Σοφία Βικτωράτου: Η σχεδιάστρια υποδημάτων μιλά στο Mononews για την τέχνη στα βήματά της

Κάποιες φορές, το ατελείωτο scrolling στο Instagram κρύβει ευχάριστες εκπλήξεις. Ανάμεσα σε εικόνες και αμέτρητες αναρτήσεις μόδας, πέφτεις πάνω σε ένα ζευγάρι παπούτσια και σταματάς. Κάτι στη φόρμα, στην αναλογία, στον τρόπο που συνδυάζει την τόλμη με την καλλιτεχνική έκφραση σε κάνει να επιστρέψεις στην εικόνα.

Μια αντίστοιχα καθηλωτική στιγμή μόδας για τη Σοφία Βικτωράτου χάρισε και το Emily in Paris, σε εκείνη τη σκηνή όπου τα παπούτσια έγιναν πρωταγωνιστές, κλέβοντας την παράσταση. Γιατί ένα πραγματικά ξεχωριστό ζευγάρι μπορεί να σταματήσει τον χρόνο και να αφηγηθεί μια ιστορία.

Στην περίπτωση της Ελληνίδας σχεδιάστριας υποδημάτων, πίσω από κάθε σχέδιο βρίσκεται μια δημιουργός που αντιλαμβάνεται το παπούτσι ως ένα μικρό έργο τέχνης, με τη δική του αρχιτεκτονική, προσωπικότητα και ελευθερία έκφρασης.

Γεννημένη στην Αθήνα, με ρίζες από την Κεφαλλονιά και τη Νάξο, ακολούθησε μια διαδρομή που ξεκίνησε από τη ζωγραφική και την αρχιτεκτονική, πέρασε από τη μόδα και κατέληξε εκεί όπου, όπως η ίδια αισθάνεται, βρήκε την πιο ολοκληρωμένη δημιουργική της έκφραση: στον σχεδιασμό υποδημάτων.

Γεννημένη το 1987 στην Αθήνα, όπου μεγάλωσε, με ρίζες από την Κεφαλονιά και τη Νάξο, η Σοφία Βικτωράτου είχε από νωρίς μια ιδιαίτερη σχέση με τη δημιουργία. Η ζωγραφική αποτελούσε σταθερό σημείο αναφοράς στη ζωή της, μια φυσική ανάγκη έκφρασης που ήθελε να μεταφέρει και στην επαγγελματική της πορεία.

Η πρώτη της επιλογή ήταν η αρχιτεκτονική, ένας χώρος που της έδωσε τα πρώτα ερεθίσματα γύρω από τη φόρμα και τη δομή. Στη συνέχεια, την κέρδισε ο σχεδιασμός μόδας, οδηγώντας την σε μια νέα διαδρομή.

Η πρώτη επαφή με το fashion design επικεντρώθηκε στο ένδυμα. Ωστόσο, η ίδια αισθανόταν πως το ρούχο δεν της προσέφερε το εύρος έκφρασης που αναζητούσε. Ακολούθησε μια μακρά περίοδος εκτός δημιουργικής δραστηριότητας, μέχρι την ηλικία των 30, όταν αποφάσισε να επιστρέψει στις σπουδές, αυτή τη φορά με επίκεντρο τον σχεδιασμό υποδημάτων.

Το 2018 αποτέλεσε χρονιά-σταθμό. «Ήταν η πιο σωστή απόφαση! Ένιωθα την ελευθερία να δημιουργήσω αυτό που θέλω!», όπως χαρακτηριστικά θυμάται.

Και πράγματι, στο παπούτσι ανακάλυψε έναν κόσμο που συνδύαζε ιδανικά την καλλιτεχνική της φύση με την αρχιτεκτονική σκέψη. Έναν χώρο όπου η φόρμα, η αναλογία, η κατασκευή και η φαντασία μπορούσαν να συνυπάρξουν σε ένα αντικείμενο με πραγματική υπόσταση.

Μια δημιουργική ταυτότητα πέρα από την υπογραφή

Στη φιλοσοφία της, κάθε brand συνδέεται συνήθως με ένα αναγνωρίσιμο σχεδιαστικό στοιχείο, μια χαρακτηριστική υπογραφή που επαναλαμβάνεται και σταδιακά διαμορφώνει την ταυτότητά του. Η δική της προσέγγιση ακολουθεί μια περισσότερο ελεύθερη κατεύθυνση. Επιλέγει να αντιμετωπίζει κάθε συλλογή ως μια αυτοτελή καλλιτεχνική έκφραση, αφήνοντας την έμπνευση της στιγμής να καθορίσει τη δημιουργική πορεία.

