Ana Vega (Bayer Ελλάς): «Το clawback δημιουργεί ασφυκτικό περιβάλλον για την καινοτομία

Σε μια κομβική συγκυρία για τον υγειονομικό χάρτη της χώρας, η Ana Vega, διευθύνουσα σύμβουλος της Bayer Ελλάς και Cluster Division Head Pharma Southern Mediterranean & Black Sea, ανοίγει τα χαρτιά της στο Mononews.

Η επικεφαλής του γερμανικού κολοσσού – ο οποίος κατά το οικονομικό έτος 2025 απασχολούσε περίπου 88.000 άτομα, σημειώνοντας πωλήσεις 45,6 δισ. ευρώ και επενδύσεις 5,8 δισ. ευρώ σε Έρευνα & Ανάπτυξη – υπογραμμίζει την ανάγκη για ένα βιώσιμο μοντέλο φαρμακευτικής πολιτικής.

Η ίδια επισημαίνει ότι το ανεξέλεγκτο clawback δημιουργεί ασφυκτικό περιβάλλον για την καινοτομία, ενώ αναλύει πώς η τεχνητή νοημοσύνη μετασχηματίζει τις βιοεπιστήμες και γιατί η φαρμακευτική δαπάνη λειτουργεί ως επένδυση με υψηλή κοινωνική ανταποδοτικότητα.

Ακολουθεί η συνέντευξη που μας παραχώρησε η Ana Vega

Η Bayer έχει αναδείξει ως βασικούς πυλώνες την καινοτομία, τη βιωσιμότητα και τη δέσμευση στη χώρα. Πώς μεταφράζονται αυτές οι προτεραιότητες στη στρατηγική σας στην Ελλάδα;

Η Bayer έχει μια μακρά και ουσιαστική σχέση με την Ελλάδα, και η παρουσία μας στη χώρα δεν περιορίζεται στη διάθεση προϊόντων και λύσεων. Βασίζεται στη δέσμευσή μας να συμβάλλουμε στην αντιμετώπιση των σύγχρονων προκλήσεων στην υγεία και στη διατροφή, δημιουργώντας αξία για την κοινωνία και την οικονομία.

Οι τρεις πυλώνες της στρατηγικής μας αποτυπώνονται στους τομείς των φαρμάκων, της αυτοφροντίδας και της γεωργίας. Επενδύουμε σε καινοτόμες θεραπείες, ενισχύουμε την υπεύθυνη διαχείριση της καθημερινής υγείας και υποστηρίζουμε λύσεις που προάγουν την αποδοτικότητα και την ανθεκτικότητα της γεωργικής παραγωγής.

Κεντρικό ρόλο έχει η αξιοποίηση της επιστήμης και της τεχνολογίας, μέσα από την έρευνα και ανάπτυξη και τις συνεργασίες με την ακαδημαϊκή κοινότητα, ερευνητικούς φορείς και νεοφυείς επιχειρήσεις, καθώς και από πρωτοβουλίες κοινωνικής και περιβαλλοντικής συνεισφοράς.

Η αποστολή μας, «Υγεία και Τροφή για Όλους», συνοψίζει αυτή τη φιλοσοφία.

Η έγκαιρη πρόσβαση των Ελλήνων ασθενών σε νέες θεραπείες εξακολουθεί να αποτελεί πρόκληση. Πού εντοπίζετε σήμερα τα βασικά εμπόδια;

Η επιστημονική πρόοδος έχει δημιουργήσει σημαντικές νέες δυνατότητες για τους ασθενείς, ιδιαίτερα σε πεδία όπως η ογκολογία, τα καρδιαγγειακά νοσήματα και άλλες σοβαρές ή χρόνιες παθήσεις. Ωστόσο, η ανακάλυψη μιας νέας θεραπείας είναι μόνο η αρχή. Η πραγματική της αξία αναδεικνύεται, όταν μπορεί να φτάσει εγκαίρως στους ασθενείς που τη χρειάζονται.

Θα έλεγα ότι η βασική πρόκληση σήμερα παραμένει η διασφάλιση επαρκούς και δίκαιης χρηματοδότησης των φαρμάκων, ώστε οι ασθενείς να έχουν πρόσβαση στην καινοτομία και το σύστημα υγείας να μπορεί να την ενσωματώνει έγκαιρα, αποτελεσματικά και βιώσιμα.

Αυτό απαιτεί επαρκείς πόρους για τη φαρμακευτική περίθαλψη, καθώς και ένα λειτουργικό και προβλέψιμο πλαίσιο αξιολόγησης και αποζημίωσης των νέων θεραπειών, με σαφή κριτήρια, αποτελεσματικές διαδικασίες και έμφαση στη θεραπευτική τους αξία.

