«Reta»: Το φάρμακο-φάντασμα, η μαύρη αγορά, οι προειδοποιήσεις των ειδικών

Το «Reta» διακινείται μέσω άτυπων δικτύων ενώ δεν έχει εγκριθεί – Οι προειδοποιήσεις για προϊόντα άγνωστης σύνθεσης, οι αναφορές για δύο θανάτους στις ΗΠΑ και οι αποκαλύψεις των αρμόδιων Αρχών.

Η υπόσχεση για γρήγορη απώλεια βάρους έχει ανοίξει τον δρόμο για μια επικίνδυνη παράλληλη αγορά, στην οποία πειραματικές φαρμακευτικές ουσίες διακινούνται εκτός των νόμιμων καναλιών, χωρίς εγγυήσεις για τη σύνθεση, την ποιότητα ή τη δοσολογία τους.

Στο επίκεντρο βρίσκεται η ρετατρουτίδη (retatrutide), γνωστή και ως «Reta». Μια υπό ανάπτυξη θεραπεία της αμερικανικής φαρμακοβιομηχανίας Eli Lilly, που έχει προκαλέσει έντονο ενδιαφέρον, λόγω των εντυπωσιακών αποτελεσμάτων της στις κλινικές μελέτες.

Η φήμη του φαρμάκου έχει αρχίσει να προηγείται της ίδιας της επιστημονικής και κανονιστικής διαδικασίας. Η ρετατρουτίδη παραμένει υπό κλινική αξιολόγηση και δεν έχει λάβει ακόμη έγκριση κυκλοφορίας. Παρ’ όλα αυτά, προϊόντα που πωλούνται με αυτή την ονομασία εμφανίζονται στην ανεπίσημη αγορά, προσελκύοντας ανθρώπους που αναζητούν γρήγορες λύσεις για την απώλεια βάρους.

Στην Ελλάδα, σύμφωνα με πληροφορίες μας, η διακίνησή της φέρεται να αξιοποιεί άτυπα δίκτυα, γυμναστήρια και personal trainers, μακριά από την ιατρική παρακολούθηση και τις νόμιμες οδούς διάθεσης φαρμάκων. Ο ενδιαφερόμενος συχνά δεν έχει τρόπο να γνωρίζει τι, ακριβώς, περιέχει το σκεύασμα, που προμηθεύεται, από πού προέρχεται ή υπό ποιες συνθήκες έχει παρασκευαστεί και συντηρηθεί.

Φάρμακο που δεν έχει ακόμη εγκριθεί

Η ρετατρουτίδη είναι ένας τριπλός αγωνιστής υποδοχέων των ορμονών GIP, GLP-1 και της γλυκαγόνης. Επιδρά σε διαφορετικούς μηχανισμούς, που σχετίζονται με τη ρύθμιση του μεταβολισμού και του σωματικού βάρους.

Τα αποτελέσματα των κλινικών μελετών έχουν ενισχύσει τις προσδοκίες γύρω από τη συγκεκριμένη θεραπεία. Σε μελέτη φάσης 3, που δημοσιεύθηκε στο New England Journal of Medicine στις 29 Σεπτεμβρίου 2026, ενήλικες με παχυσαρκία, χωρίς διαβήτη, που έλαβαν τη δόση των 12 mg, παρουσίασαν μέση μείωση του σωματικού βάρους κατά 25% σε διάστημα 80 εβδομάδων.

Ο Κωνσταντίνος Μακρυλάκης, πρόεδρος της Ελληνικής Διαβητολογικής Εταιρείας και καθηγητής Παθολογίας – Μεταβολικών Νοσημάτων του ΕΚΠΑ στο ΓΝΑ Λαϊκό, επισημαίνει στο Mononews ότι η ρετατρουτίδη παραμένει ερευνητική ουσία, η οποία δεν έχει εγκριθεί από ρυθμιστική αρχή και χορηγείται στο πλαίσιο των κλινικών μελετών της εταιρείας, που την αναπτύσσει.