«Δεν θέλω να με περιορίζει τίποτα. Φτιάχνω αυτό που μου αρέσει τη στιγμή που μου αρέσει. Λειτουργώ ξεκάθαρα σαν καλλιτέχνης. Παρ’ όλα αυτά, όλα μου τα παπούτσια έχουν ένα κοινό. Εμένα!»

Αυτή η δήλωση συνοψίζει με ακρίβεια τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνεται το design. Η προσωπική της αισθητική αποτελεί τον σταθερό συνδετικό κρίκο ανάμεσα σε διαφορετικές φόρμες, υλικά και δημιουργικές κατευθύνσεις.

Για εκείνη, το παπούτσι αποκτά τη δική του καλλιτεχνική υπόσταση, διατηρώντας παράλληλα τη λειτουργία του. Ως μη φορέσιμο χαρακτηρίζει ένα σχέδιο που προορίζεται αποκλειστικά για έκθεση και αδυνατεί να περπατηθεί. Από εκεί και πέρα, ο δημιουργικός ορίζοντας παραμένει ανοιχτός.

Για αυτό λατρεύω τα παπούτσια. Γιατί μπορείς να έχεις ένα έργο τέχνης στην κυριολεξία στα πόδια σου.

Το πνεύμα της εποχής και η αξία του διαχρονικού

Η σχεδιαστική της σκέψη κινείται ανάμεσα σε δύο ενδιαφέρουσες έννοιες: το πνεύμα της στιγμής και τη διαχρονικότητα. Ένα παπούτσι αιχμαλωτίζει την εποχή του, όπως εξηγεί, σαν καθρέφτης της κοινωνίας.

Μεταφράζει σε design τον πολιτισμικό και τεχνολογικό θόρυβο της περιόδου, είτε αυτός εκφράζεται μέσα από μια νέα υποκουλτούρα είτε μέσα από μια τεχνολογική έκρηξη. Γίνεται δήλωση με σαφή χρονική και αισθητική αναφορά σαν να λέει «Είμαι εδώ, τώρα».

Στον αντίποδα, το διαχρονικό σχέδιο στηρίζεται στην αφαίρεση, στην αρχιτεκτονική του ποδιού, στη λειτουργικότητα και στην κορυφαία ποιότητα των υλικών. Η πραγματική του αξία αποδεικνύεται στον χρόνο. Ένα παπούτσι που μπορεί να φορεθεί δέκα χρόνια αργότερα και να παραμένει εξίσου επίκαιρο, χάρη στην τέλεια αναλογία και την αυθεντικότητά του.

Πρόκειται για μια φιλοσοφία που διαπερνά και τη συνολική τοποθέτηση του brand της στην αγορά της πολυτέλειας. Παρότι η δημιουργική της έδρα και οι ρίζες της βρίσκονται στην Ελλάδα, η αισθητική της γλώσσα είχε εξαρχής διεθνή προσανατολισμό.

Στα σχέδιά της απουσιάζουν τα προφανή εθνικά στοιχεία και τα αναγνωρίσιμα οπτικά κλισέ, μια συνειδητή επιλογή που επιτρέπει στη σιλουέτα, στο design και στην ποιότητα να επικοινωνούν απευθείας με το διεθνές κοινό.

Όπως η ίδια επισημαίνει, στόχος της ήταν ένα προϊόν που θα μπορούσε να συγκινήσει έναν αγοραστή στο Παρίσι ή στη Νέα Υόρκη, μέσα από τη δική του σχεδιαστική αξία. Η δημιουργία ενός luxury brand από την Ελλάδα αποκτά έτσι μια ευρύτερη διάσταση που αξιοποιεί την ελευθερία, την ηρεμία και τα ερεθίσματα του τόπου καταγωγής, με το τελικό αποτέλεσμα να απευθύνεται σε ολόκληρο τον κόσμο.

Από την ιδέα στο πρωτότυπο: Η προσωπική της δημιουργική διαδικασία

Η δημιουργική διαδικασία ξεκινά πάντα από μια ιδέα, η οποία μπορεί να εμφανιστεί οποιαδήποτε στιγμή της ημέρας. Ακόμη και όταν κοιμάται. Όπως περιγράφει χαρακτηριστικά, το μυαλό της εξακολουθεί να επεξεργάζεται εικόνες και φόρμες.

Κάποιες φορές γνωρίζει ήδη τι θέλει να δημιουργήσει ακόμη και δύο σεζόν αργότερα, ενώ άλλες φορές η έμπνευση εμφανίζεται την τελευταία στιγμή.