Σε αυτή την κατεύθυνση, έχουν γίνει πρόσφατα σημαντικά βήματα. Την προηγούμενη εβδομάδα ψηφίστηκε ένα νέο νομοσχέδιο με τη νέα και ανανεωμένη μορφή αξιολόγησης τεχνολογιών υγείας και βάζει τα θεμέλια για πρώτη φορά για μία διαπραγμάτευση σύμφωνα με την σχέση αποτελεσματικότητας / κόστους κάθε νέας θεραπείας. Παράλληλα το Υπουργείο Υγείας εισήγαγε το Ταμείο Καινοτομίας, δίνοντας την ευκαιρία σε καινοτόμες θεραπείες να αποδείξουν την κλινική τους αξία μέσα από πραγματικά δεδομένα.

Παρόλα αυτά, οι αυτόματες επιστροφές αυξάνονται χρόνο με τον χρόνο δημιουργώντας ένα ασφυκτικό περιβάλλον για την καινοτομία, ενώ οι παραπάνω πρωτοβουλίες θα χρειαστούν χρόνο για να αποδώσουν. Για να βγούμε από αυτή τη θέση, θα πρέπει να δοθεί προτεραιότητα στον περιορισμό των δαπανών για μη αξιολογημένες θεραπείες, όπως αυτές που εισάγονται μέσω ΙΦΕΤ, καθώς και να αυξηθούν τα θεραπευτικά συνταγογραφικά πρωτόκολλα, ώστε να ενισχυθεί η ορθολογική συνταγογράφηση.

Οι δημόσιοι φαρμακευτικοί προϋπολογισμοί παραμένουν πιεσμένοι και το clawback έχει εξελιχθεί σε μόνιμο μηχανισμό. Πώς επηρεάζει αυτό τον σχεδιασμό και τις επενδυτικές αποφάσεις της Bayer;

Οι μηχανισμοί αυτόματων επιστροφών, όπως το clawback, όταν αποκτούν μόνιμο χαρακτήρα και συνοδεύονται από υψηλή και δύσκολα προβλέψιμη επιβάρυνση, δεν μπορούν να υποκαταστήσουν μια δομική και βιώσιμη πολιτική χρηματοδότησης της υγείας και περιορίζουν τη δυνατότητα των επιχειρήσεων να σχεδιάζουν και να επενδύουν.

Η ανάπτυξη νέων θεραπειών είναι μια μακροχρόνια διαδικασία, που απαιτεί σημαντικές επενδύσεις και διαρκή δέσμευση στην έρευνα, παρά την επιστημονική και οικονομική αβεβαιότητα που τη συνοδεύει. Η αβεβαιότητα στο χρηματοδοτικό περιβάλλον μπορεί να επηρεάσει τις επενδύσεις σε έρευνα, κλινικές μελέτες, συνεργασίες με ερευνητικά κέντρα και ψηφιακές υποδομές.

Για την Ελλάδα, το ζητούμενο είναι να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητά της ως προορισμού για επενδύσεις στην καινοτομία και στην κλινική έρευνα. Αυτό προϋποθέτει ένα πιο ισορροπημένο και βιώσιμο μοντέλο χρηματοδότησης, με προϋπολογισμούς που ανταποκρίνονται στις πραγματικές ανάγκες, συστηματική παρακολούθηση της δαπάνης, έγκαιρο σχεδιασμό και ουσιαστικό διάλογο μεταξύ Πολιτείας και φαρμακευτικής βιομηχανίας, με τα διαθέσιμα κίνητρα για έρευνα και επενδύσεις να εφαρμόζονται με συνέπεια και σαφείς κανόνες.

Στη δημόσια συζήτηση, η φαρμακευτική δαπάνη συχνά αντιμετωπίζεται ως κόστος. Σε ποιον βαθμό μπορεί η καινοτομία στην υγεία να λειτουργήσει ως επένδυση για το σύστημα;

Πιστεύω ότι χρειάζεται να διευρύνουμε τον τρόπο, με τον οποίον αντιλαμβανόμαστε τη φαρμακευτική δαπάνη. Η αξία μιας νέας θεραπείας δεν μπορεί να αποτιμάται αποκλειστικά με βάση το άμεσο κόστος της, αλλά πρέπει να εξετάζεται σε συνάρτηση με το όφελος που προσφέρει στον ασθενή και τη συνολική επίδρασή της στο σύστημα υγείας και στην κοινωνία.

