Το Στενό του Ορμούζ θα παραμείνει κλειστό δηλώνει το Ιράν

Το Στενό του Ορμούζ θα παραμείνει κλειστό όσο οι ΗΠΑ δεν αλλάξουν τη συμπεριφορά τους και δεν αποδεχτούν τους όρους του Ιράν για τον τερματισμό του πολέμου, δήλωσε ο νεοδιορισμένος γραμματέας του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας του Ιράν.

Τα σχόλιά του αποτελούν την ισχυρότερη ένδειξη μέχρι στιγμής ότι οποιαδήποτε συμφωνία στις συνομιλίες με το Ομάν για την πλωτή οδό δεν θα την ανοίξει αμέσως για τη ναυσιπλοΐα, εάν οι ΗΠΑ δεν τηρήσουν επίσης τις δεσμεύσεις τους σε ένα μνημόνιο κατανόησης για τον τερματισμό της σύγκρουσης που επιτεύχθηκε μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης τον Ιούνιο.

«Όσο η Αμερική δεν αλλάζει τη συμπεριφορά της και δεν αποδέχεται τους όρους του Ιράν, το Στενό του Ορμούζ δεν θα ανοίξει», δήλωσε ο Μοχσέν Ρεζάι, στενός σύμμαχος του Ανώτατου Ηγέτη Αγιατολάχ Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, σύμφωνα με το ημιεπίσημο πρακτορείο ειδήσεων Tasnim.

«Η Αμερική πρέπει να τερματίσει τον πόλεμο, να πληρώσει τα παγωμένα περιουσιακά στοιχεία του Ιράν, ο πόλεμος πρέπει να τερματιστεί σε όλη την περιοχή, συμπεριλαμβανομένων του Λιβάνου και της Γάζας», είπε.

«Εάν επιτευχθεί συμφωνία μεταξύ του Ιράν και του Ομάν σχετικά με τη διαδρομή διέλευσης μέσω του Πορθμού του Ορμούζ, η συμφωνία αυτή θα είναι ξεχωριστό ζήτημα από το κλείσιμο του Πορθμού του Ορμούζ».

Ο Ρεζαΐ, ο οποίος διορίστηκε την Κυριακή δεύτερος στην ιεραρχία του οργάνου που συντονίζει την ασφάλεια και την εξωτερική πολιτική του Ιράν, δήλωσε ότι οι όροι είχαν διαβιβαστεί στις ΗΠΑ μέσω μεσολαβητών.

Ο Μοχάμεντ Μόχμπερ, σύμβουλος του Χαμενεΐ, δήλωσε επίσης στο X  ότι «η τιμωρία του επιτιθέμενου συνεχίζεται και το Στενό του Ορμούζ δεν θα ανοίξει μέχρι να πληρωθούν οι όροι του Ιράν».

Τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης πετρελαίου διεύρυναν τα κέρδη τους λόγω ανησυχιών για την τύχη του Στενού.

Δεν υπήρξε άμεσο σχόλιο από την Ουάσινγκτον σχετικά με τα τελευταία σχόλια του Ιράν, αλλά ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ είχε ήδη θέσει ο ίδιος ένα νέο αίτημα των ΗΠΑ – να καταβάλει το Ιράν αποζημιώσεις για τους ανθρώπους που σκοτώθηκαν σε πολέμους, επιθέσεις και διαμαρτυρίες – και κατηγόρησε επίσης την Τεχεράνη ότι είναι «δαίμονες διαπραγματευτές».

«Θα ζητήσουμε χρήματα για τη ζημιά που έχουν προκαλέσει σε μια περίοδο 50 ετών», δήλωσε ο Τραμπ στον Λευκό Οίκο τη Δευτέρα.

Σε μια συνέντευξη που δημοσιεύθηκε, περιέγραψε μερικές από τις τρέχουσες επιλογές του στον πόλεμο — «απλώς να υπομείνει» και να αφήσει την Τεχεράνη να αποτύχει οικονομικά ή να τους χτυπήσει «πραγματικά, πραγματικά σκληρά».

