Οικονομία

Σταϊκούρας: Στα 234 δισ. ευρώ το ιδιωτικό χρέος στην Ελλάδα

  • Βασίλης Τσεκούρας
Χρήστος Σταϊκούρας

Χρήστος Σταϊκούρας


«Βουνό» παραμένει το ιδιωτικό χρέος στην Ελλάδα, με τα επίσημα στοιχεία να αναφέρουν πως αγγίζει τα  234 δισ. ευρώ.

Σε διαδικτυακή συζήτηση που διοργάνωσε η ΕΣΕΕ, με θέμα «Ιδιωτικό Χρέος και Πανδημική Κρίση», ο Υπουργός Οικονομικών Χρήστος Σταϊκούρας ανέφερε πως «ο κίνδυνος νέας διόγκωσής του, εξαιτίας της πίεσης που δέχεται η πραγματική οικονομία, ως αποτέλεσμα της υγειονομικής κρίσης και των περιοριστικών μέτρων, είναι ιδιαίτερα αυξημένος».

Σύμφωνα με τα στοιχεία από τα 234 δισ. ευρώ, τα 108 δισ. ευρώ αφορούν οφειλές προς τη φορολογική αρχή, τα 89 δισ. ευρώ οφειλές προς τον ευρύτερο χρηματοπιστωτικό τομέα, δηλαδή τις τράπεζες και τις εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων, και τα 37 δισ. ευρώ οφειλές προς τα Ασφαλιστικά Ταμεία.

Το οικονομικό επιτελείο έχει προχωρήσει στην υλοποίηση μιας σειράς δέσμης μέτρων.

Συγκεκριμένα, σύμφωνα με τον Υπουργό Οικονομικών:

Πτωχευτικός Νόμος

«Νομοθετήσαμε ένα νέο θεσμικό πλαίσιο για τη ρύθμιση οφειλών και την παροχή 2ης ευκαιρίας σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Το νέο αυτό πλαίσιο αντικαθιστά ένα σύνθετο πλέγμα διάσπαρτων μέτρων, που δεν κατάφεραν, τα προηγούμενα χρόνια, να δώσουν αποτελεσματική λύση στο πρόβλημα. Επιπλέον, δίνει τη δυνατότητα ρύθμισης και αναδιάρθρωσης χρεών προς τράπεζες, εφορία και ασφαλιστικά ταμεία, λαμβάνοντας ειδικές πρόνοιες για τους ευάλωτους πολίτες, οι οποίοι θα στηρίζονται από το Κράτος, ενώ παράλληλα διασφαλίζει ότι δεν θα ενταχθούν στρατηγικοί κακοπληρωτές στο νέο σχήμα.

Προσφέρει, μέσα από απλές και γρήγορες διαδικασίες, μια πραγματική 2η ευκαιρία στους επιχειρηματίες, και διαμορφώνει τις κατάλληλες συνθήκες ώστε να μειωθεί το υψηλό ιδιωτικό χρέος, αλλά και να αποτραπεί η δημιουργία νέου.

Στην παρούσα φάση, σε συνεργασία με τους αρμόδιους φορείς (τράπεζες, εταιρείες διαχείρισης από δάνεια και πιστώσεις, ΕΦΚΑ, ΑΑΔΕ κ.α.), έχουμε συστήσει ομάδες εργασίας οι οποίες εργάζονται, σε καθημερινή βάση, για τη σταδιακή υλοποίηση της νέας ρύθμισης. Με την εν λόγω διαδικασία, οι επιχειρήσεις, καθώς και τα φυσικά πρόσωπα που ασκούν επιχειρηματική δραστηριότητα, έχουν τη δυνατότητα, ακολουθώντας συγκεκριμένα βήματα, να ρυθμίσουν τις οφειλές τους και να συνεχίσουν την επιχειρηματική δραστηριότητά τους.

Ταυτόχρονα, δρομολογείται η δημιουργία ενός ολοκληρωμένου πληροφοριακού συστήματος, με επιμέρους πλατφόρμες, το οποίο εκτιμάται ότι θα είναι έτοιμο προς λειτουργία την 1η Ιουνίου, ημερομηνία που θα ξεκινήσει και η εφαρμογή του Νόμου για τα νοικοκυριά και τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις.

Πρόγραμμα «ΓΕΦΥΡΑ»

Η κυβέρνηση «τρέχει» ήδη το πρόγραμμα «ΓΕΦΥΡΑ», με το οποίο παρέχει στήριξη στους πολίτες που δοκιμάζονται από τον οικονομικό αντίκτυπο της υγειονομικής κρίσης, ενισχύει την κουλτούρα πληρωμών και επιβραβεύει, για πρώτη φορά, τους συνεπείς δανειολήπτες.