«Η “ρετατρουτίδη” του διαδικτύου δεν είναι εγκεκριμένο φάρμακο», τονίζει, υπογραμμίζοντας ότι η αναγραφή της ένδειξης «μόνο για ερευνητική χρήση» δεν πιστοποιεί την ποιότητα του προϊόντος, ούτε το καθιστά κατάλληλο για ανθρώπινη χρήση.

Το κρίσιμο σημείο, σύμφωνα με τον καθηγητή, είναι ότι «τα αποτελέσματα μιας μελέτης αφορούν στην ελεγχόμενη ερευνητική ουσία, όχι οποιοδήποτε προϊόν φέρει το όνομά της».

Η διάκριση είναι ουσιαστική. Οι κλινικές δοκιμές πραγματοποιούνται με συγκεκριμένο σκεύασμα, γνωστή δοσολογία και συστηματική παρακολούθηση των συμμετεχόντων. Ένα προϊόν που πωλείται παράνομα ως retatrutide δεν προσφέρει αντίστοιχες διασφαλίσεις.

Οι αναφορές για θανάτους στις ΗΠΑ

Η διάδοση προϊόντων, που πωλούνται ως retatrutide, έχει προκαλέσει ανησυχία και στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Σύμφωνα με δημοσίευμα του CBS News στις 13 Οκτωβρίου 2026, η Αμερικανική Υπηρεσία Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) έλαβε αναφορές για δύο θανάτους ανθρώπων, που είχαν χρησιμοποιήσει προϊόντα, τα οποία φέρονταν να περιέχουν την πειραματική ουσία.

Η πρώτη αναφορά αφορούσε σε γυναίκα 41 ετών, η οποία υπέστη καρδιακή ανακοπή τον Ιούλιο. Η δεύτερη αφορούσε σε άνδρα 49 ετών, ο οποίος παρουσίασε σοβαρή αφυδάτωση και υποσιτισμό πριν από την καρδιακή ανακοπή τον Σεπτέμβριο.

Τα περιστατικά απαιτούν προσεκτική ερμηνεία, καθώς δεν είναι σαφές αν τα προϊόντα, που χρησιμοποιήθηκαν, είναι υπαίτια για τους θανάτους. Δεν έχει, επίσης, επιβεβαιωθεί ανεξάρτητα η ακριβής σύνθεσή τους.

Παράλληλα, τα κέντρα δηλητηριάσεων των ΗΠΑ κατέγραψαν, σύμφωνα με το ίδιο δημοσίευμα, 862 αναφορές έκθεσης σε retatrutide κατά το τρίμηνο που ολοκληρώθηκε τον Σεπτέμβριο του 2026, έναντι 460 το προηγούμενο τρίμηνο και 249 το πρώτο τρίμηνο του έτους.

Οι αναφορές έκθεσης δεν ισοδυναμούν με επιβεβαιωμένες δηλητηριάσεις, ούτε αποδεικνύουν ότι η ουσία προκάλεσε κάθε περιστατικό. Η αύξησή τους, ωστόσο, αποτυπώνει την εντεινόμενη ανησυχία γύρω από την πρόσβαση σε προϊόντα, που διακινούνται χωρίς τον απαιτούμενο έλεγχο.

Το «Reta» που περιείχε άλλη ουσία

Ιδιαίτερα αποκαλυπτική είναι η προειδοποίηση της αυστραλιανής Therapeutic Goods Administration (TGA), της αρμόδιας αρχής για τα θεραπευτικά προϊόντα.

Σε έλεγχο σκευάσματος, που πωλείτο σαν retatrutide, η αρχή διαπίστωσε ότι το προϊόν δεν περιείχε τη συγκεκριμένη ουσία, αλλά σεμαγλουτίδη, σε ποσότητα περίπου οκτώ φορές υψηλότερη από εκείνημ που είχε εντοπιστεί σε προϊόντα σεμαγλουτίδης, τα οποία είχε αξιολογήσει η ίδια.

