Οριακή μείωση της ανάπτυξης και επίμονο πληθωρισμό βλέπει το Γραφείο Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή στη νέα τριμηνιαία του έκθεση, η οποία αναλύει διεξοδικά όλα τα ενδεχόμενο για τις επιπτώσεις του πολέμου.

Το Γραφείο εκτιμά πως η ελληνική οικονομία καταγράφει ανθεκτικές μακροοικονομικές επιδόσεις, παρότι το διεθνές περιβάλλον καθίσταται ολοένα πιο αβέβαιο εξαιτίας της γεωπολιτικής κλιμάκωσης στη Μέση Ανατολή. Η έκταση των επιπτώσεων για την ευρωπαϊκή και την ελληνική οικονομία θα εξαρτηθεί πρωτίστως από τη διάρκεια της σύγκρουσης και από το εάν οι διαταραχές στις ροές ενέργειας αποκτήσουν πιο μόνιμα χαρακτηριστικά.

1

Στο πλαίσιο αυτό, η βασική εκτίμηση του Γραφείου για τον ρυθμό ανάπτυξης του ΑΕΠ το 2026 αναθεωρείται οριακά προς τα κάτω σε σχέση με την Έκθεση του Δεκεμβρίου 2025 και διαμορφώνεται στο 2,0%, έναντι 2,1% στην Έκθεση του Δεκεμβρίου 2025, με εύρος πρόβλεψης που περιλαμβάνει τις τιμές 1,7% έως 2,4%.

Ολόκληρο το εύρος της αναθεωρημένης πρόβλεψης ενσωματώνει την υπόθεση της διατήρησης της τιμής πετρελαίου τύπου Brent στα 90 δολάρια το βαρέλι, κατά μέσο όρο, για όλο το 2026.

Οι εκτιμήσεις του ρυθμού μεγέθυνσης του ΑΕΠ ως προς το κάτω μέρος του εύρους από 1,9% έως 1,7%, αντανακλούν κυρίως την διατήρηση της τιμής του πετρελαίου τύπου Brent σε σημαντικά υψηλότερα επίπεδα (άνω των 90 έως και 100 δολαρίων το βαρέλι) για όλο το 2026 καθώς και ενδεχόμενη περιορισμένη σύσφιξη της νομισματικής πολιτικής της ΕΚΤ λόγω των πληθωριστικών πιέσεων στην οικονομία της Ευρωζώνης.

Σημειώνεται ότι οι αναθεωρημένες προβλέψεις του Γραφείου ενσωματώνουν τα μέτρα στήριξης ύψους 300 εκατ. ευρώ που ανακοινώθηκαν στις 23 Μαρτίου 2026.

Ο πληθωρισμός

Ο πληθωρισμός σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ ανήλθε τον Φεβρουάριο του 2026 στο 3,1% και εξακολουθεί να βρίσκεται αρκετά πάνω από τον μέσο πληθωρισμό στην Ευρωζώνη (1,9%), γεγονός που δυσχεραίνει τη διεθνή ανταγωνιστικότητα έναντι των εταίρων μας.

Επομένως, όπως αναφέρει το Γραφείο Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή προκειμένου να μετριασθούν και οι δευτερογενείς επιπτώσεις του νέου ενεργειακού σοκ, είναι κρίσιμης σημασίας η ενίσχυση της αποτελεσματικότητας των μέτρων συγκράτησης των τιμών με την χρήση ψηφιακής τεχνολογίας για την άμεση ενημέρωση από τις επιχειρήσεις προς την Ανεξάρτητη Αρχή Ελέγχου της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή των παραμέτρων κόστους και τιμών σε κάθε στάδιο της (εφοδιαστικής) αλυσίδας των προϊόντων.

Με αυτό τον τρόπο ενισχύεται η άμεση παρακολούθηση του μεικτού περιθωρίου κέρδους σε κάθε στάδιο, επιτυγχάνεται ο γρήγορος εντοπισμός φαινομένων αύξησης τιμών μη-αιτιολογημένων από ανάλογη αύξηση του κόστους, τόσο σε ενδιάμεσα στάδια όσο και στο τελικό στάδιο. Η ψηφιακή συλλογή των παραμέτρων κόστους και τιμών διευκολύνει την επεξεργασία τους με εφαρμογή στατιστικών μεθόδων και μεθόδων μηχανικής μάθησης “εντάσεως δεδομένων” (data-driven methods), και έχουν χρησιμοποιηθεί για τον εντοπισμό πραγματικών περιπτώσεων τέτοιων φαινομένων.

Επίσης, η αυστηρή εφαρμογή της ψηφιακής ενημέρωσης των παραμέτρων κόστους και τιμών ενδεχόμενα να λειτουργήσει και αποτρεπτικά στην επιβολή μη-αιτιολογημένα αυξημένων τιμών.