Στο τέλος Φεβρουαρίου, πραγματοποιήθηκε η τέταρτη φάση της κρατικής επιδότησης.

Έχουν επιδοτηθεί 113.514 δάνεια και 72.134 δικαιούχοι. Το συνολικό ποσό της κρατικής επιδότησης που έχει καταβληθεί – μέχρι σήμερα – ανέρχεται στα 72 εκατ. ευρώ.

Υπενθυμίζεται ότι ο συνολικός αριθμός των αιτήσεων ξεπέρασε τις 160.000 μέσα σε διάστημα τριών μηνών, 23 φορές υψηλότερος από τον αριθμό των αιτήσεων που υπεβλήθησαν στο προσωρινό πρόγραμμα της Κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ, το οποίο είχε διάρκεια 13 μηνών.

Επιστρεπτέα Προκαταβολή

Με τους 5 πρώτους κύκλους της Επιστρεπτέας Προκαταβολής, έχουν εκταμιευθεί 6,8 δισ. ευρώ σε 544.591 επιχειρήσεις, κυρίως μικρές και πολύ μικρές, και ελεύθερους επαγγελματίες. Ενώ, προχθές πληρώθηκαν και οι πρώτοι 108.762 δικαιούχοι του 6ου κύκλου, με συνολικό ποσό 158 εκατ. ευρώ. Σήμερα πιστώνονται άλλα 122 εκατ. ευρώ σε επιπλέον 123.869 δικαιούχους.

Αποζημίωση Ειδικού Σκοπού

Έχουν εκταμιευτεί περίπου 500 εκατ. ευρώ σε περισσότερους από 500.000 ελεύθερους επαγγελματίες και μικρές επιχειρήσεις που απασχολούν έως 20 άτομα. Επίσης, έχουν δοθεί Αποζημιώσεις Ειδικού Σκοπού σε εργαζομένους των οποίων η σύμβαση εργασίας τέθηκε σε προσωρινή αναστολή. Έχουν εκταμιευτεί περίπου 3 δισ.. ευρώ σε 1.727.577 δικαιούχους, λαμβάνοντας υπόψη τις πρόνοιες για τους εποχικά απασχολούμενους, τις ειδικές κατηγορίες εργαζομένων και τους επιστήμονες, ενώ επιπλέον 1,5 δισ. ευρώ είναι το κόστος πλήρους κάλυψης των ασφαλιστικών εισφορών τους.

Αναστολές φόρων και ασφαλιστικών εισφορών

Το συνολικό ύψος των οφειλών των οποίων έχει ανασταλεί η πληρωμή έως σήμερα υπολογίζεται σε 1,5 δισ.. ευρώ, ενώ σε επιπλέον 250 εκατ. ευρώ υπολογίζονται οι εκπτώσεις ΦΠΑ και φορολογικών και ασφαλιστικών οφειλών όσων πλήρωσαν εμπρόθεσμα.

Εργαλεία ρευστότητας του Εγγυοδοτικού Προγράμματος και του ΤΕΠΙΧ ΙΙ

Μέχρι σήμερα έχουν εκταμιευθεί δάνεια ύψους 7,3 δισ. ευρώ σε 31.235 επιχειρήσεις. Το 71% των επιχειρήσεων που δανειοδοτήθηκαν έχει μέχρι 10 εργαζόμενους, και το 93% μέχρι 50 εργαζόμενους. Σε ό,τι αφορά την αξία των δανείων, το 56% αφορά επιχειρήσεις με έως 50 εργαζόμενους.

Μέτρα για τους δανειολήπτες

Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, από τα μέσα Μαρτίου 2020 έως τα τέλη Ιανουαρίου 2021, δόθηκε η δυνατότητα αναστολής πληρωμής δόσεων δανείων σε 406.362 δάνεια, συνολικού ύψους 28,4 δισ. ευρώ.

Επίσης, 415.225 μη εξυπηρετούμενα στεγαστικά, καταναλωτικά και επιχειρηματικά δάνεια, συνολικού ύψους 22 δισ. ευρώ, ρυθμίστηκαν διμερώς και επιτυχώς μεταξύ τραπεζών, εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων από δάνεια και πιστώσεις, και οφειλετών, από τον Ιούλιο 2019 έως τα τέλη Ιανουαρίου 2021.

Παράλληλα, έχουν ληφθεί μια σειρά από παρεμβάσεις όπως:

-Η μη καταβολή δημοτικών τελών για επιχειρήσεις των οποίων η λειτουργία ανεστάλη με κρατική εντολή λόγω της πανδημίας, με κόστος 200 εκατ. ευρώ.

