ΣΦΕΕ: «Ασπίδα» για τους ασθενείς ζητά η φαρμακοβιομηχανία – Εκτός πρόσβασης το 80% των νέων θεραπειών

Σοβαρά εμπόδια στην πρόσβαση των Ελλήνων ασθενών σε νέες, καινοτόμες θεραπείες αναδεικνύουν δύο πρόσφατες μελέτες, που παρουσίασε ο Σύνδεσμος Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων Ελλάδος (ΣΦΕΕ).

Τα στοιχεία «φωτογραφίζουν» μια ανησυχητική πραγματικότητα, στην οποία η ελληνική αγορά φαίνεται να καθυστερεί να υποδεχθεί την παγκόσμια ιατρική εξέλιξη, με τον χρόνο αναμονής από την έγκριση του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Φαρμάκων (ΕΜΑ) μέχρι αυτό να φθάσει στον ασθενή, να αγγίζει κατά μέσο όρο τις 641 ημέρες.

Η εικόνα μέσω της διεθνούς μελέτης W.A.I.T.

Η μελέτη Patients W.A.I.T. Indicator, που αποτελεί το «βαρόμετρο» για τη διαθεσιμότητα φαρμάκων σε 36 χώρες της Ευρώπης, αποκαλύπτει ότι η Ελλάδα υπολείπεται σημαντικά στη διείσδυση της καινοτομίας.

Την περίοδο 2021–2024 εγκρίθηκαν από τον ΕΜΑ 168 νέα φάρμακα, από τα οποία μόλις τα 69 έφθασαν στη χώρα μας.

Τα στοιχεία εγείρουν προβληματισμό. Μόνο 36 φάρμακα είναι πλήρως και απρόσκοπτα προσβάσιμα.

Τα υπόλοιπα 33 διατίθενται με σημαντικούς περιορισμούς, μέσω ΙΦΕΤ ή μέσω Συστήματος Ηλεκτρονικής Προέγκρισης (ΣΗΠ).

Συνολικά ο ασθενής έχει πλήρη πρόσβαση σε μόλις 1 στα 5 καινοτόμα φάρμακα της τελευταίας τετραετίας, περιορισμένη πρόσβαση σε άλλο ένα, ενώ για τα υπόλοιπα 3 στα 5 η πρόσβαση παραμένει ανύπαρκτη.

Η «κόκκινη γραμμή» του clawback

Για τρίτη συνεχόμενη χρονιά, ο ΣΦΕΕ ανέθεσε στην IQVIA την εκπόνηση ειδικής μελέτης για την αγορά (2022–2025), η οποία επιβεβαιώνει τη στασιμότητα.

Παρά το γεγονός ότι οι επιστήμονες φέρνουν στο φως νέες λύσεις, το ελληνικό σύστημα αδυνατεί να τις απορροφήσει.

Από τα 214 νέα καινοτόμα φάρμακα, που έλαβαν έγκριση την τελευταία τετραετία, μόλις τα 42 (το 20%) είναι διαθέσιμα στην ελληνική αγορά σήμερα, 25 Μαΐου 2026.

Ο ΣΦΕΕ είναι κατηγορηματικός. Το βάρος των υπέρογκων υποχρεωτικών επιστροφών (clawback) λειτουργεί ως αντικίνητρο, με αποτέλεσμα 132 από τα 178 νέα καινοτόμα φάρμακα να μην εισάγονται, καν, στη χώρα.

Αναμονή ανά θεραπευτική κατηγορία

Ο χρόνος των 641 ημερών αναμονής αποτελεί έναν «σιωπηλό εχθρό» για τους ασθενείς, που αναζητούν θεραπεία. Η εικόνα ανά πάθηση διαμορφώνεται ως εξής:

Ογκολογικά φάρμακα: 609 ημέρες αναμονή (έναντι 657 ημερών το 2024). Πρόκειται για τη μοναδική κατηγορία, που δεν εμφάνισε επιδείνωση.

«Ορφανά» φάρμακα (για σπάνιες παθήσεις): 649 ημέρες αναμονή (έναντι 704 ημερών το 2024).

Μη ογκολογικά φάρμακα: 693 ημέρες αναμονή (έναντι 695 ημερών το 2024).

Συνδυαστικές θεραπείες: Ο χρόνος δεν κατέστη εφικτό να προσδιοριστεί λόγω του μικρού αριθμού διαθέσιμων προϊόντων (μόλις 3).

Τι προτείνει ο ΣΦΕΕ

Η ηγεσία του ΣΦΕΕ τονίζει ότι η παρούσα κατάσταση δεν είναι βιώσιμη ούτε για το Εθνικό Σύστημα Υγείας, ούτε πολύ περισσότερο για τους ασθενείς.

Για την εξάλειψη των ανισοτήτων προτείνει ένα συγκεκριμένο πλάνο δράσης, το οποίο, μεταξύ άλλων, περιλαμβάνει:

Ρεαλιστικό επαναπροσδιορισμό της φαρμακευτικής δαπάνης: Η κρατική χρηματοδότηση πρέπει να ευθυγραμμιστεί με τις πραγματικές υγειονομικές ανάγκες του πληθυσμού, λαμβάνοντας υπόψη τον ρυθμό εισαγωγής νέων θεραπειών.

Ενίσχυση της αποδοτικότητας: Απαιτείται ορθολογική διαχείριση της δαπάνης μέσω αυστηρότερων ελέγχων στη συνταγογράφηση, εφαρμογής δομικών μεταρρυθμίσεων και ουσιαστικής ενσωμάτωσης ψηφιακών εργαλείων, που θα μειώσουν τη σπατάλη.

Ο Σύνδεσμος επαναλαμβάνει το αίτημα προς την Πολιτεία για ένα τριετές «σύμφωνο σταθερότητας και πρόβλεψης».

Στόχος, όπως αναφέρουν, είναι η δημιουργία ενός πλαισίου, που θα επιτρέπει στις φαρμακευτικές εταιρείες να σχεδιάζουν μακροπρόθεσμα τις επενδύσεις τους στην Ελλάδα, διασφαλίζοντας ότι ο Έλληνας ασθενής δεν θα χρειάζεται να περιμένει σχεδόν δύο χρόνια για να λάβει τη θεραπεία, που είναι, ήδη, διαθέσιμη σε άλλα κράτη της Ευρώπης.

Τέλος, αξίζει να σημειωθεί, ότι, με αυτά τα δεδομένα, πολλές εταιρείες δεν επιθυμούν και κατ’ επέκταση δεν σκοπεύουν να φέρνουν στο εξής στην Ελλάδα τα νέα τους φάρμακα.

Δείτε επίσης

Το φαινόμενο «Godzilla» και η αντικαρκινική ασπίδα: Η επόμενη μέρα στη μάχη με την παχυσαρκία

Ν. Αναγνωστάκης (VICAN): Το success story των 50 ετών, το «πρώτο παιδί», το φάρμακο και το ελληνικό τραγούδι