Το χαρτί αποτελεί το πρώτο πεδίο όπου η σκέψη αποκτά μορφή. Είναι, μάλιστα, το αγαπημένο της στάδιο. Αφιερώνει πολλές ώρες στον σχεδιασμό, προσεγγίζοντας κάθε παπούτσι σαν να δημιουργεί έναν πίνακα ζωγραφικής.

Ακολουθεί η αναζήτηση των κατάλληλων υλικών, αν και η διαδικασία μπορεί να ξεκινήσει και αντίστροφα. Ένα ιδιαίτερο υλικό αρκεί για να γεννήσει στο μυαλό της μια ολόκληρη νέα συλλογή.

Στη συνέχεια, η ιδέα περνά στο εργαστήριο. Σε συνεργασία με τη βιοτεχνία, δημιουργείται το πρωτότυπο, πραγματοποιείται το fitting, αξιολογούνται οι αναλογίες και εφαρμόζονται οι απαραίτητες προσαρμογές πριν ξεκινήσει η παραγωγή.

Η επιλογή της χειροποίητης κατασκευής και των μικρών παραγωγών αποτελεί σταθερή αρχή της. Συνεργάζεται με μικρότερες βιοτεχνίες, συχνά οικογενειακές, διατηρώντας μια σχέση δημιουργίας που βασίζεται στην προσωπική φροντίδα και στην τεχνική δεξιοτεχνία.

«Ό,τι φτιάχνεται στο χέρι αποκτά άλλη αξία. Και θέλει χρόνο. Κάτι που πολλοί δεν καταλαβαίνουν. Το σημαντικό είναι να φτιάχνεις κάτι με αγάπη. Έτσι θα έχεις πολύ καλύτερο αποτέλεσμα. Αν το αγαπάς θα το αγαπήσει και ο κόσμος.»

Η ίδια αντιμετωπίζει τη βιωσιμότητα μέσα από την ποιότητα, τη διάρκεια ζωής και την ειλικρίνεια της πρώτης ύλης. Η προσέγγισή της βασίζεται στην αποκλειστική χρήση 100% δέρματος σε κάθε σημείο του παπουτσιού, από το εξωτερικό μέρος και τη φόδρα μέχρι τον εσωτερικό και τον εξωτερικό πάτο. Επιλέγει δέρματα που αποτελούν υποπροϊόντα της βιομηχανίας τροφίμων, αξιοποιώντας μια premium πρώτη ύλη που ήδη υπάρχει.

Η επιλογή της μονο-υλικότητας προσφέρει επίσης σημαντικά πλεονεκτήματα στην κατασκευή και τη διάρκεια. Το φυσικό δέρμα αναπνέει, προσαρμόζεται στη φόρμα του ποδιού και επιτρέπει ευκολότερες επισκευές, ενισχύοντας τη μακροζωία του προϊόντος.

Για εκείνη, η ουσιαστική βιωσιμότητα βρίσκεται στη δημιουργία ενός εξαιρετικού παπουτσιού που διατηρεί την αξία του και συνοδεύει τον ιδιοκτήτη του για χρόνια.

Η Ιταλία ως το επόμενο δημιουργικό κεφάλαιο

Η μετάβαση στην Ιταλία σηματοδοτεί ένα σημαντικό νέο κεφάλαιο στην εξέλιξη του brand. Με την επερχόμενη χειμερινή συλλογή ξεκινά η μεταφορά της παραγωγικής δραστηριότητας, ένας στόχος που, έπειτα από χρόνια σχεδιασμού, παίρνει πλέον σάρκα και οστά.

Η Ιταλία προσφέρει πρόσβαση σε εξειδικευμένη τεχνογνωσία, υψηλού επιπέδου εργαστήρια και μεγαλύτερη ελευθερία στην επιλογή υλικών. Ένα στοιχείο καθοριστικό για τη δική της δημιουργική προσέγγιση, καθώς, όπως εξηγεί, δεν λειτουργεί ως εμπορικός σχεδιαστής. Θέλει να μπορεί να υλοποιεί ακριβώς αυτό που έχει φανταστεί, με τα υλικά και τις τεχνικές που απαιτεί κάθε σχέδιο.

Η εξέλιξη αυτή συνοδεύεται από ενθουσιασμό. Η ίδια αντιμετωπίζει τη νέα πραγματικότητα ως κίνητρο, με την καλλιτεχνική της λειτουργία να παραμένει αδιαπραγμάτευτη. Δημιουργεί όταν αισθάνεται έτοιμη, αφήνοντας τον χρόνο να ωριμάσει κάθε ιδέα.