Η έρευνα ακολούθησε αναφορά σοβαρού ανεπιθύμητου συμβάντος. Ο καταναλωτής παρουσίασε ανεξέλεγκτους εμέτους, υπέστη ρήξη του οισοφάγου και χρειάστηκε νοσηλεία. Η TGA προειδοποίησε ότι προϊόντα που πωλούνται ως retatrutide εκτός κλινικών μελετών ενδέχεται να είναι πλαστά και να αποτελούν σοβαρό κίνδυνο για την υγεία.

Το περιστατικό αναδεικνύει έναν από τους μεγαλύτερους κινδύνους της παράνομης αγοράς. Η ονομασία και η ετικέτα δεν εγγυώνται το πραγματικό περιεχόμενο ενός σκευάσματος. Η δραστική ουσία μπορεί να διαφέρει από την αναγραφόμενη, η δόση να αποκλίνει σημαντικά από την αναμενόμενη και η ποιότητα του προϊόντος να μην έχει ελεγχθεί.

Ακόμη και όταν ένα προϊόν περιέχει την ουσία, που αναγράφεται στη συσκευασία, παραμένουν τα ερωτήματα για την καθαρότητα, τη στειρότητα, τη συντήρηση και τη δοσολογία.

Σκόνες που χρειάζονται διάλυση και φιαλίδια, από τα οποία ο χρήστης μετρά μόνος του τη δόση, αυξάνουν την πιθανότητα λάθους. Έχουν καταγραφεί υπερδοσολογίες και νοσηλείες από σύγχυση. Η ανεπαρκής ψύξη κατά τη μεταφορά μπορεί, επίσης, να επηρεάσει την ποιότητα.

Η παγίδα των «φυσικών» προϊόντων

Ο κίνδυνος δεν περιορίζεται στα ενέσιμα σκευάσματα. Χάπια, ροφήματα και συμπληρώματα, που διαφημίζονται ως «φυσικά» ή «φυτικά», μπορεί να περιέχουν αδήλωτες φαρμακευτικές ουσίες.

Σε τέτοια προϊόντα έχει εντοπιστεί, μεταξύ άλλων, σιβουτραμίνη, ουσία που αποσύρθηκε λόγω αυξημένου καρδιαγγειακού κινδύνου, συμπεριλαμβανομένων εμφραγμάτων και εγκεφαλικών. Η κρυφή παρουσία της δημιουργεί επιπλέον κίνδυνο επικίνδυνων αλληλεπιδράσεων με άλλα φάρμακα.

«Το “φυσικό” δεν αποτελεί εγγύηση ασφάλειας», επισημαίνει ο κ. Μακρυλάκης στο Mononews.

Όπως εξηγεί, οι υποσχέσεις για απώλεια βάρους χωρίς παρενέργειες, οι δήθεν επίσημες εγκρίσεις και η διάθεση συνταγογραφούμενων φαρμάκων χωρίς συνταγή αποτελούν προειδοποιητικά σημάδια. Παράλληλα ο καταναλωτής κινδυνεύει να πέσει θύμα οικονομικής εξαπάτησης από παραπλανητικές ιστοσελίδες.

Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται και στην εγκυμοσύνη.

Οι θεραπείες αυτές δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται κατά την κύηση, ενώ ο προγραμματισμός εγκυμοσύνης χρειάζεται έγκαιρη συζήτηση με τον γιατρό. Η ακούσια έκθεση σε εγκεκριμένο αγωνιστή GLP-1 δεν αποτελεί από μόνη της συνήθως ιατρικό λόγο διακοπής της κύησης.

Αυτό δεν μπορεί να μεταφερθεί αυτομάτως στη ρετατρουτίδη ή σε προϊόν άγνωστης σύνθεσης. Απαιτείται εξατομικευμένη αξιολόγηση από τους θεράποντες ιατρούς, χωρίς αυθαίρετες διαβεβαιώσεις ή πανικό.

