Α. Καππάτου: «Η υπνοθεραπεία δεν είναι για αναδρομές σε άλλες ζωές» – Όλη η αλήθεια και οι κίνδυνοι πίσω από τον σάλο

Τη μάθαμε σαν υπνοθεραπεία, με αφορμή τον θάνατο του Γιώργου Μαζωνάκη. Επιστημονικά ο σωστός όρος είναι κλινική ύπνωση και δεν έχει καμία απολύτως σχέση με τις «αναδρομές» που ακούγονται ιδιαιτέρως τις τελευταίες ημέρες, ούτε αποτελεί ένα μαγικό εισιτήριο για «άλλες ζωές».

Τέτοιες πρακτικές, εξάλλου, δεν αποτελούν επιστημονική μέθοδο, αλλά μπορεί να είναι ιδιαίτερα επικίνδυνες, προκαλώντας σοβαρή ψυχική αποδιοργάνωση και πανικό.

Έχει περάσει σχεδόν ένας μήνας από τότε που ο θάνατος του αγαπημένου καλλιτέχνη πυροδότησε έναν τεράστιο, συχνά θυελλώδη διάλογο στη δημόσια σφαίρα, φέρνοντας στο προσκήνιο τα όρια της ιατρικής πράξης, της δεοντολογίας και των θεραπειών. Μεταξύ αυτών, η υπνοθεραπεία βρέθηκε στο επίκεντρο της επικαιρότητας, αφήνοντας το κοινό ευάλωτο σε παρανοήσεις.

Επειδή η υγεία δεν είναι πεδίο για αυτοσχεδιασμούς και τσαρλατανισμούς, η γνωστή ψυχολόγος-παιδοψυχολόγος Αλεξάνδρα Καππάτου βάζει τα πράγματα στη θέση τους μέσα από το Mononews, αποκαλύπτοντας τι πραγματικά ισχύει, ποιοι επιτρέπεται να εφαρμόζουν την κλινική ύπνωση και πώς λειτουργεί επιστημονικά.

Δεν υπάρχει αυτόνομη ειδικότητα υπνοθεραπευτή

Το πρώτο και βασικό σημείο, που ξεκαθαρίζει η κα. Καππάτου, είναι πως η αποκαλούμενη υπνοθεραπεία, δηλαδή η κλινική ύπνωση, δεν είναι μια ανεξάρτητη ειδικότητα ή επάγγελμα.

«Πρόκειται για μια εξειδικευμένη μέθοδο, ένα εργαλείο που εφαρμόζεται συμπληρωματικά στο πλαίσιο μιας ολοκληρωμένης ψυχολογικής ή ιατρικής θεραπείας. Δεν υπάρχει, δηλαδή, αναγνωρισμένη αυτόνομη ειδικότητα υπνοθεραπευτή, κυρίως αν κάποιος δεν διαθέτει βασικό πτυχίο ψυχολογίας ή ιατρικής.

Συνεπώς, ουδείς μπορεί να δηλώνει υπνοθεραπευτής χωρίς να είναι επαγγελματίας υγείας με άδεια άσκησης επαγγέλματος», τονίζει η διαπρεπής ειδικός.

Μεγάλες επιστημονικές εταιρείες παγκοσμίως, όπως η Αμερικανική Ψυχολογική Εταιρεία, η Αμερικανική Ψυχιατρική Εταιρεία, καθώς και η Διεθνής και η Ευρωπαϊκή Εταιρεία Ύπνωσης, ορίζουν αυστηρά ότι δικαίωμα εφαρμογής έχουν αποκλειστικά αδειούχοι επαγγελματίες υγείας, δηλαδή ψυχολόγοι, ψυχίατροι και εξειδικευμένοι γιατροί.

Για να φτάσει κάποιος να τη χρησιμοποιήσει κλινικά, απαιτείται μεταπτυχιακή εκπαίδευση ενός ή δύο ετών, με τουλάχιστον διακόσιες ώρες διδασκαλίας και πολύμηνη εποπτεία σε πραγματικά περιστατικά. Αντίθετα, η ανεξέλεγκτη χρήση του όρου από άτομα άσχετα με την υγεία, αντιμετωπίζεται με μεγάλη επιφύλαξη από την επιστημονική κοινότητα.

Από τον Φρόιντ στο Χάρβαρντ: Η επιστημονική τεκμηρίωση

Η σύνδεση της ύπνωσης με τη σύγχρονη ψυχοθεραπεία μετράει κάτι παραπάνω από έναν αιώνα,  όταν ο Σίγκμουντ Φρόιντ τη χρησιμοποίησε ως προθάλαμο για την ψυχανάλυση. Στον 20ό αιώνα ο ψυχίατρος Έρικσον την εξέλιξε με σεβασμό στις ανάγκες των θεραπευομένων.

Σήμερα η κλινική ύπνωση υποστηρίζεται από κορυφαίους θεσμούς, όπως το Εθνικό Σύστημα Υγείας της Βρετανίας, το Αμερικανικό Κολλέγιο Γαστρεντερολογίας για το ευερέθιστο έντερο και κορυφαία αντικαρκινικά κέντρα των Ηνωμένων Πολιτειών, για τον έλεγχο του πόνου και των παρενεργειών από τα φάρμακα.

