ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
Η διαρκής αύξηση των ασφαλιστικών εισφορών και η εκρηκτική διόγκωση των οφειλών προς τον e-ΕΦΚΑ επαναφέρουν με ένταση στο προσκήνιο το αίτημα της αγοράς για μια νέα, γενναία ρύθμιση χρεών με μεγάλο αριθμό δόσεων. Την ίδια στιγμή, όμως, παραμένει σε παρατεταμένη εκκρεμότητα η εφαρμογή των εξατομικευμένων ρυθμίσεων οφειλών, καθώς καθυστερεί η είσοδος ιδιωτών στη διαχείριση των χρεών, παρά τις δεσμεύσεις του Υπουργείου Εργασίας.
Από την 1η Ιανουαρίου 2026 οι ασφαλιστικές εισφορές των μη μισθωτών αυξάνονται εκ νέου κατά 2,5%, με βάση τον μέσο ετήσιο πληθωρισμό του 2025. Πρόκειται για την τέταρτη διαδοχική αύξηση από το 2023, οδηγώντας σε σωρευτική επιβάρυνση 18,26% μέσα σε μία τετραετία.
Η εξέλιξη αυτή αφορά περίπου 1,4 εκατομμύρια ελεύθερους επαγγελματίες, αυτοαπασχολούμενους και αγρότες, οι οποίοι καλούνται να ανταποκριθούν σε υψηλότερες εισφορές σε ένα περιβάλλον περιορισμένης ρευστότητας και αυξημένων λειτουργικών εξόδων.
Χρέη που διογκώνονται και δεν εισπράττονται
Η πίεση αποτυπώνεται ευθέως και στα στοιχεία των οφειλών. Στο τέλος του τρίτου τριμήνου του 2025, το συνολικό χρέος προς τον e-ΕΦΚΑ ανήλθε στα 50,68 δισ. ευρώ, αυξημένο κατά 1,84 δισ. ευρώ σε ετήσια βάση. Από το ποσό αυτό, τα 29,84 δισ. ευρώ αφορούν κύριες οφειλές και τα 20,84 δισ. ευρώ πρόσθετα τέλη, τα οποία αποτελούν και τον βασικό παράγοντα της ετήσιας διόγκωσης.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το γεγονός ότι σημαντικό μέρος των οφειλών χαρακτηρίζεται χαμηλής ή μηδενικής εισπραξιμότητας. Εκτιμάται ότι περίπου το 20% των χρεών προς τον e-ΕΦΚΑ, ποσό που υπερβαίνει τα 10 δισ. ευρώ, δύσκολα θα ανακτηθεί ποτέ, γεγονός που καθιστά ακόμη πιο επιτακτική την ανάγκη για έγκαιρες και ρεαλιστικές παρεμβάσεις.
«Παγωμένες» οι εξατομικευμένες ρυθμίσεις
Την ίδια ώρα, στον «αέρα» παραμένει η εφαρμογή των εξατομικευμένων ρυθμίσεων οφειλών προς τον e-ΕΦΚΑ. Η καθυστέρηση στην προκήρυξη του διαγωνισμού για την είσοδο ιδιωτικών εταιρειών στη διαχείριση των χρεών έχει οδηγήσει σε ουσιαστικό πάγωμα ενός μέτρου που είχε παρουσιαστεί ως βασικό εργαλείο στήριξης των οφειλετών, με δόσεις προσαρμοσμένες στο πραγματικό τους εισόδημα.
Παρότι, σύμφωνα με στελέχη του Υπουργείου Εργασίας, ο διαγωνισμός αναμενόταν να έχει προκηρυχθεί ήδη από το περασμένο καλοκαίρι, μέχρι σήμερα δεν έχει υπάρξει καμία ουσιαστική εξέλιξη. Η στασιμότητα αυτή ενισχύει την αβεβαιότητα στην αγορά και ωθεί εκ νέου την κυβερνητική συζήτηση προς πιο «παραδοσιακές» λύσεις, όπως η επαναφορά ρυθμίσεων με μεγάλο αριθμό δόσεων.
