Τιμές ενέργειας: Ρεκόρ 20 μηνών στη χονδρεμπορική με 211,76 ευρώ/MWh – Ντόμινο εξελίξεων

Ξέφυγε σήμερα η τιμή στη χονδρεμπορική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, και φθάνοντας τα 211,76 ευρώ/μεγαβατώρα, κάνοντας ρεκόρ 20 μηνών και δημιουργώντας νέο κύκλο ανησυχίας για το ενεργειακό κόστος της οικονομίας, τη βιομηχανία και τις επιχειρήσεις, αλλά και για τις πιέσεις που μπορεί να περάσουν το επόμενο διάστημα στις τιμές καταναλωτή και πιέζοντας το υπουργείο Ενέργειας να πάρει αποφάσεις.

Από την 1η έως και τις 22 Σεπτεμβρίου η μέση τιμή στην Αγορά Επόμενης Ημέρας έχει φθάσει στα 159,98 ευρώ/MWh, όταν ο μέσος όρος ολόκληρου του Σεπτεμβρίου του 2025 ήταν μόλις 92,75 ευρώ/MWh. Η νέα αυτή ενεργειακή επιβάρυνση έρχεται σε μια στιγμή κατά την οποία επιχειρήσεις και βιομηχανία έχουν ήδη να αντιμετωπίσουν αυξημένο κόστος καυσίμων και φυσικού αερίου, ενισχύοντας τον κίνδυνο νέων πληθωριστικών πιέσεων. Παράλληλα, οι υψηλές τιμές απαιτούν παρεμβάσεις και αναμένονται σύντομα εξελίξεις στο πλαίσιο των επιδοτήσεων στήριξης της τιμής, τουλάχιστον για τα νοικοκυριά.

Ο υπουργός Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου διαβεβαιώνει σε κάθε ευκαιρία, ότι θα ληφθούν μέτρα όταν οι τιμές αυξηθούν και αυτό φαίνεται ότι είναι πλέον πολύ κοντά, αφού τα πράσινα τιμολόγια του επόμενου μήνα που θα ανακοινωθούν 1η Οκτώβρη δύσκολα θα κρατηθούν στα 15 ευρώ/μεγαβατώρα. Ωστόσο δεν είναι σαφές ποιοι θα είναι αυτή τη φορά οι δικαιούχοι των επιδοτήσεων αν θα είναι όλοι όσοι έχουν κυμαινόμενα τιμολόγια πράσινα και κίτρινα, ή μόνο τα πράσινα.

Ταυτόχρονα, πρόβλημα για την επίπτωση των υψηλών τιμών στη βιομηχανία, απασχολεί ιδιαίτερα τις ενεργοβόρες επιχειρήσεις που βλέπουν κάθε μήνα και υψηλότερα το λογαριασμό, χωρίς όμως να ακούν από πουθενά για κάποια πρόθεση στήριξης. Ούτε καν ο ΣΕΒ δεν έχει κάνει κάποια δήλωση για την ανάγκη στήριξης του ενεργειακού κόστους, ενώ, όταν ερωτήθηκε από το mononews.gr η απάντηση ήταν ότι την άποψη του ΣΕΒ για το θέμα θα μάθουμε στη Γενική Συνέλευση στις 6 Οκτωβρίου. Πηγές αναφέρουν ότι υπάρχουν διεργασίες για την επεξεργασία κάποιας νέας πρότασης, στο πλαίσιο του MEΤSAF (Middle East Crisis Temporary State Aid Framework), αλλά δεν έχουν συμφωνήσει ακόμη και δεν έχουν ολοκληρωθεί οι εσωτερικές διαβουλεύσεις.