«Με απεικονιστικές μελέτες αποδεικνύεται μετρήσιμα, πλέον, ότι με την κλινική ύπνωση τροποποιείται η δραστηριότητα περιοχών του εγκεφάλου, που επεξεργάζονται το συναίσθημα, την ένταση του πόνου κτλ», σημειώνει η ειδικός, παραπέμποντας και στις δημοσιευμένες μεταλύσεις του καθηγητή Κιρς στο Χάρβαρντ, οι οποίες δείχνουν ότι ο συνδυασμός Γνωσιακής Συμπεριφορικής Θεραπείας και κλινικής ύπνωσης ενισχύει τα αποτελέσματα στο άγχος, στις φοβίες και στις εξαρτήσεις.

Πέρα από τα ψυχολογικά οφέλη, εξηγεί η γνωστή ψυχολόγος – παιδοψυχολόγος, η κλινική ύπνωση δρα ευεργετικά και σε σωματικό επίπεδο.

Σύμφωνα με σύγχρονες νευροεπιστημονικές παρατηρήσεις, η είσοδος του ατόμου σε μια κατάσταση εστιασμένης προσοχής συμβάλλει ενεργά στη ρύθμιση του αυτόνομου νευρικού συστήματος, μειώνοντας την παραγωγή κορτιζόλης και βοηθώντας στην αποσυμπίεση του οργανισμού από το χρόνιο στρες. Δεν είναι τυχαίο, άλλωστε, ότι εφαρμόζεται από γιατρούς για την ανακούφιση από χρόνιους πόνους, ημικρανίες και τις επιπτώσεις των χημειοθεραπειών.

Τι δεν είναι η κλινική ύπνωση

Στην κλινική ύπνωση δεν κοιμόμαστε, ούτε χάνουμε τις αισθήσεις μας, ούτε τη βούλησή μας, υπογραμμίζει η Αλεξάνδρα Καππάτου, βάζοντας τέλος στην παραφιλολογία των τελευταίων εβδομάδων.

Πρόκειται, όπως λέει στο Mononews, για μια κατάσταση βαθιάς σωματικής ηρεμίας και εστιασμένης προσοχής, όπου το άτομο έχει πλήρη επίγνωση του εαυτού του και του περιβάλλοντος γύρω του. Μέσα σε αυτό το προστατευμένο περιβάλλον, ο θεραπευόμενος έρχεται σε επαφή με τα εσωτερικά του αποθέματα, αποτελώντας ισχυρό σύμμαχο απέναντι σε κρίσεις πανικού και φοβίες, που μπλοκάρουν τη θεραπεία.

«Με την κλινική ύπνωση το άτομο μπορεί να απομακρυνθεί από τον διαρκή τρόμο που βιώνει, μαθαίνει να αναγνωρίζει τις αρνητικές και εκφοβιστικές σκέψεις που τον καθηλώνουν – όπως “είμαι άχρηστος”, “δεν θα τα καταφέρω”, “δεν με θέλει κανείς” κτλ – και, έχοντας την κατάλληλη καθοδήγηση, ενισχύει την αυτοεκτίμησή του και ανακτά τον έλεγχο της ζωής του», επισημαίνει.

Παράλληλα στο ψυχικό τραύμα, η μέθοδος επιτρέπει στον ασθενή να ενσωματώσει την επώδυνη εμπειρία στη βιογραφική του μνήμη και να την αφήσει πίσω του, ώστε να μην κατευθύνει πλέον το τραύμα την καθημερινότητά του.

Η διαδικασία αυτή δεν αναιρεί την ατομική ευθύνη, ούτε καταργεί την κριτική σκέψη. Λειτουργεί ως καταλύτης, που ενισχύει την ψυχική ανθεκτικότητα και την ικανότητα αυτορρύθμισης, δίνοντας στον ασθενή τα κατάλληλα γνωστικά εφόδια.

Οδηγός επιβίωσης: Πότε το βάζουμε «στα πόδια»

Η κα. Καππάτου υπενθυμίζει τους βασικούς κανόνες προστασίας, τους οποίους πρέπει να ακολουθεί κάθε πολίτης.

Αρχικά, οφείλουμε να ελέγχουμε προσεκτικά τον ειδικό, στον οποίο απευθυνόμαστε, βεβαιώνοντας ότι διαθέτει άδεια άσκησης επαγγέλματος ως ψυχολόγος, ψυχίατρος ή εξειδικευμένος γιατρός, καθώς και τα απαραίτητα πιστοποιητικά εκπαίδευσής του.

Επιπλέον είναι κρίσιμο να θυμόμαστε, ότι η μέθοδος λειτουργεί αποκλειστικά συμπληρωματικά. Ακόμη και αν μας υποσχεθούν άμεση ίαση, δεν εγκαταλείπουμε ποτέ τις φαρμακευτικές μας θεραπείες, καθώς όλα γίνονται συνδυαστικά μέσα σε ένα σφαιρικό πλάνο.

«Το βάζουμε “στα πόδια”, όταν κάποιος εμπλέκει μεταφυσικές θεωρίες. Δεν υπάρχουν μαγικές λύσεις. Η επιστήμη διέπεται από σαφές πλαίσιο, δεοντολογία και αποδείξεις.

Όλα τα θεραπευτικά εργαλεία λειτουργούν με ασφάλεια, μόνο όταν αξιοποιούνται από εκπαιδευμένα άτομα», καταλήγει χαρακτηριστικά η ψυχολόγος-παιδοψυχολόγος.

Δείτε επίσης

Τι είναι το σύνδρομο road rage, που έχουν πολλοί οδηγοί – Δύο ειδικοί εξηγούν

Οι συνήθειες των Gen Ζ και A: Πώς ζουν, πώς σκέφτονται – Από το TikTok στο AI