Μια καινοτόμος θεραπεία μπορεί, ανάλογα με την πάθηση και τα διαθέσιμα κλινικά δεδομένα, να βελτιώσει την έκβαση της νόσου, να περιορίσει τις επιπλοκές, να μειώσει την ανάγκη νοσηλείας ή να συμβάλει στη διατήρηση της λειτουργικότητας και της ποιότητας ζωής του ασθενούς.

Η πρόληψη, η έγκαιρη διάγνωση και η κατάλληλη θεραπευτική αντιμετώπιση μπορούν να περιορίσουν επιβαρύνσεις, που διαφορετικά μεταφέρονται στα νοσοκομεία, στις οικογένειες και στην οικονομία.

Η καινοτομία στην υγεία, επομένως, μπορεί να λειτουργήσει ως επένδυση, όταν αξιολογείται με βάση τη συνολική της αξία και όχι αποκλειστικά το βραχυπρόθεσμο κόστος.

Η τεχνητή νοημοσύνη μετασχηματίζει ήδη πολλούς κλάδους. Τι σημαίνει αυτή η αλλαγή για έναν οργανισμό Βιοεπιστημών όπως η Bayer και σε ποιους τομείς βλέπετε ήδη τις πιο απτές εφαρμογές της;

Η τεχνητή νοημοσύνη δημιουργεί νέες δυνατότητες σε ένα ευρύ φάσμα επιστημονικών πεδίων, από την ιατρική απεικόνιση και τη διάγνωση, έως την ανάπτυξη καινοτόμων λύσεων για την Υγεία και τη Γεωργία.

Για έναν οργανισμό Βιοεπιστημών όπως η Bayer, αποτελεί σημαντικό επιταχυντή της καινοτομίας, καθώς επιτρέπει την αξιοποίηση μεγάλου όγκου δεδομένων, υποστηρίζει τη λήψη πιο τεκμηριωμένων αποφάσεων και ενισχύει την αποτελεσματικότητα της επιστημονικής έρευνας.

Η ουσιαστική της συμβολή βρίσκεται στη δυνατότητα να μετατρέπει την επιστημονική πληροφορία σε γνώση και πρακτικές εφαρμογές, επιταχύνοντας την ανάπτυξη λύσεων που ανταποκρίνονται σε πραγματικές ανάγκες.

Στον φαρμακευτικό τομέα, η Bayer αξιοποιεί την ΤΝ στην έρευνα και ανάπτυξη για την ανάλυση σύνθετων βιολογικών δεδομένων, τον εντοπισμό νέων θεραπευτικών στόχων και τον σχεδιασμό μορίων, επιταχύνοντας επιμέρους στάδια της ανάπτυξης νέων θεραπειών. Στόχος μας είναι η αύξηση της παραγωγικότητας της έρευνας και ανάπτυξης κατά 40% έως το 2030.

Στην Ακτινολογία, η ΤΝ υποστηρίζει τους επαγγελματίες υγείας στη διαχείριση του αυξανόμενου όγκου δεδομένων, συνδυάζοντας προηγμένους αλγορίθμους με την ανθρώπινη εξειδίκευση και την κλινική κρίση, για πιο ακριβείς διαγνώσεις.

Στη Γεωργία, η ΤΝ και τα ψηφιακά εργαλεία υποστηρίζουν πιο τεκμηριωμένες αποφάσεις. Για παράδειγμα, υ πλατφόρμα ResiYou προβλέπει με μοντέλα ΤΝ τα υπολείμματα φυτοπροστατευτικών προϊόντων κατά τη συγκομιδή, ενώ το FieldView αξιοποιεί δεδομένα από το χωράφι σε όλη την καλλιεργητική περίοδο.

Το σημαντικό είναι ότι η ΤΝ δεν υποκαθιστά την επιστημονική γνώση και την ανθρώπινη εμπειρία, αλλά τις ενισχύει, μετατρέποντας σύνθετα δεδομένα σε πρακτικές λύσεις για την υγεία και μια πιο ανθεκτική και αποδοτική γεωργία.

Διαβάστε επίσης

Εποχικές ιώσεις: Άλμα στα αντιγριπικά εμβόλια, «βουτιά» στην COVID-19, τι δείχνουν τα στοιχεία

Θεόδωρος Τρύφων (ΠΕΦ): «Βλέπει» νέες εξαγορές και συγχωνεύσεις στην ελληνική φαρμακοβιομηχανία

Η «χρυσή» αγορά της παχυσαρκίας: Πώς Eli Lilly και Novo Nordisk σπάνε τα κοντέρ των τζίρων