Σημειώνεται ότι τα σημερινά  211,76 €/MWh  είναι η υψηλότερη ημερήσια τιμή Σεπτεμβρίου μετά τις 2 Σεπτεμβρίου 2024, όταν η χονδρεμπορική είχε φθάσει στα 215,29 €/MWh. Και τότε όπως και σήμερα  το πρόβλημα  ήταν στις βραδινές ώρες και λόγω στενότητας προσφοράς στη ΝΑ Ευρώπη. Η βασική διαφορά είναι ότι τον Σεπτέμβριο του 2024 το αέριο ήταν περίπου στα 40 €/MWh, ενώ τώρα κινείται περίπου στα διπλάσια επίπεδα, επομένως όπως αναφέρουν πηγές, το σημερινό περιβάλλον είναι πολύ χειρότερο  και μπορεί να δώσει στο επόμενο διάστημα πολυ υψηλότερες τιμές.

Σημειώνεται ότι η σημερινή τιμή δεν εξηγείται από αύξηση της ζήτησης από καύσωνα ή από χειμερινό ψύχος, αλλά εμφανίζεται σε έναν σχετικά «ουδέτερο» μήνα από πλευράς ζήτησης, κάτι που αναδεικνύει περισσότερο τα προβλήματα κόστους αερίου, ευελιξίας και περιφερειακής αγοράς.

Είναι χαρακτηρστικό ότι  στις 21:00–22:00 η τιμή φθάνει τα 340,89 ευρώ/MWh, ενώ το χαμηλό της ημέρας περιορίζεται στα 116,80 ευρώ/MWh. Η μεγάλη αυτή διακύμανση αποτυπώνει το βασικό πρόβλημα της ελληνικής αγοράς: τις ώρες κατά τις οποίες υποχωρεί απότομα η φωτοβολταϊκή παραγωγή, το σύστημα χρειάζεται ακριβότερες θερμικές μονάδες για να καλύψει τη ζήτηση.

Οι λογαριασμοί προσαυξήεων

Αξίζει να σημειωθεί οτι η τιμή των 211,76 ευρώ/MWh στην Αγορά Επόμενης Ημέρας δεν αποτυπώνει το σύνολο του κόστους προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας. Πάνω σε αυτήν προστίθενται, μεταξύ άλλων, οι χρεώσεις της Αγοράς Εξισορρόπησης και οι Λογαριασμοί Προσαυξήσεων ΛΠ1, ΛΠ2 και ΛΠ3, αυξάνοντας περαιτέρω το πραγματικό ενεργειακό κόστος για τους προμηθευτές και, τελικά, την οικονομία.

Οι τρεις Λογαριασμοί Προσαυξήσεων είναι ξεχωριστές χρεώσεις της αγοράς εξισορρόπησης που επιμερίζονται στα μέρη με ευθύνη εξισορρόπησης, κυρίως προμηθευτές και traders, ανάλογα με την απορρόφηση από το σύστημα. Συγκεκριμένα, ο ΛΠ1 καλύπτει το κόστος των απωλειών του συστήματος μεταφοράς, ο ΛΠ2 το κόστος διατήρησης ισχύος εξισορρόπησης και ο ΛΠ3 το υπόλοιπο κόστους/εσόδων που προκύπτει από την ενεργοποίηση ενέργειας εξισορρόπησης, αποκλίσεις και ορισμένες διασυνοριακές συναλλαγές.

Ο ΛΠ3 είναι ο Λογαριασμός Προσαυξήσεων Οικονομικής Ουδετερότητας της Αγοράς Εξισορρόπησης, ένα πρόσθετο κόστος που δημιουργείται σε πραγματικό χρόνο, όταν ο ΑΔΜΗΕ πρέπει να παρέμβει ώστε παραγωγή και κατανάλωση να παραμένουν συνεχώς σε ισορροπία και το σύστημα να λειτουργεί με ασφάλεια.

Άρα, για έναν προμηθευτή, το πραγματικό κόστος αγοράς ρεύματος είναι χονδρεμπορική τιμή  + κόστος αποκλίσεων/εξισορρόπησης + ΛΠ1 + ΛΠ2 + ΛΠ3 + λοιπές χρεώσεις και όλα μαζί φτάνουν στον λογαριασμό.