Η μεγαλύτερη πρόκληση σήμερα βρίσκεται στην ισορροπία ανάμεσα στην αυθεντική ποιότητα και στις απαιτήσεις της διεθνούς εφοδιαστικής αλυσίδας.

Τα premium υλικά, τα εξειδικευμένα καλαπόδια και η ηθική παραγωγή απαιτούν μεγαλύτερους χρόνους και υψηλότερο κόστος. Μέσα σε μια αγορά εξοικειωμένη με τους ρυθμούς του fast fashion, η ίδια επιδιώκει να αναδείξει την αξία της αργής πολυτέλειας.

Η κατανόηση πως ένα εξαιρετικό παπούτσι χρειάζεται χρόνο για να τελειοποιηθεί είναι απαραίτητη. Αυτή ακριβώς η προσήλωση στην ποιότητα αποτελεί, κατά την άποψή της, και το σημαντικότερο ανταγωνιστικό πλεονέκτημα του brand.

Ένα διεθνές όραμα με προσωπικό χαρακτήρα

Το brand γεννήθηκε με διεθνή προσανατολισμό και διαθέτει εξαγωγική δραστηριότητα από την πρώτη ημέρα. Το επόμενο επιχειρηματικό βήμα ακολουθεί μια ιδιαίτερα επιλεκτική στρατηγική. Η δημιουργία ενός αυτόνομου δικτύου μπουτίκ σε σημαντικές μητροπόλεις της διεθνούς μόδας είναι στα σχέδιά της.

Η σχεδιάστρια επιθυμεί ο πελάτης να εισέρχεται σε έναν χώρο που εκφράζει ολοκληρωμένα τη δική της αισθητική και τη φιλοσοφία του brand. Μια εμπειρία με προσωπικό χαρακτήρα, όπου το προϊόν, η αρχιτεκτονική του χώρου και η εξυπηρέτηση αποτελούν μέρη της ίδιας δημιουργικής ταυτότητας.

Σήμερα, η διάθεση των υποδημάτων ακολουθεί ήδη αυτή τη λογική της αποκλειστικότητας. Η ίδια επιλέγει συνειδητά να διαθέτει τα σχέδιά της αποκλειστικά μέσω προσωπικής επικοινωνίας με μηνύματα στο Instagram και το Facebook, χωρίς τη μεσολάβηση ενός απρόσωπου e-shop.

Για εκείνη, η αγορά ενός παπουτσιού ξεκινά από μια συζήτηση. Θέλει να γνωρίζει το πόδι, τις ανάγκες και τις προτιμήσεις του πελάτη, ώστε να μπορεί να προσαρμόσει το σχέδιο στις ιδιαίτερες αναλογίες του, προσφέροντας ακόμη και εξυπηρέτηση στα μέτρα του πελάτη.

Η προσωπική επαφή αποτελεί μέρος της ίδιας της έννοιας της πολυτέλειας, μια σχέση εμπιστοσύνης που θέλει να μεταφέρει στο μέλλον και στους δικούς της φυσικούς χώρους.

Η διεύρυνση της παραγωγής σε εξειδικευμένα εργαστήρια θα υποστηρίξει αυτή τη διεθνή ανάπτυξη, διασφαλίζοντας την ποιότητα καθώς το brand αποκτά μεγαλύτερη παρουσία.

Στην πορεία της από την Αθήνα προς την Ιταλία, η σχεδιάστρια διαμορφώνει μια δημιουργική ταυτότητα που στηρίζεται στην ελευθερία, στην αυθεντικότητα και στη βαθιά πίστη στην αξία του χειροποίητου. Η ζωγραφική εξακολουθεί να αποτελεί το σημείο εκκίνησης, η αρχιτεκτονική τη βάση της σκέψης της και το παπούτσι τον χώρο όπου όλα αυτά συναντιούνται.

Μια διαδρομή που εξελίσσεται σε διεθνές επίπεδο, κρατώντας στον πυρήνα της την πιο προσωπική της υπογραφή: τη δυνατότητα να μετατρέπει μια ιδέα σε ένα μικρό έργο τέχνης που περπατά.

Φωτογραφίες: Σοφία Βικτωράτου

Διαβάστε επίσης:

Jimmy Choo Ithaca 95: Μοναδική ωδή στην Ιθάκη και τη σοφία του μαργαριταριού 

Cordelia de Castellane: Η καλλιτεχνική διευθύντρια του Dior Maison και Baby Dior δηλώνει Ελληνίδα 

Πολίν Καρπίδας: Κοσμήματα αξίας 10 εκατ. της κορυφαίας συλλέκτριας σε δημοπρασία