«Κάνω κατά κάποιο τρόπο διαπραγματεύσεις», δήλωσε ο Τραμπ στο Real America’s Voice στην τηλεφωνική συνέντευξη. «Είναι πολύ ύπουλοι διαπραγματευτές».

Ο Τραμπ εναλλάσσεται μεταξύ απειλών για κλιμάκωση και ισχυρισμών ότι μια ειρηνευτική συμφωνία είναι επικείμενη.

Πριν η ρητορική κλιμακωθεί ξανά, το Πακιστάν, ένας από τους κύριους μεσολαβητές στη σύγκρουση, μαζί με το Κατάρ, είχε εκφράσει ελπίδες ότι οι δύο πλευρές θα μπορούσαν να κλείσουν μια συμφωνία που ουσιαστικά θα επαναλειτουργούσε την ζωτικής σημασίας πλωτή οδό, μέσω της οποίας διοχετευόταν το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου πριν από τον πόλεμο.

«Τα σημάδια των τελευταίων δύο, τριών ημερών δείχνουν ότι είμαστε κοντά σε κάποιο είδος συμφωνίας», δήλωσε ο υπουργός Άμυνας του Πακιστάν, Καουάτζα Ασίφ, σε συνέντευξή του στο Bloomberg News.

Χιλιάδες άνθρωποι έχουν σκοτωθεί στη σύγκρουση — κυρίως στο Ιράν και τον Λίβανο — από τότε που οι ΗΠΑ και το Ισραήλ εξαπέλυσαν επιθέσεις στο Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου.

Το Ιράν αντέδρασε χτυπώντας αμερικανικά περιουσιακά στοιχεία και υποδομές σε χώρες όπως το Ομάν, η Ιορδανία, το Κουβέιτ, το Ισραήλ, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και η Σαουδική Αραβία.

Επιπλέον, στη ρητορική και από τις δύο πλευρές, υπήρξαν αναφορές για νέες επιθέσεις σε πλοία στον Κόλπο του Ομάν και την Ερυθρά Θάλασσα, υπογραμμίζοντας την απειλή για  το θαλάσσιο  εμπόριο.

Τέσσερα μέλη πληρώματος σκοτώθηκαν σε μια φερόμενη επίθεση των Χούθι της Υεμένης, που υποστηρίζεται από το Ιράν, σε ένα μικρό φορτηγό πλοίο στο Στενό Μπαμπ ελ-Μαντέμπ, ανακοίνωσε το υπουργείο Μεταφορών της Υεμένης.

Οι θάνατοι στο αιγυπτιακής ιδιοκτησίας πλοίο Tihamah, εάν επιβεβαιωθούν, θα είναι οι πρώτοι θάνατοι σε επίθεση των Χούθι εναντίον πλοίων από την έναρξη του πολέμου στο Ιράν. Οι Χούθι δεν έχουν αναλάβει την ευθύνη για την επίθεση.

Ένα πλοίο μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων χτυπήθηκε επίσης από πύραυλο ανοιχτά του Πακιστάν, ενώ έπλεε στον Κόλπο του Ομάν, σε μια ύποπτη επίθεση των ΗΠΑ, ανέφεραν πηγές.

Η Wall Street Journal ανέφερε ότι ένας Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε ότι το πλοίο χτυπήθηκε από αμερικανικό στρατιωτικό ελικόπτερο, αφού το πλήρωμά του αγνόησε τις προειδοποιήσεις του προσωπικού που εργάζεται για την επιβολή ναυτικού αποκλεισμού στα ιρανικά λιμάνια.

Οι ΗΠΑ ανακοίνωσαν για πρώτη φορά τον Απρίλιο τον αποκλεισμό της ναυτιλίας που προσπαθούσε να φτάσει στα λιμάνια του Ιράν και τον επανέφεραν τον Ιούλιο μετά την κατάρρευση της ειρηνευτικής συμφωνίας του Ιουνίου.