Τον Αύγουστο, πέρα από την Αγορά Επόμενης Ημέρας και Ενδοημερήσια Αγορά που διαμορφώθηκαν μεσοσταθμικά στα 132,468 €/MWh, προστέθηκαν 22,081 €/MWh από τους τρεις Λογαριασμούς Προσαυξήσεων. Μαζί με τις αποκλίσεις, η συνολική μεσοσταθμική τιμή που υπολογίζει ο ΑΔΜΗΕ έφτασε τα 154,91 €/MWh. Πληροφορίες αναφέρουν ότι το Σεπτέμβριο οι Λογαριασμοί αυτοί κινούνται ακόμη ψηλότερα.

Ακριβό φυσικό αέριο και μεγαλύτερη συμμετοχή των μονάδων

Ο σημαντικότερος παράγοντας πίσω από την άνοδο της τιμής είναι ή στενότητα στην παραγωγή και η αύξηση στο φυσικό αέριο. Για σήμερα οι μονάδες αερίου καλύπτουν 33,1% της ηλεκτροπαραγωγής, ενώ οι ΑΠΕ συμμετέχουν με 47,8%, τα υδροηλεκτρικά με μόλις 5,1% και οι εισαγωγές με περίπου 10%.

Η αύξηση της συμμετοχής του φυσικού αερίου αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία το TTF κινείται κοντά στα 80 ευρώ/MWh, περίπου στα υψηλότερα επίπεδα από τις αρχές του 2023. Η ευρωπαϊκή αγορά αερίου έχει δεχθεί ισχυρές πιέσεις μέσα στον Σεπτέμβριο λόγω της γεωπολιτικής έντασης στη Μέση Ανατολή, των ανησυχιών για τις διεθνείς ροές LNG και των χαμηλότερων αποθεμάτων ενόψει του χειμώνα.

Και επειδή στην αγορά ηλεκτρισμού η οριακή μονάδα που απαιτείται για την κάλυψη της ζήτησης επηρεάζει την τιμή εκκαθάρισης, το αυξημένο κόστος λειτουργίας των μονάδων φυσικού αερίου μεταφέρεται πολύ γρήγορα στη χονδρεμπορική.

Η «τρύπα» των βραδινών ωρών

Την εικόνα επιδεινώνει η μεταβολή των καιρικών συνθηκών, που περιορίζει την παραγωγή των φθηνότερων ΑΠΕ. Παρά το υψηλό ημερήσιο ποσοστό συμμετοχής τους, οι ΑΠΕ δεν μπορούν να καλύψουν ομοιόμορφα τη ζήτηση σε όλη τη διάρκεια της ημέρας.

Το πρόβλημα γίνεται ιδιαίτερα έντονο μετά τη δύση του ήλιου. Η μεγάλη φωτοβολταϊκή παραγωγή του μεσημεριού υποχωρεί γρήγορα, την ώρα που η κατανάλωση παραμένει υψηλή. Το κενό καλύπτεται κυρίως από φυσικό αέριο, υδροηλεκτρικά και εισαγωγές, με αποτέλεσμα οι τιμές να απογειώνονται στις βραδινές ώρες.

Η εικόνα αναδεικνύει και πάλι τη σημασία της αποθήκευσης. Όσο δεν υπάρχουν επαρκείς μπαταρίες ώστε μέρος της φθηνής ηλιακής παραγωγής των μεσημεριανών ωρών να μεταφέρεται στις βραδινές αιχμές, το ελληνικό σύστημα θα συνεχίζει να εξαρτάται εκείνες τις ώρες από ακριβότερες μονάδες φυσικού αερίου.

Η βιομηχανία στην πρώτη γραμμή

Η εξέλιξη προκαλεί ιδιαίτερη ανησυχία στην ενεργοβόρο βιομηχανία, όπου το κόστος ηλεκτρικής ενέργειας αποτελεί βασικό συστατικό του κόστους παραγωγής. Επιχειρήσεις με μεγαλύτερη έκθεση στις χονδρεμπορικές τιμές ή σε συμβάσεις συνδεδεμένες με την αγορά αισθάνονται την αύξηση πολύ πιο γρήγορα από τους οικιακούς καταναλωτές.