Επιστροφή στο τραπέζι των πολλών δόσεων
Στο πλαίσιο αυτό, εξετάζεται η αύξηση των δόσεων για οφειλές που σήμερα δεν μπορούν να ρυθμιστούν επαρκώς. Σύμφωνα με πληροφορίες, συζητείται η αποπληρωμή χρεών έως 10.000 ευρώ σε 48 έως 72 δόσεις για περίπου 500.000 μικρομεσαίες επιχειρήσεις, ενώ επανέρχεται και το σενάριο επαναφοράς των 120 δόσεων, υπό προϋποθέσεις.
Η συζήτηση αυτή δεν γίνεται σε κενό χρόνο. Αντίθετα, έρχεται ως απάντηση σε μια πραγματικότητα όπου οι υφιστάμενες ρυθμίσεις χάνονται μαζικά και τα χρέη επιστρέφουν στο «κόκκινο», διογκώνοντας περαιτέρω το πρόβλημα.
Οι μικροοφειλές στο επίκεντρο
Τα ποιοτικά χαρακτηριστικά των χρεών δείχνουν ότι το πρόβλημα αφορά κατά κύριο λόγο τη μικρή και μεσαία επαγγελματική δραστηριότητα. Σύμφωνα με τα στοιχεία του Κέντρου Είσπραξης Ασφαλιστικών Οφειλών, το 87,31% των επαγγελματιών και αγροτών οφείλει ποσά έως 30.000 ευρώ, ενώ επτά στους δέκα χρωστούν μέχρι 15.000 ευρώ. Πρόκειται για οφειλές που θα μπορούσαν να ρυθμιστούν και να εξυπηρετηθούν, εφόσον υπήρχε ένα λειτουργικό και μακροπρόθεσμο πλαίσιο αποπληρωμής.
Ωστόσο, σήμερα για όσους δεν μπορούν να ενταχθούν στον εξωδικαστικό μηχανισμό, η μοναδική διαθέσιμη επιλογή παραμένει η πάγια ρύθμιση των 24 έως 48 δόσεων, ένα σχήμα που η αγορά θεωρεί ανεπαρκές για τις πραγματικές οικονομικές δυνατότητες των μικρών επιχειρήσεων και των αυτοαπασχολουμένων.
Παρέμβαση Δαμίγου: «Οι ρυθμίσεις δεν αντέχουν στην πράξη»
Την ανάγκη για μια νέα, γενναία ρύθμιση επισημαίνει και ο πρόεδρος του Βιοτεχνικό Επιμελητήριο Αθήνας, Κωνσταντίνος Δαμίγος. Όπως υπογραμμίζει, πάνω από τις μισές υφιστάμενες ρυθμίσεις χάνονται στην πράξη, με αποτέλεσμα χρέη ύψους 22,14 δισ. ευρώ να βγαίνουν εκτός ρύθμισης και να επιστρέφουν στο απόθεμα των ληξιπρόθεσμων οφειλών.
Σύμφωνα με τον ίδιο, τα σημερινά σχήματα αποπληρωμής δεν ανταποκρίνονται στις πραγματικές οικονομικές δυνατότητες των μικρών επιχειρήσεων και των αυτοαπασχολουμένων, γεγονός που καθιστά αναγκαία μια ρύθμιση με περισσότερες και χαμηλότερες δόσεις, ώστε να διασφαλιστεί τόσο η βιωσιμότητα των επιχειρήσεων όσο και η σταθερή εισροή εσόδων στα ασφαλιστικά ταμεία.
Διαβάστε επίσης:
18.000 εκπαιδευτικοί στη σύνταξη το 2026 – Χρονοδιάγραμμα, όρια ηλικίας και προσωρινή σύνταξη
ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ: Οι μεγάλες αλλαγές που φέρνει στην αγορά εργασίας η ψηφιακή μετάβαση
ΕΙΔΗΣΕΙΣ ΣΗΜΕΡΑ