Οι Χούθι κήρυξαν  ναυτικό  εμπάργκο κατά της Σαουδικής Αραβίας στην Ερυθρά Θάλασσα στις 20 Ιουλίου, σε απάντηση σε αυτό που χαρακτήρισαν ως πολιορκία από τη Σαουδική Αραβία. Το Ριάντ αρνείται ότι η Υεμένη βρίσκεται υπό πολιορκία.

Στο μεταξύ, ο υπουργός Ενέργειας των ΗΠΑ, Κρις Ράιτ, δήλωσε ότι οι ροές πετρελαίου από τον Περσικό Κόλπο έχουν αυξηθεί σε περίπου 15 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα, καθώς οι στρατιωτικές επιχειρήσεις των ΗΠΑ και η επέκταση της χωρητικότητας των αγωγών βοηθούν στην αποκατάσταση των εξαγωγών που διαταράχθηκαν από τον πόλεμο με το Ιράν.

Ο Ράιτ δήλωσε ότι ο μέσος όρος επτά ημερών για το πετρέλαιο που εξέρχεται από το Στενό του Ορμούζ έχει αυξηθεί σε σχεδόν 9 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα, ενώ άλλα 5 έως 7 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα διακινούνται μέσω αγωγών και εγκαταστάσεων εξαγωγής που παρακάμπτουν τη στρατηγική πλωτή οδό.

«Χάρη στις συντονισμένες προσπάθειες του αμερικανικού στρατού και των συμμάχων μας στον Κόλπο, ο μέσος όρος επτά ημερών για το πετρέλαιο που εξέρχεται από το Στενό του Ορμούζ ανέρχεται σήμερα σε σχεδόν 9 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα», δήλωσε ο Ράιτ.

«Σε συνδυασμό με τα επιπλέον 5-7 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως που εξέρχονται από την περιοχή μέσω πρόσφατα αναβαθμισμένων αγωγών και εγκαταστάσεων εξαγωγής, οι συνολικές ροές πετρελαίου ανέρχονται σήμερα κατά μέσο όρο σε περίπου 15 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως».

Ο Ράιτ πρόσθεσε ότι περισσότερα από 20 εκατομμύρια βαρέλια έφυγαν από την περιοχή του Αραβικού Κόλπου μόνο την Κυριακή, ποσότητα που, όπως είπε, είναι πάνω από τον μέσο όρο πριν από τη σύγκρουση.

Τα στοιχεία υποδηλώνουν ότι οι παραγωγοί του Κόλπου έχουν αποκαταστήσει ένα σημαντικό μερίδιο των εξαγωγών πετρελαίου, αλλά η διατύπωση του Ράιτ αφήνει ερωτήματα σχετικά με το πόση κυκλοφορία έχει στην πραγματικότητα επιστρέψει στην υποστηριζόμενη από τις ΗΠΑ διαδρομή του Ομάν.

Ο Ράιτ δήλωσε ότι σχεδόν 9 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως εξέρχονται συνολικά από το Ορμούζ, αντί να διασχίζουν συγκεκριμένα την οδική διαδρομή του Ομάν, έναντι της ιρανικής πλευράς του Στενού.

Ο ισχυρισμός του Wright ότι άλλα 5 έως 7 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως διακινούνται μέσω «πρόσφατα αναβαθμισμένων αγωγών και εγκαταστάσεων εξαγωγής» είναι επίσης αξιοσημείωτος. Πριν από τον πόλεμο, ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας εκτιμούσε ότι η Σαουδική Αραβία και τα ΗΑΕ είχαν μόλις 3,5 εκατ. βαρέλια ημερησίως διαθέσιμης χωρητικότητας για να παρακάμψουν το Ορμούζ, ενώ προειδοποιούσε ότι η μετακίνηση μεγάλων πρόσθετων όγκων δεν είχε δοκιμαστεί πλήρως.

