Δημήτρης Παπαγεωργίου (Takeda): Η ισότητα δεν είναι θέμα γυναικείας προσπάθειας, αλλά δίκαιης ηγεσίας

Ο γενικός διευθυντής της Takeda για την Ελλάδα, την Κύπρο και τη Μάλτα, Δημήτρης Παπαγεωργίου, μιλά για τα «αόρατα ταβάνια» και τις συστημικές στρεβλώσεις, που εμποδίζουν τη γυναικεία ανέλιξη.

Με αφοπλιστική ειλικρίνεια, ο κ. Παπαγεωργίου αναφέρεται στη «σιωπηλή αμφισβήτηση» και στα βαθιά ριζωμένα στερεότυπα, που εξακολουθούν να επιβιώνουν στα κλειστά κλαμπ της εξουσίας.

Υπογραμμίζοντας ότι οι ποσοστώσεις ήταν μόνο η αρχή, μεταθέτει το βάρος της ευθύνης στους άνδρες ηγέτες, καλώντας τους να γίνουν ουσιαστικοί σύμμαχοι στην πράξη. Για τον επικεφαλής της Takeda, η συμπεριληπτική ηγεσία δεν είναι απλώς θέμα εκπροσώπησης, αλλά η μόνη οδός για μια πιο ώριμη και ανθρώπινη επιχειρηματικότητα.

Υπάρχει πρόοδος στην παρουσία των γυναικών σε υψηλές θέσεις. Πιστεύετε ότι είναι αποτέλεσμα των ποσοστώσεων ή υπάρχει πραγματική αλλαγή στο εργασιακό περιβάλλον, που πλέον έχει ανοίξει τον δρόμο για την γυναικεία ανέλιξη;

Πιστεύω ότι υπάρχει πρόοδος και αυτό είναι σημαντικό. Όμως η αλήθεια είναι, ότι η πρόοδος αυτή δεν ήρθε από μόνη της. Σε αρκετές περιπτώσεις, οι ποσοστώσεις ή άλλες θεσμικές παρεμβάσεις λειτούργησαν ως ένα πρώτο βήμα, ως μια απαραίτητη ώθηση, για να ανοίξει μια συζήτηση που για χρόνια έμενε πίσω.

Από εκεί και πέρα, όμως, το ουσιαστικό είναι κάτι βαθύτερο, να αλλάζει πραγματικά η κουλτούρα. Να δημιουργείται ένα περιβάλλον, όπου μια γυναίκα δεν χρειάζεται να αποδείξει περισσότερα από έναν άνδρα, για να θεωρηθεί έτοιμη. Ένα περιβάλλον όπου η ανέλιξή της δεν αντιμετωπίζεται ως εξαίρεση, αλλά ως κάτι απολύτως φυσικό. Εκεί πιστεύω ότι κρίνεται η πραγματική πρόοδος.

Στην πορεία σας μέχρι σήμερα είδατε γυναίκες να φτάνουν σε ένα «αόρατο ταβάνι», που δεν σχετίζεται με ικανότητες, αλλά με νοοτροπία του περιβάλλοντος;

Νομίζω ότι πολλές γυναίκες έχουν ζήσει στιγμές όπου αισθάνθηκαν ότι χρειάζεται να αποδείξουν την αξία τους λίγο περισσότερο, λίγο συχνότερα, λίγο πιο έντονα. Όχι πάντα μέσα από ανοιχτές συγκρούσεις, αλλά συχνά μέσα από πιο λεπτές συμπεριφορές, μια σιωπηλή αμφισβήτηση, ένα σχόλιο που υποτιμά, ένα χιούμορ που μοιάζει αθώο, αλλά δεν είναι.

Αυτές οι εμπειρίες, ακόμη κι όταν δεν λέγονται δυνατά, αφήνουν το αποτύπωμά τους. Παρ’ όλα αυτά, πιστεύω βαθιά ότι η γυναικεία φωνή έχει δύναμη. Έχει δύναμη όταν ακούγεται, όταν δεν διακόπτεται, όταν δεν χρειάζεται να υψωθεί, για να ληφθεί υπόψη. Και έχει ακόμη μεγαλύτερη δύναμη, όταν συνοδεύεται από ένα περιβάλλον, που ξέρει να αναγνωρίζει την αξία της με σεβασμό και ουσία.

