Σε ένα περιβάλλον, στο οποίο οι υποχρεωτικές επιστροφές ξεπερνούν το 75% στα νοσοκομειακά φάρμακα, το 63% στον ΕΟΠΥΥ και οι καθυστερήσεις αποζημίωσης αγγίζουν τις 600 ημέρες, ο CEO της Takeda Ελλάδας, Κύπρου, Μάλτας, Δημήτρης Παπαγεωργίου, μιλά στο Mononews για τα όρια του σημερινού μοντέλου φαρμακευτικής πολιτικής.

Ο κ. Παπαγεωργίου περιγράφει τις πιέσεις, που δέχεται η καινοτομία. Εξηγεί γιατί περισσότερα από τα μισά νέα φάρμακα δεν φτάνουν τελικά στους Έλληνες ασθενείς και διερωτάται αν μπορεί η χώρα να διασφαλίζει πρόσβαση σε σύγχρονες θεραπείες, χωρίς να εξαντλεί τη βιωσιμότητα του συστήματος.

1

Περιγράφει τις μεταρρυθμίσεις που θεωρεί κρίσιμες και εξηγεί γιατί η συνεργασία Πολιτείας και Βιομηχανίας είναι η μόνη οδός, ώστε η καινοτομία να φτάνει εγκαίρως σε όλους όσοι τη χρειάζονται περισσότερο, δηλαδή στους ασθενείς.

Ακολουθεί η συνέντευξη, που μας παραχώρησε ο κ. Παπαγεωργίου.

Κύριε Παπαγεωργίου,  λαμβάνοντας υπόψη τη σημερινή εικόνα του φαρμακευτικού κλάδου στην Ελλάδα, ποια θεωρείτε ότι είναι η μεγαλύτερη ευκαιρία, που δημιουργείται αυτή την περίοδο, και ποιος είναι ο πιο κρίσιμος κίνδυνος, που μπορεί να την περιορίσει;

Στη χώρα μας, παρά τις όποιες δυσκολίες, βλέπω μια ουσιαστική ευκαιρία. Να μετατρέψουμε την καινοτομία σε μετρήσιμο όφελος για όσο το δυνατόν περισσότερους ασθενείς, βελτιστοποιώντας τον χρόνο πρόσβασης σε αυτήν.

Στην Takeda Hellas επενδύουμε συστηματικά σε αυτό, μέσα από συνεργασίες με την ιατρική κοινότητα και τους φορείς, υιοθετώντας υψηλά πρότυπα επιστημονικής ενημέρωσης και πρωτοβουλίες που ενισχύουν την έγκαιρη διάγνωση, έχοντας πάντα τους ασθενείς στο επίκεντρο.

Την ίδια στιγμή, το βασικό εμπόδιο είναι ότι το ρυθμιστικό πλαίσιο για την πρόσβαση στην καινοτομία παραμένει έντονα πιεστικό και όχι προβλέψιμο, γεγονός που δυσκολεύει τον σχεδιασμό και επηρεάζει τον ρυθμό, με τον οποίο η καινοτομία καθίσταται προσβάσιμη.

Καταλήγουμε, λοιπόν, σε ένα κρίσιμο ερώτημα: πώς μπορούμε να διαμορφώσουμε ένα πιο βιώσιμο και σταθερό μοντέλο φαρμακευτικής πολιτικής, που να εξασφαλίζει πρόσβαση για τους ασθενείς και ταυτόχρονα να στηρίζει την επένδυση στην καινοτομία.

Συνέντευξη Δημήτρης Παπαγεωργίου Takeda καινοτομία

Ποιες οι βασικές επιπτώσεις της τρέχουσας χρηματοδότησης του φαρμάκου στην Ελλάδα, τόσο για την πρόσβαση των ασθενών σε νέες θεραπείες, όσο και για τη δυνατότητα των εταιρειών να συνεχίσουν να επενδύουν στη χώρα;

Παρά τις εξαγγελίες της Πολιτείας, η απόσταση ανάμεσα στην πραγματική φαρμακευτική δαπάνη και στη δημόσια χρηματοδότηση εξακολουθεί να μεγαλώνει, με συνέπεια να δοκιμάζεται, τόσο η πρόσβαση των ασθενών σε νέες θεραπείες, όσο και η επιχειρηματική δραστηριότητα των φαρμακευτικών εταιρειών στην Ελλάδα.

Ιδίως στα κανάλια, που χαρακτηρίζονται από υψηλή καινοτομία, οι υποχρεωτικές επιστροφές παραμένουν σε εξαιρετικά υψηλά επίπεδα – άνω του 75% στο κανάλι των Νοσοκομείων και άνω του 63% στον ΕΟΠΥΥ – θέτοντας σε κίνδυνο την έγκαιρη διάθεση νέων θεραπειών στους ασθενείς.

Παρότι έχουν γίνει σημαντικά βήματα τα τελευταία χρόνια, όπως η θέσπιση της ρήτρας συνυπευθυνότητας στο πλαίσιο του RRF, η πρόβλεψη πρόσθετων πόρων από το 2026 και η δέσμευση για ενεργοποίηση του Σχήματος Μεταβατικής Αποζημίωσης, οι φαρμακευτικές εταιρείες συνεχίζουν να λειτουργούν υπό αυξανόμενη οικονομική πίεση, μέσα σε ένα ιδιαίτερα ασταθές περιβάλλον.