Ο αγωγός Ανατολής-Δύσης της Σαουδικής Αραβίας παρέχει το μεγαλύτερο μέρος αυτής της χωρητικότητας, ενώ τα ΗΑΕ μπορούν να μεταφέρουν αργό πετρέλαιο απευθείας στη Φουτζέιρα. Τα στοιχεία του Wright υποδηλώνουν ότι αυτές οι εναλλακτικές διαδρομές λειτουργούν πλέον κοντά ή ενδεχομένως πάνω από το ανώτερο όριο των προπολεμικών εκτιμήσεων του IEA.

Παρόλα αυτά, οι συνολικές ροές παραμένουν κάτω από το κανονικό σε σταθερή βάση. Ο IEA εκτίμησε ότι 19,87 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου ημερησίως διακινήθηκαν μέσω του Ορμούζ το 2025. Η τρέχουσα εκτίμηση του Wright για περίπου 15 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως μέσω του Ορμούζ και εναλλακτικών οδών παραμένει επομένως περίπου 5 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως κάτω από αυτό το σημείο αναφοράς, παρά τον ισχυρισμό του ότι οι εξαγωγές ξεπέρασαν τα 20 εκατομμύρια βαρέλια μόνο την Κυριακή.

Το Κοινό Κέντρο Ναυτιλιακών Πληροφοριών δήλωσε  ότι η κυκλοφορία στο Ορμούζ παραμένει σε «μειωμένα επίπεδα», με ανεξάρτητη παρακολούθηση να δείχνει μόνο μονοψήφιο αριθμό δεξαμενόπλοιων που κινούνται προς οποιαδήποτε κατεύθυνση.

Το JMIC υπολογίζει τον ιστορικό μέσο όρο των διελεύσεων των Στενών σε περίπου 138 ημερήσιες διελεύσεις πλοίων, με βάση την κυκλοφορία του 2025. Συγκριτικά, κατέγραψε 42 διελεύσεις με τη διευκόλυνση των ΗΠΑ κατά την περίοδο 9-10 Αυγούστου, ενώ η ξεχωριστή παρακολούθηση φορτηγών πλοίων χωρίς διευκόλυνση έδειξε μόνο δύο διελεύσεις στις 9 Αυγούστου και τρεις στις 10 Αυγούστου.

Η κυκλοφορία των δεξαμενόπλοιων ήταν ακόμη πιο περιορισμένη στα δεδομένα που δεν υποστηρίχθηκαν από τις ΗΠΑ, με μόνο μία διέλευση δεξαμενόπλοιων στις 9 και 10 Αυγούστου. Η JMIC αναμένει ότι η κυκλοφορία θα παραμείνει μειωμένη τόσο μέσω της βόρειας διαδρομής που ελέγχεται από το Ιράν όσο και μέσω του νότιου διαδρόμου του Ομάν εν μέσω επιθέσεων πλοίων, επιβολής αποκλεισμού από τις ΗΠΑ και αυξημένων περιφερειακών εντάσεων.

Η ευρύτερη εικόνα είναι ότι σημαντικοί όγκοι πετρελαίου του Κόλπου φτάνουν και πάλι στις παγκόσμιες αγορές, αλλά παραμένει ασαφές πόση από την ανάκαμψη προέρχεται από την αποκατάσταση της κυκλοφορίας μέσω της διαδρομής του Ομάν, τη συνεχιζόμενη χρήση της ιρανικής διαδρομής ή την επέκταση της χωρητικότητας των αγωγών.

Διαβάστε επίσης

Νέα παράταση 90 ημερών από τον Τραμπ για την προσέγγιση ξένων πλοίων στις ΗΠΑ

H Star Bulk αποχώρησε από τη συμμαχία με την Diana για την εξαγορά της Genco

Το ETS μείωσε τη συνδεσιμότητα της Βόρειας Ευρώπης κατά 5% και της Μεσογείου κατά 18%