Σήμερα μιλάμε για ισότητα και οι γυναίκες έχουν παρουσία στα Δ.Σ. Όμως ποιος κρατά πραγματικά την εξουσία λήψης αποφάσεων; Έχει αλλάξει το “membersclub” της ανώτατης ηγεσίας; Οι άνδρες σε θέσεις εξουσίας αντιμετωπίζουν ισότιμα τις γυναίκες;

Η παρουσία των γυναικών σε θέσεις ευθύνης είναι ένα πολύ σημαντικό βήμα, αλλά δεν είναι από μόνη της αρκετή. Το θέμα δεν είναι μόνο να είσαι στο τραπέζι. Είναι να έχεις πραγματική φωνή στο τραπέζι. Να μπορείς να επηρεάζεις, να συνδιαμορφώνεις, να λαμβάνεσαι ισότιμα υπόψη.

Πιστεύω ότι κάτι αλλάζει, αλλά όχι με την ίδια ταχύτητα παντού. Το παλιό, άτυπο “κλειστό κλαμπ” της ηγεσίας δεν έχει εξαφανιστεί εντελώς. Σε κάποιες περιπτώσεις έχει γίνει πιο ανοιχτό, σε άλλες απλώς πιο προσεκτικό. Η αληθινή αλλαγή θα έρθει, όταν η ισότιμη συμμετοχή των γυναικών δεν θα είναι μια συνειδητή παραχώρηση, αλλά μια αυτονόητη πραγματικότητα.

Υπάρχουν βαθιά ριζωμένα στερεότυπα, που καθορίζουν το μέχρι που μπορεί να φτάσει μια γυναίκα στην ιεραρχία; Ποια θα λέγατε ότι είναι αυτά;

Ναι, πιστεύω ότι υπάρχουν ακόμη στερεότυπα, πολλές φορές τόσο βαθιά ριζωμένα, που λειτουργούν σχεδόν αόρατα. Για παράδειγμα, μια γυναίκα συχνά καλείται να είναι δυναμική, αλλά όχι “υπερβολικά”.

Να είναι διεκδικητική, αλλά όχι “σκληρή”. Να έχει φιλοδοξία, αλλά να μην ενοχλεί με αυτήν.

Υπάρχει, επίσης, το στερεότυπο, ότι η γυναίκα θα σηκώσει αναπόφευκτα μεγαλύτερο βάρος στην προσωπική ή οικογενειακή ζωή και άρα ίσως “δεν θα αντέξει” ή “δεν θα θελήσει” έναν πολύ απαιτητικό ρόλο.

Αυτές οι αντιλήψεις αδικούν τις γυναίκες, αλλά αδικούν και τις ίδιες τις επιχειρήσεις, γιατί τις εμποδίζουν να αξιοποιήσουν στο έπακρο το ταλέντο, την ενσυναίσθηση, τη στρατηγική σκέψη και τη δύναμη, που οι γυναίκες φέρνουν στην ηγεσία.

Τι θα έπρεπε να αλλάξει στους άνδρες ηγέτες, για να μιλήσουμε πραγματικά για ισότητα τα επόμενα δέκα χρόνια;

Νομίζω ότι για πολλά χρόνια η συζήτηση γινόταν με λάθος αφετηρία: τι πρέπει να κάνουν οι γυναίκες περισσότερο, καλύτερα ή διαφορετικά. Στην πραγματικότητα, αν θέλουμε ουσιαστική ισότητα, πρέπει να δούμε τι χρειάζεται να αλλάξει και στους άνδρες ηγέτες.

Χρειάζεται μεγαλύτερη αυτογνωσία, μεγαλύτερη προσοχή στις ασυνείδητες προκαταλήψεις, αλλά και πραγματική διάθεση να μοιραστούν χώρο, ευκαιρίες και επιρροή. Να γίνουν σύμμαχοι στην πράξη, όχι μόνο στα λόγια. Να ενθαρρύνουν, να στηρίζουν, να παρεμβαίνουν όταν βλέπουν αδικία και να κρίνουν με τα ίδια μέτρα και σταθμά.

Η ισότητα δεν θα έρθει, επειδή οι γυναίκες θα προσπαθήσουν περισσότερο. Θα έρθει όταν η ηγεσία συνολικά γίνει πιο δίκαιη, πιο ώριμη και πιο ανθρώπινη.

Για μένα, η συζήτηση για τις γυναίκες στην ηγεσία δεν είναι μόνο θέμα εκπροσώπησης. Είναι θέμα δικαιοσύνης, κουλτούρας και ποιότητας ηγεσίας. Κάθε φορά που μια γυναίκα ακούγεται, εξελίσσεται, διεκδικεί και προχωρά, δεν κερδίζει μόνο η ίδια. Κερδίζει ο Οργανισμός, κερδίζει η κοινωνία, κερδίζουμε όλοι. Και πιστεύω ότι το μέλλον της ηγεσίας θα είναι πραγματικά δυνατό, μόνο αν είναι και ουσιαστικά συμπεριληπτικό.