Για κλάδους όπως τα μέταλλα, το τσιμέντο, τα δομικά υλικά, τα τρόφιμα και άλλες ενεργοβόρες δραστηριότητες, μια παρατεταμένη περίοδος με τιμές μεταξύ 150 και 200 ευρώ/MWh περιορίζει τα περιθώρια κέρδους και επιδεινώνει τη θέση τους απέναντι σε ανταγωνιστές χωρών με χαμηλότερο ενεργειακό κόστος.

Το πρόβλημα που ξεκινάει από τον  λογαριασμό ρεύματος, επεκτείνεται αυξάνοντας  οριζόντια το κόστος για το σύνολο σχεδόν της οικονομίας. Αυξάνει το κόστος παραγωγής, ψύξης, αποθήκευσης και λειτουργίας των επιχειρήσεων και, εφόσον διαρκέσει, ένα μέρος της επιβάρυνσης μετακυλίεται στις τελικές τιμές προϊόντων και υπηρεσιών.

Η ταυτόχρονη άνοδος ηλεκτρισμού, φυσικού αερίου και καυσίμων δημιουργεί έτσι έναν πρόσθετο κίνδυνο για τον πληθωρισμό τους επόμενους μήνες, σε μια περίοδο κατά την οποία αρχίζει και η αυξημένη χειμερινή ζήτηση ενέργειας.

 Τα τιμολόγια του Οκτωβρίου

Το επόμενο κρίσιμο ορόσημο είναι πλέον η 1η Οκτωβρίου, όταν οι προμηθευτές θα ανακοινώσουν τα νέα πράσινα τιμολόγια. Η μέση χονδρεμπορική τιμή του Σεπτεμβρίου, που μέχρι τις 22 του μήνα πλησιάζει τα 160 ευρώ/MWh, δημιουργεί ισχυρές ανοδικές πιέσεις.

Οι εταιρείες προμήθειας θα βρεθούν πάλι μπροστά στο διλημμα να επιλέξουν ανάμεσα σε ζημιές ή απώλειες μεριδίου και να αποφασίσουν πόσο από την αύξηση θα απορροφήσουν μέσω των εκπτώσεων και της εμπορικής πολιτικής τους και πόσο τελικά θα μετακυλιστεί στους καταναλωτές. Αυτό σημαίνει ότι η εικόνα μέχρι το τέλος του μήνα θα είναι καθοριστική για τους λογαριασμούς του Οκτωβρίου.

Την ίδια ώρα, η κυβέρνηση έχει ήδη προαναγγείλει νέο πακέτο ενεργειακής στήριξης από τον Οκτώβριο, με έμφαση έως τώρα στο πετρέλαιο θέρμανσης, στο επίδομα θέρμανσης και στο diesel. Για την ηλεκτρική ενέργεια δεν έχει μέχρι στιγμής αποφασιστεί νέα άμεση επιδότηση των λογαριασμών, με το ΥΠΕΝ να παρακολουθεί την εξέλιξη της αγοράς.

Το κρίσιμο,  για τις επομενες ημέρες  ειναι η διάρκεια της ανόδου. Εάν το φυσικό αέριο παραμείνει κοντά στα 80 ευρώ/MWh και η χονδρεμπορική ηλεκτρισμού συνεχίσει να κινείται στα σημερινά υψηλά επίπεδα, θα προκληθεί ντόμινο εξελίξεων καθώς η κυβένρηση θα χρειαστεί να κάνει πράξη μέτρα για να μην περάσει η  ενεργειακή πίεση στην πραγματική οικονομία — πρώτα στη βιομηχανία και στις επιχειρήσεις και στη συνέχεια, μέσω των τιμολογίων και των τιμών των προϊόντων, στα νοικοκυριά.