Οι 5 κίνδυνοι

Το Γραφείο Προϋπολογισμού περιγράφει πέντε βασικούς κινδύνους με τους οποίους μπορεί να έρθει η ελληνική οικονομία, κάτι που κριθεί από το μέγεθος των αναταράξεων που θα προκαλέσει ο πόλεμος, χωρίς κανείς να μπορεί να γνωρίζει το διάρκειά του, που αποτελεί και το σημείο – κλειδί για τις οικονομικές επιπτώσεις.

Αναλυτικά:

1. Η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή αυξάνει τον κίνδυνο διαταραχών στις διεθνείς ενεργειακές αγορές και στην εφοδιαστική αλυσίδα, ιδίως εάν παραμείνουν δυσχέρειες στη θαλάσσια διακίνηση ενεργειακών φορτίων μέσω των στενών του Ορμούζ. ΄Ενα τέτοιο ενδεχόμενο θα μπορούσε να οδηγήσει σε παρατεταμένη άνοδο των τιμών του πετρελαίου και του φυσικού αερίου, να τροφοδοτήσει εκ νέου τον πληθωρισμό και να περιορίσει, έστω προσωρινά, την ανάπτυξη της οικονομίας.

2. Ορατός είναι ο κίνδυνος, στην περίπτωση παράτασης των συγκρούσεων, για πιέσεις στις τιμές των λιπασμάτων, παρά την υψηλή παραγωγή τους στην Ευρωπαϊκή ΄Ενωση. Προκειμένου να αποφευχθούν μελλοντικές συνέπειες στο κόστος της γεωργικής παραγωγής καθίσταται αναγκαία η ενεργοποίηση ευρωπαϊκών μηχανισμών στήριξης.

3. Η άνοδος του εμπορικού προστατευτισμού και η αυξημένη διεθνής αβεβαιότητα συνιστούν πιο ορατό κίνδυνο για την ελληνική οικονομία, καθώς ενδέχεται να επηρεάσουν αρνητικά την ανάπτυξη της Ευρωζώνης, τις εξαγωγές, τις επενδύσεις και τις χρηματοδοτικές συνθήκες.
4. Η υστέρηση στην εκτέλεση του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων στην αρχή του έτους αποτελεί βραχυχρόνιο αναπτυξιακό κίνδυνο, καθώς οι επενδυτικές δαπάνες στο δίμηνο Ιανουαρίου – Φεβρουαρίου 2026 ήταν κατά 906 εκατ. ευρώ χαμηλότερες του στόχου και κατά 464 εκατ. ευρώ χαμηλότερες από την αντίστοιχη περίοδο του 2025.

5. Το γεγονός ότι η Ελλάδα εξακολουθεί να έχει υψηλό δημόσιο χρέος την καθιστά ευάλωτη σε γεωπολιτικές κρίσεις, οι οποίες αυξάνουν συγκριτικά περισσότερο τις αποδόσεις των τίτλων των κρατών με δημοσιονομικές ευπάθειες. ΄Οπως είχε τονιστεί και σε προηγούμενες εκθέσεις (Οκτώβριος 2025, Δεκέμβριος 2025), η περαιτέρω αποκλιμάκωση του δημοσίου χρέους είναι απαραίτητη προϋπόθεση και για σχετική προστασία σε μελλοντικές κρίσεις.

Σταθερή αποκλιμάκωση του χρέους

Οι πρόσφατες εξελίξεις στην αγορά κρατικών ομολόγων της Ευρωζώνης, όπως σημειώνεται στην έκθεση, αναδεικνύουν με σαφήνεια τη σημασία της δημοσιονομικής αξιοπιστίας.

Τις τελευταίες εβδομάδες, μετά την έναρξη της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή, παρατηρείται αύξηση των αποδόσεων και διεύρυνση των spreads, καθώς οι επενδυτές ζητούν υψηλότερο risk premium για να διακρατήσουν κρατικό χρέος, ιδίως χωρών με αυξημένες δημοσιονομικές ευπάθειες. Είναι εύλογο ότι κράτη με συγκριτικά υψηλότερο λόγο χρέους ως προς το ΑΕΠ, όπως είναι η Ελλάδα, παραμένουν περισσότερο εκτεθειμένα σε ένα τέτοιο περιβάλλον αυξημένης διεθνούς αβεβαιότητας.

Για τον λόγο αυτόν, σε σχέση με την ελληνική οικονομία, η σταθερή και διατηρήσιμη αποκλιμάκωση του δημόσιου χρέους πρέπει να αποτελεί κεντρική προτεραιότητα της οικονομικής πολιτικής, ώστε η χώρα να απομακρυνθεί σταδιακά από τη θέση της ως η πλέον επιβαρυμένη οικονομία της Ευρωζώνης.

Το Γραφείο μάλιστα, είχε υπογραμμίσει και σε προηγούμενες εκθέσεις (Δεκέμβριος 2025 και Οκτώβριος 2025), ότι η περαιτέρω αποκλιμάκωση του δημοσίου χρέους και η συνεπαγόμενη επιπλέον ενίσχυση της εμπιστοσύνης των αγορών αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη διατήρηση ευνοϊκών όρων χρηματοδότησης και την ενίσχυση της αναπτυξιακής δυναμικής της οικονομίας.