-Η μείωση προκαταβολής φόρου εισοδήματος φυσικών και νομικών προσώπων, με κόστος 1,6 δισ.. ευρώ.

-Η μείωση ΦΠΑ στις μεταφορές, τα μη αλκοολούχα ποτά, τον καφέ κ.ά., με κόστος περί τα 200 εκατ. ευρώ.

-Η κάλυψη των τόκων δανείων των επιχειρήσεων που πλήττονται από την πανδημία, με κόστος 240 εκατ. ευρώ.

-Η μείωση ενοικίων, με καταβολή μέρους της έκπτωσης στους ιδιοκτήτες.

Έως σήμερα, ο συνολικός αριθμός συμψηφισμών με φόρους και καταβολών χρημάτων για τα μειωμένα μισθώματα της περιόδου Μαρτίου – Δεκεμβρίου 2020 διαμορφώνεται στις 675.927, και το συνολικό ποσό ανέρχεται στα 88,7 εκατ. ευρώ.

-Η αναστολή πληρωμών αξιογράφων και η πρόβλεψη χορήγησης διευκολύνσεων στους κομιστές αυτών.

Τα νέα μέτρα στήριξης

Το Υπουργείο Οικονομικών δρομολογεί μια σειρά από νέες παρεμβάσεις για τη στήριξη των επιχειρήσεων όπως:

1ον. Μία νέα επιδότηση τόκων υφιστάμενων ενήμερων δανείων μικρών και πολύ μικρών επιχειρήσεων, για τους μήνες Ιανουάριο, Φεβρουάριο και Μάρτιο 2021, ύψους 200 εκατ. ευρώ.

2ον. Ένα προσωρινό μέτρο κρατικής ενίσχυσης επιχειρήσεων, με τη μορφή επιδότησης παγίων δαπανών, ύψους περίπου 500 εκατ. ευρώ.

3ον. Ένα νέο πρόγραμμα ΓΕΦΥΡΑ για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, επιδότησης μεγάλου μέρους της δόσης επιχειρηματικών δανείων, για διάστημα 8 μηνών, ύψους περίπου 300 εκατ. ευρώ.

4ον. Ενώ, θα υλοποιηθεί και το πρόγραμμα της μη επιστρεπτέας ενίσχυσης, μέσω των περιφερειών, του Υπουργείου Ανάπτυξης, ύψους περίπου 800 εκατ. ευρώ.

Αιχμές για τις τράπεζες

Ο Χρήστος Σταϊκούρας επέκρινε τις τράπεζες ότι άργησαν να συγχρονιστούν με τον βηματισμό της Κυβέρνησης σε ό,τι αφορά στην αντιμετώπιση της υγειονομικής κρίσης, ενώ παραδέχθηκε πως «οι μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις δεν έχουν τον απαιτούμενο βαθμό πρόσβασης σε τραπεζικό δανεισμό. Και αυτό πρέπει να αλλάξει, με ευθύνη των πιστωτικών ιδρυμάτων».

Οι τράπεζες πρέπει να διοχετεύσουν, φυσικά με προσοχή, και εκτός των χρηματοδοτικών εργαλείων που συμμετέχει το Δημόσιο, μεγαλύτερο μέρος των συνολικών πιστώσεων προς τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις απ’ ό,τι στο πρόσφατο παρελθόν.

«Ποντάρουν» στην αύξηση των καταθέσεων

Το οικονομικό επιτελείο έχει στρέψει την προσοχή του στην αύξηση των τραπεζικών καταθέσεων, εκτιμώντας ότι θα συμβάλουν σημαντικά στην επόμενη ημέρα της πανδημίας.

Συγκεκριμένα, οι καταθέσεις του ιδιωτικού τομέα, επιχειρήσεων και νοικοκυριών, αυξήθηκαν κατά περίπου 20 δισ. ευρώ κατά τη διάρκεια του περυσινού έτους, με την εν λόγω αύξηση να μοιράζεται ισόποσα μεταξύ επιχειρήσεων και νοικοκυριών.

Η συσσώρευση ρευστών διαθεσίμων από την πλευρά των επιχειρήσεων σχετίζεται με την προσπάθειά τους να δημιουργήσουν αποθέματα για το μεσοδιάστημα που θα λειτουργούν με μειωμένες ταμειακές ροές, ώστε να συνεχίσουν να εξυπηρετούν τις υποχρεώσεις τους.

Η ρευστότητά τους προήλθε, κυρίως, από νέο τραπεζικό δανεισμό, έκδοση εταιρικών ομολόγων και άμεσες κρατικές ενισχύσεις, συμπεριλαμβανομένων και των μέτρων πολιτικής που λαμβάνονται κατά τη διάρκεια της πανδημίας.


ΣΧΟΛΙΑ