Υπάρχουν συγκεκριμένες κατηγορίες ασθενών ή θεραπευτικές περιοχές, που η πρόσβαση σε καινοτόμα φάρμακα είναι ιδιαίτερα περιορισμένη στη χώρα μας;

Η πρόσβαση σε νέα καινοτόμα φάρμακα στη χώρα μας παραμένει δύσκολη, ιδιαίτερα για ασθενείς με καρκίνο και σπάνιες παθήσεις. Η διαθεσιμότητα έχει μειωθεί σημαντικά – 59% για ογκολογικά και 36% για ορφανά φάρμακα – και η αναμονή για αποζημίωση μπορεί να ξεπεράσει τις 600 ημέρες.

Περισσότερα από τα μισά νέα φάρμακα (55%) δεν φτάνουν τελικά στους ασθενείς, κυρίως λόγω υποχρηματοδότησης, υψηλών επιστροφών και χρονοβόρων διαδικασιών αποζημίωσης, όπως ο κανόνας 5/11. Αυτοί οι παράγοντες δημιουργούν ένα περιβάλλον, που καθυστερεί την είσοδο πραγματικά κρίσιμων θεραπειών, αφήνοντας πολλούς ασθενείς να περιμένουν περισσότερο απ’ όσο θα έπρεπε για θεραπείες, που μπορούν να αλλάξουν την πορεία της υγείας τους.

Σε ποιον βαθμό το υφιστάμενο πλαίσιο αξιολόγησης τεχνολογιών υγείας (HTA) ανταποκρίνεται στις ιδιαιτερότητες της φαρμακευτικής καινοτομίας;

Το υφιστάμενο πλαίσιο HTA στην Ελλάδα έχει σημειώσει πρόοδο, αλλά ακόμη δεν ανταποκρίνεται πλήρως στις ιδιαίτερες απαιτήσεις της φαρμακευτικής καινοτομίας.

Παρότι από το 2018 έχουν μειωθεί σημαντικά οι χρόνοι αξιολόγησης και διαπραγμάτευσης, η αξιολόγηση βασίζεται κυρίως σε οικονομικά κριτήρια, χωρίς πάντα να λαμβάνει επαρκώς υπόψη τη συνολική κλινική, κοινωνική και μακροπρόθεσμη αξία της καινοτομίας.

Επιπλέον το πλαίσιο, αν και βελτιώνεται και πλέον εναρμονίζεται με τα ευρωπαϊκά πρότυπα, εξακολουθεί να χρειάζεται ενίσχυση στις φαρμακοοικονομικές παραμέτρους, ώστε να υποστηρίζει πιο αποτελεσματικά την καινοτομία.

Ποιες μεταρρυθμίσεις ή πολιτικές παρεμβάσεις πιστεύετε ότι θα μπορούσαν να διασφαλίσουν ταχύτερη και βιώσιμη πρόσβαση των ασθενών στην Ελλάδα σε καινοτόμες θεραπείες τα επόμενα χρόνια;

Αυτό, που χρειάζεται, είναι ένα πιο λειτουργικό και προβλέψιμο πλαίσιο. Ταχύτερες διαδικασίες για την εισαγωγή και αποζημίωση της καινοτομίας, ρεαλιστικός σχεδιασμός της χρηματοδότησης, καθώς και πρακτικά μέτρα, που διασφαλίζουν ισότιμη πρόσβαση των ασθενών στις διαθέσιμες θεραπείες.

Απαιτείται μια συνολική επανεξέταση της φαρμακευτικής πολιτικής με έμφαση στη βιωσιμότητα και στην πρόβλεψη. Η σταδιακή μείωση των υποχρεωτικών επιστροφών, η ενίσχυση των συμφωνιών επιμερισμού κινδύνου, η αναθεώρηση του προϋπολογισμού με βάση τις πραγματικές ανάγκες των ασθενών και η ενίσχυση του διαλόγου Πολιτείας – Βιομηχανίας είναι κρίσιμες παρεμβάσεις. Μόνο μέσα από συνεργασία μπορούμε να διασφαλίσουμε ότι η καινοτομία θα φτάνει έγκαιρα στους ασθενείς.

Τι ενέργειες κάνει η Takeda προς αυτή την κατεύθυνση;

Συμμετέχουμε ενεργά σε θεσμικούς φορείς του κλάδου, ώστε οι προτάσεις να διαμορφώνονται συλλογικά, με κοινό στόχο ένα βιώσιμο σύστημα, που προστατεύει την πρόσβαση των ασθενών. Μέσα από πλατφόρμες συνεργασίας καταθέτουμε τεκμηριωμένες θέσεις για πολιτικές, που ενισχύουν την πρόβλεψη, επιταχύνουν τις διαδικασίες αξιολόγησης, στηρίζουν την καινοτομία και παράλληλα λαμβάνουν υπόψη τους δημοσιονομικούς περιορισμούς.

Ως Takeda Hellas στηρίζουμε ενεργά την υλοποίηση του Εθνικού Σχεδίου Δράσης για τις Σπάνιες Παθήσεις, που περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, τη δημιουργία μητρώων ασθενών, την επέκταση και ουσιαστική ενίσχυση του δικτύου Κέντρων Εμπειρογνωμοσύνης και τη θέσπιση ξεχωριστού προϋπολογισμού για τα ορφανά φάρμακα, καθώς και μέτρα για την αύξηση των επενδύσεων στην κλινική έρευνα.

Επιπλέον υποστηρίζουμε τη δημιουργία ενός σαφούς εθνικού πλαισίου για τη συλλογή και επεξεργασία του πλάσματος και στη χώρα μας, με σκοπό να διασφαλιστεί στην πράξη η επάρκεια και η σταθερή πρόσβαση των ασθενών στις θεραπείες αυτές, που τις περισσότερες φορές αποτελούν τη μοναδική θεραπευτική τους επιλογή.

Δείτε επίσης

Η συμβολή της Takeda στην ενίσχυση της Καινοτομίας και της Συνεργασίας στον τομέα των σπάνιων παθήσεων