποτέ μπάλα στα χέρια της και δεν αγωνίστηκε ούτε δευτερόλεπτο. Είπε ακόμη ότι βρέθηκε μπροστά σε μια ειλημμένη απόφαση, καθώς του ζητήθηκε να συμπεριλάβει στην ομάδα την κόρη ενός υπουργού, η οποία θα βοηθούσε οικονομικά τον σύλλογο. Κατήγγειλε μάλιστα ότι χρειάστηκε να αφήσει άλλες αθλήτριες εκτός αποστολής για να συμπεριληφθεί εκείνη.

Οι γονείς άλλων αθλητριών είπαν ότι όταν το κορίτσι εμφανίστηκε για πρώτη φορά στο γήπεδο και ρώτησε πού είναι τα αποδυτήρια, την έστειλαν στα αποδυτήρια της αντίπαλης ομάδας, επειδή οι συμπαίκτριές της δεν γνώριζαν καν ότι ανήκε στη δική τους. Περιέγραψαν ότι εμφανιζόταν λίγο πριν από τους αγώνες, ταξιδεύοντας αυθημερόν από την Αθήνα στη Θεσσαλονίκη, καθόταν στον πάγκο, συχνά με πολιτικά ρούχα, και έφευγε μετά τη λήξη. Υποστηρίζουν ότι υπάρχουν φωτογραφίες, βίντεο και φύλλα αγώνων που τεκμηριώνουν όσα λένε. Κατήγγειλαν, χωρίς να προσκομίσουν αποδείξεις, ότι υπήρξε οικονομική ενίσχυση του συλλόγου ως αντάλλαγμα για τη συμπερίληψή της.

Ο πρόεδρος της ομάδας απάντησε ότι όλα έγιναν νόμιμα, ότι δεν αποκλείστηκε καμία αθλήτρια και ότι δεν υπήρξε οικονομική συμφωνία. Όταν ρωτήθηκε αν η κόρη του υφυπουργού συμμετείχε στις προπονήσεις, δήλωσε ότι δεν μπορεί να απαντήσει. Η Ομοσπονδία δήλωσε ότι το αθλητικό δελτίο εκδόθηκε κανονικά τον Οκτώβριο του 2025 και ότι η νεαρή είχε φυσική παρουσία στον πάγκο στους αγώνες όπου δηλώθηκε. Δεν επιβεβαίωσε, όμως, ότι προπονούνταν ή αγωνιζόταν. Αντιθέτως, παραδέχθηκε ότι τέτοιου είδους επιλογές μπορούν να εγείρουν ζητήματα ηθικής τάξης, αξιοκρατίας και ίσης μεταχείρισης των αθλητριών. Άλλο πράγμα η νομιμότητα του δελτίου και άλλο η πραγματική αθλητική δραστηριότητα.

Ο Λάζαρος Τσαβδαρίδης έφτιαξε μισό σενάριο και αφηγήθηκε το ένα τρίτο. Η κόρη του εισήχθη στη Γεωπονική στη Λάρισα χωρίς την πρόσθετη αθλητική μοριοδότηση. Αυτό μας είπε. Ξέχασε όμως να μας πει ότι στη συνέχεια χρησιμοποίησε το επιπλέον 10% για να υποβάλει αίτηση εισαγωγής στο Παιδαγωγικό Τμήμα της Ρόδου, όπου, σύμφωνα με το δημοσίευμα, πέτυχε την εισαγωγή της αλλά τελικά δεν εγγράφηκε. Δεν προχώρησε, δηλαδή, στο δεύτερο μέρος της διαδικασίας, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι δεν χρησιμοποίησε τα μόρια ούτε ότι όλα ήταν σωστά και ωραία στην ομάδα.

Ο υφυπουργός υποστηρίζει ότι η κόρη του αγωνίστηκε κανονικά, ότι η συμμετοχή της στους αγώνες εξαρτιόταν από τις επιλογές του προπονητή και ότι δεν υπήρξε καμία δική του παρέμβαση για την οικονομική ενίσχυση του συλλόγου. Όλα αυτά είναι θέσεις που πρέπει να εξεταστούν. Δεν ανατρέπουν, ωστόσο, τα ζητήματα που έχουν τεθεί από τους γονείς άλλων αθλητριών και τον προπονητή.

Και εδώ βρίσκεται το πραγματικό πρόβλημα, που είναι πολύ μεγαλύτερο από μια υπόθεση χάντμπολ και μερικά επιπλέον μόρια. Πριν από λίγες εβδομάδες ήρθαν στο φως καταγγελίες για στημένους αγώνες στα σχολικά πρωταθλήματα μπάσκετ, διαιτητική εύνοια και μαθητές που φέρονται να εξασφάλιζαν αθλητικές διακρίσεις και προνόμια για την εισαγωγή τους στα πανεπιστήμια. Η ΟΙΕΛΕ συγκέντρωσε καταγγελίες, τις διαβίβασε στο υπουργείο Παιδείας και ζήτησε έρευνα. Το υπουργείο ανακοίνωσε ελέγχους. Τώρα έχουμε και την υπόθεση μιας αθλήτριας που, σύμφωνα με τις καταγγελίες, ούτε προπονήθηκε ούτε αγωνίστηκε, αλλά απέκτησε δικαίωμα πρόσθετης μοριοδότησης.

Ας αναρωτηθούμε τι βλέπουν τα παιδιά που ενηλικιώνονται σήμερα. Βλέπουν ότι οι κανόνες που ισχύουν για τους πολλούς μπορεί να έχουν εξαιρέσεις για τους λίγους. Ότι η προσπάθεια, η προπόνηση, οι εξετάσεις και ο ανταγωνισμός μπορεί να είναι για κάποιους υποχρέωση, ενώ για άλλους υπάρχουν συντομότεροι δρόμοι. Ότι οι θεσμοί μπορούν να επικυρώνουν χαρτιά χωρίς να ελέγχουν πάντοτε τι κρύβεται πίσω τους. Και ότι, όταν κάποιος ζητά εξηγήσεις, μπορεί να πάρει μια απάντηση που δεν απαντά στην ουσία.

Δεν είναι βέβαιο ότι όλα όσα καταγγέλλονται θα αποδειχθούν. Είναι όμως βέβαιο ότι τέτοιες υποθέσεις διαβρώνουν την εμπιστοσύνη. Και όταν ένα παιδί αρχίζει να πιστεύει ότι το κράτος δεν λειτουργεί με τους ίδιους κανόνες για όλους, ότι η αξιοκρατία είναι μια ωραία λέξη στα σχολικά βιβλία και ότι η επιτυχία εξαρτάται από τις γνωριμίες και τις πλάγιες διαδρομές, έχουμε χάσει κάτι πολύ σημαντικό.

Για όσους από εμάς έχουμε παιδιά που τώρα ενηλικιώνονται, αυτή είναι ίσως μία από τις μεγαλύτερες ήττες της γενιάς μας. Δεν καταφέραμε να τους παραδώσουμε ένα κράτος στο οποίο να μπορούν να πιστεύουν. Και δεν υπάρχει κανένα επιπλέον μόριο που να μπορεί να αναπληρώσει αυτή την απώλεια.