«Φάρμακα μόνο από το φαρμακείο»

Στο ζήτημα της παράνομης διακίνησης παρεμβαίνει με δήλωσή του στο Mononews ο Σπύρος Φιλιώτης, αντιπρόεδρος και γενικός διευθυντής της Φαρμασέρβ-Lilly, υπογραμμίζοντας τη σημασία της ασφαλούς προμήθειας των φαρμάκων.

«Το βασικό μήνυμα είναι τα εξής. Το μόνο σημείο, όπου ο κόσμος πρέπει να αγοράζει φάρμακα, είναι το φαρμακείο. Όχι το διαδίκτυο, όχι το γυμναστήριο, όχι ένας γνωστός.

Μόνο το φαρμακείο, που εγγυάται ότι το φάρμακο είναι γνήσιο, εγκεκριμένο και σωστά φυλαγμένο, και όπου ένας φαρμακοποιός μπορεί να σας συμβουλέψει».

Η προειδοποίηση αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία η ζήτηση για θεραπείες απώλειας βάρους δημιουργεί ευκαιρίες για ανεπίσημα δίκτυα πώλησης. Η προμήθεια προϊόντος από μη ελεγχόμενη πηγή δεν εξασφαλίζει τη γνησιότητά του, ούτε επιτρέπει στον καταναλωτή να γνωρίζει αν έχουν τηρηθεί οι απαιτούμενες συνθήκες παρασκευής, μεταφοράς και φύλαξης.

Στην Ελλάδα, η εξ αποστάσεως πώληση συνταγογραφούμενων φαρμάκων απαγορεύεται. Για ορισμένα μη συνταγογραφούμενα φάρμακα προβλέπονται ειδικές προϋποθέσεις διάθεσης από πιστοποιημένα ηλεκτρονικά φαρμακεία.

Σε κάθε περίπτωση, η αγορά ενός προϊόντος που διαφημίζεται στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ή πωλείται μέσω ανεπίσημων δικτύων δεν αποτελεί ασφαλή οδό προμήθειας φαρμάκου.

Ο κ. Μακρυλάκης συνιστά σε όποιον έχει χρησιμοποιήσει ύποπτο προϊόν, να ενημερώσει τον γιατρό του, να κρατήσει τη συσκευασία και να αναφέρει το περιστατικό στον Εθνικό Οργανισμό Φαρμάκων (ΕΟΦ).

Η επιστημονική πρόοδος δεν υποκαθιστά τον έλεγχο

Η προοπτική νέων θεραπειών για την παχυσαρκία αποτελεί σημαντική εξέλιξη για την ιατρική έρευνα. Η πρόοδος αυτή, ωστόσο, προϋποθέτει κλινική αξιολόγηση, έλεγχο της ποιότητας, έγκριση από τις αρμόδιες αρχές και σαφείς οδηγίες για την ασφαλή χρήση.

Η Eli Lilly συνεχίζει την ανάπτυξη της ρετατρουτίδης μέσα από το πρόγραμμα κλινικών μελετών της. Η ενδεχόμενη εμπορική του πορεία εξαρτάται από τα αποτελέσματα της έρευνας και τις απαιτούμενες ρυθμιστικές διαδικασίες. Μέχρι να ολοκληρωθούν και να αξιολογηθούν αυτές οι διαδικασίες, η κυκλοφορία προϊόντων που παρουσιάζονται ως retatrutide εκτός του ελεγχόμενου πλαισίου, δημιουργεί σοβαρούς κινδύνους για τους καταναλωτές.

«Η παχυσαρκία είναι χρόνια νόσος και χρειάζεται τεκμηριωμένη θεραπεία, εξατομικευμένο σχέδιο και παρακολούθηση», όπως λέει ο κ. Μακρυλάκης.

Δείτε επίσης

Προϊόντα κάνναβης στα περίπτερα: Το νέο κόλπο με τα βότανα