bloomberg

Financial Times

«Παιχνίδι με τη φωτιά» με τα συναλλαγματικά διαθέσιμα της Τουρκίας

  • Financial Times
Ερντογάν

Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, πρόεδρος της Τουρκίας


Η κεντρική τράπεζα της Τουρκίας διόγκωσε τα συναλλαγματικά της διαθέσιμα με βραχυπρόθεσμο δανεισμό δισεκατομμυρίων δολαρίων, δημιουργώντας φόβους στους αναλυτές ότι η χώρα υπερεκτιμά την ικανότητά της να αμυνθεί σε ενδεχόμενη νέα κρίση που θα πλήξει την τουρκική λίρα.

Τα καθαρά συναλλαγματικά διαθέσιμα της κεντρικής τράπεζας της χώρας διαμορφώνονταν στα 28,1 δισ. δολάρια στις αρχές Απριλίου – ένα ποσό που οι επενδυτές ήδη πίστευαν ότι δεν αρκούσε για να καλύψει τις τεράστιες ανάγκες της Τουρκίας σε δολάρια για την κάλυψη του χρέους και των συναλλαγών της σε συνάλλαγμα. Ωστόσο, υπολογισμοί των Financial Times δείχνουν ότι αυτό το ποσό έχει αυξηθεί με μια ασυνήθιστη αύξηση των βραχυπρόθεσμων δανείων ή swaps, από τις 25 Μαρτίου. Αν αφαιρεθούν αυτά τα swaps, τότε το σύνολο είναι λιγότερο από 16 δισ. δολάρια.

Οι αναλυτές και οι επενδυτές, που είναι ήδη επιφυλακτικοί στο να τοποθετήσουν κεφάλαια στην Τουρκία δεδομένης της κατεύθυνσης της οικονομικής πολιτικής του προέδρου Ρετζέπ Ταγί Ερντογάν, ανησυχούν ότι οι οικονομικές «άμυνες» που έχει η χώρα είναι ανεπαρκείς για να αντιμετωπίσουν οποιαδήποτε δυνητική κρίση της αγοράς.

Η τουρκική λίρα έφτασε να υποχωρεί έως και 1,9% στις πρωινές συναλλαγές στο Λονδίνο, με την ισοτιμία της έναντι του δολαρίου να διαμορφώνεται στις 5,847 τουρκικές λίρες ανά δολάριο, δηλαδή στο χαμηλότερο επίπεδο από τον Οκτώβριο 2018, σύμφωνα με στοιχεία της Refinitiv.

Σε γραπτή της απάντηση στα ερωτήματα των Financial Times, η κεντρική τράπεζα αναγνώρισε δημοσίως για πρώτη φορά ότι η χρήση των swaps «μπορεί να έχει αντίκτυπο στα συναλλαγματικά διαθέσιμα», αλλά υποστήριξε ότι η μέθοδος λογιστικής καταγραφής τους είναι «σε πλήρη συμμόρφωση με τους διεθνείς κανόνες».

Ωστόσο, ορισμένοι παρατηρητές της αγοράς εμφανίζονται ανήσυχοι.

«Δεν νομίζω ότι πρόκειται για συμβατικές πράξεις και είναι λιγότερο διαφανείς», δήλωσε ο Julian Rimmer, trader μετοχών αναδυόμενων αγορών στην Investec Bank.

Ένας πρώην ανώτερος υπάλληλος στην κεντρική τράπεζα της Τουρκίας, που δεν ήθελε να κατονομασθεί, είπε ότι τα επιπλέον δολάρια ήταν δανεικά.

«Δεν πρόκειται για μια ορθόδοξη προσέγγιση για τη δημιουργία αποθεματικών των κεντρικών τραπεζών», ανέφερε.

Το τουρκικό νόμισμα υποχώρησε έντονα τον περασμένο μήνα λόγω του φόβου απότομης υποχώρησης των συναλλαγματικών διαθεσίμων, στον απόηχο της κρίσης που έστειλε στα τάρταρα την τουρκική λίρα το περασμένο καλοκαίρι και προκάλεσε έκρηξη πληθωρισμού, πυροδοτώντας παράλληλα την πρώτη ύφεση μετά από μία δεκαετία.

Τα αποθεματικά των τραπεζών άρχισαν και πάλι να ενισχύονται. Ωστόσο, η ανάλυση των FT δημιουργεί ερωτηματικά σχετικά την ανάκαμψη.

Ο βραχυπρόθεσμος δανεισμός της κεντρικής τράπεζας έφθασε τα 13 δισεκατομμύρια δολάρια μέχρι τις 8 Απριλίου – σημειώνοντας απότομη αύξηση από την 1η Ιανουαρίου έως τις 25 Μαρτίου, όταν ο δανεισμός δεν ξεπέρασε ποτέ τα 500 εκατομμύρια δολάρια, σύμφωνα με στοιχεία της κεντρικής τράπεζας που είναι διαθέσιμα μέσω του Bloomberg.

Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν 

Πέντε ακόμη επενδυτές και αναλυτές που έχουν μελετήσει προσεκτικά τις δραστηριότητες της τράπεζας τις τελευταίες εβδομάδες μίλησαν, διατηρώντας την ανωνυμία τους, στους FT σχετικά με τις ανησυχίες τους για τα συναλλαγματικά διαθέσιμα. Αρκετοί από αυτούς φοβούνταν να μιλήσουν για το θέμα, αφότου οι τουρκικές ρυθμιστικές αρχές ξεκίνησαν έρευνες στην JPMorgan τον περασμένο μήνα σχετικά με τις συμβουλές τους προς τους πελάτες να πουλήσουν τη τουρκική λίρα.

Οι επενδυτές δήλωσαν ότι ανησυχούν για την πρακτική της χρήσης swaps διάρκειας μίας εβδομάδας και πιστεύουν ότι αυτός ο δανεισμός αυξάνει «εικονικά» τα δεδομένα των διαθεσίμων της κεντρικής τράπεζας.

Ορισμένοι επενδυτές υποστηρίζουν ότι τα δανεισμένα χρήματα πρέπει να αφαιρεθούν από τα καθαρά συναλλαγματικά διαθέσιμα, αφήνοντας ένα υπόλοιπο ποσό πολύ κάτω από τα 20 δισ. δολάρια.

Στην απάντησή της προς τους FT, η κεντρική τράπεζα επιβεβαίωσε ότι τα δολάρια που δανείστηκαν στο πρώτο μέρος αυτών των συναλλαγών προστίθενται στον ισολογισμό. Η υποχρέωση για την εκ των υστέρων αποπληρωμή των δολαρίων καταγράφεται ως «στοιχείο εκτός ισολογισμού».

Η χρήση των swaps έχει οξύνει τους φόβους που άρχισαν να δημιουργούνται τον περασμένο μήνα ότι η τράπεζα προσπάθησε να κρατήσει την τουρκική λίρα σταθερή κατά την περίοδο πριν από τοπικές εκλογές στις 31 Μαρτίου. Η κεντρική τράπεζα αρνήθηκε να σχολιάσει εάν έχει παρέμβει με αυτόν τον τρόπο.

Ο αντίκτυπος των συναλλαγών σε swaps απεικονίζεται πιο έντονα στον ημερήσιο ισολογισμό της κεντρικής τράπεζας, ο οποίος περιέχει στοιχεία για ξένα περιουσιακά στοιχεία και υποχρεώσεις που έχουν μπει στο μικροσκόπιο των αναλυτών τις τελευταίες εβδομάδες.

Τα καθαρά ξένα περιουσιακά στοιχεία αυξήθηκαν και μειώθηκαν παράλληλα με το ποσό που δανείστηκε μέσω swaps. Το ποσό των καθαρών ξένων περιουσιακών στοιχείων, αντιπροσωπευτικό της οικονομικής άμυνας της χώρας, υποχώρησε κατά 9,4 δισ. δολάρια μεταξύ 6 Μαρτίου και 22 Μαρτίου, στα 19,5 δισ. δολάρια, το χαμηλότερο επίπεδο σε δολάρια ΗΠΑ από το 2007.

Μέχρι τις 5 Απριλίου, ο αριθμός αυτός είχε αυξηθεί στα 23,6 εκατ. δολάρια, καθώς ενισχύθηκε από την αύξηση των swaps. Εξαιρουμένων των συμβάσεων ανταλλαγής (swaps), το καθαρό ξένο ενεργητικό ανήλθε σε λιγότερο από 11,5 δισ. δολάρια σε ολόκληρο τον μήνα Απρίλιο, από 28,7 δισ. δολάρια στις αρχές Μαρτίου, στην ίδια βάση.

Η κεντρική τράπεζα υποστηρίζει ότι οι αναλυτές εσφαλμένα εστίασαν στο καθαρό ποσό διεθνών αποθεματικών που δημοσιεύεται μία φορά την εβδομάδα. Τόνισε ότι σύμφωνα με τα διεθνή μέτρα επάρκειας των αποθεματικών πρέπει να λαμβάνονται υπόψη τα ακαθάριστα στοιχεία για να ελεγχθεί η ετοιμότητα μιας χώρας. Τα ακαθάριστα συναλλαγματικά διαθέσιμα της Τουρκίας ανήλθαν σε περίπου 77 δισεκατομμύρια δολάρια την πρώτη εβδομάδα του Απριλίου.

Ωστόσο, πολλοί αναλυτές βλέπουν τόσο τα ακαθάριστα όσο και τα καθαρά ποσά ως ανεπαρκή για μια χώρα με ευμετάβλητο νόμισμα και 177 δισεκατομμύρια δολάρια βραχυπρόθεσμο εξωτερικό χρέος που θα καταστεί ληξιπρόθεσμο στους επόμενους 12 μήνες.

«Όλοι στην αγορά γνωρίζουν ότι η Τουρκία δεν έχει αρκετά αποθέματα ξένου συναλλάγματος για να διασφαλίσει μια σταθερή και αξιόπιστη υπεράσπιση της λίρας», τονίζει ο Tim Ash της BlueBay Asset Management.

[ft_copy]

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ: Απογοήτευσε ο γαμπρός του Ερντογάν στην εκδήλωση της JPMorgan στην Ουάσιγκτον